۱۷-۴-۴ مشخصات مواد و مصالح‌ مصرفی‌

۱۷-۴-۴-۱ لوله‌ها

الف‌) لوله‌های‌ فولادی‌

۱) لوله‌های‌ مورد استفاده در لوله‌کشی‌ گاز باید از جنس‌ فولاد سیاه باشد و می‌تواند بدون درز یا با درز باشد و کلیه‌ مشخصات آن‌ها از نظر ساخت‌، مواد، ابعاد، وزن، آزمایش‌ها و رواداری‌ها (تلرانس‌) با استانداردملّی‌ شماره ۳۳۶۰ و یا API 5L و یا DIN 2440 و یا معادل آن‌ها مطابقت‌ داشته‌ باشد [طبق‌ جدولهای‌ ( ۱۷-۴-۵-۱ و ۲ و ۳ ) ] و سطح‌ بیرونی‌ لوله‌ها باید صاف و هموار و سطح‌ درونی‌ لوله‌ها باید متناسب‌ با فرآیند ساخت‌ باشد.

تبصره : منظور از استاندارد معادل استانداردی‌ است‌ که‌ از نظر مشخصات، مقاومت‌های‌ مکانیکی‌ و شیمیایی‌ و اندازه، مشابه‌ استانداردهای‌ مقررشده و مورد تأیید باشد.

  1. لوله‌های‌ مسی‌

    استفاده از لوله‌های‌ مسی‌ با طول حداکثر 1/5 متر برای‌ اتصال سیستم‌ لوله‌کشی‌ به‌دستگاه های‌ گازسوز ثابت‌ با رعایت‌ کلیه‌ اصول ایمنی‌ مجاز است‌.

    ۱) لوله‌های‌ مسی‌ باید در محل‌هایی‌ نصب‌ گردد که‌ از صدمات احتمالی‌ مصون بوده و با استفاده از بست‌های‌ مناسب‌ روی‌ دیوار مهار گردد.

    ۲) لوله‌های‌ مسی‌ مورد مصرف باید با استانداردهای‌ بین‌المللی‌ ( ۲۰۰۵-۸۸ ASTM B ) و با جدول (۱۷ـ ۴-۶) از نوع A و B که‌ ضخامت‌ دیواره لوله‌ها و وزن اندازه های‌ مختلف‌ آن داده شده، مطابقت‌ داشته‌ باشد.

  2. لوله‌های‌ قابل‌ انعطاف (شیلنگ‌) برای‌ اتصال وسایل‌ گازسوز

    ۱) از این‌ لوله‌ جهت‌ اتصال دستگاه های‌ گازسوز خانگی‌ به‌سیستم‌ لوله‌کشی‌گاز استفاده می‌شود.

    ۲) جنس‌ این‌ لوله‌ (طبق‌ استانداردملّی‌ شماره ۷۷۴ ) باید از نوع لاستیک‌ مصنوعی‌ تقویت‌شده تا قطر حداکثر ۱۶ میلی‌متر که‌ جدار داخلی‌ آن با لایه‌ای‌ از مصالح‌ مقاوم در مقابل‌ گاز و مواد نفتی‌، تقویت‌ شده باشد.

    ۳) حداکثر طول لوله‌ لاستیکی‌ برای‌ اتصال وسایل‌ گازسوز به‌لوله‌کشی‌ گاز (شیر مصرف) باید۱۲۰ سانتی‌متر باشد.

    ۴) در صورت نیاز به‌شیلنگ‌های‌ با قطر بالاتر از ۱۶ میلی‌متر باید از شیلنگ‌های‌ استاندارد فشار قوی‌ و مخصوص گاز استفاده شود.

۱۷-۴-۴-۲ اتصالات فولادی‌

الف‌) اتصالات نوع جوشی‌ در اجرای‌ لوله‌کشی‌ گاز چنانچه‌ لوله‌کشی‌ توکار باشد باید از اتصالات جوشی‌ فولادی‌ بدون درز براساس استاندارد ملّی‌ شماره ۳۰۷۶ استفاده گردد و در صورتی‌ که‌ لوله‌کشی‌ روکار باشد می‌توان از اتصالات جوشی‌ درزدار JIS به‌شمار B2311 یا معادل آن استفاده کرد.

  1. اتصالات دنده ای‌

    در صورت استفاده از اتصالات دنده ای‌، طبق‌ شرایط‌ جدول ۱۷-۴-۵-۴ ، این‌ اتصالات باید از نوع فولادی‌ مطابق‌ استانداردملّی‌ شماره ۱۷۹۸ باشند.

۱۷-۴-۴-۳ شیرها

الف‌) شیرهایی‌ که‌ در سیستم‌ لوله‌کشی‌ گاز استفاده می‌شود، تا قطر ۵۰ میلی‌متر (۲ اینچ‌) باید از نوع برنجی‌ و ربع‌گرد توپکی‌ و دنده ای‌ طبق‌ استانداردملّی‌ شماره ۴۰۴۷ و برای‌ قطرهای‌ بالاتر از ۵۰ میلی‌متر باید از نوع فولادی‌ ربع‌گرد توپکی‌ فلنجی‌، جوشی‌ و یا دنده ای‌ طبق‌ استاندارد شرکت‌ملّی‌ گاز ایران به‌ شماره (۱۹۹۴) IGS-MS-PL-010 باشد.

  1. دسته‌ شیر باید به‌وسیله‌ پیچ‌ و مهره بر روی‌ شیر ثابت‌ شده باشد، به‌طوری‌ که‌ به‌آسانی‌ نتوان این‌ دسته‌ را از شیر جدا نمود.

  2. شیر باید در حالت‌ بسته‌ در مقابل‌ فشار هوای‌ 0/7 بار (۱۰ پوند بر اینچ‌ مربع‌کاملاً) غیرقابل‌ نشت‌ باقی‌ بماند.

۱۷-۴-۴-۴ علامت‌گذاری‌

روی‌ هر قطعه‌ از لوله‌، اتصالات، شیرها و دیگر اجزای‌ لوله‌کشی‌ گاز باید علامت‌ کارخانه‌ سازنده و استاندارد ساخت‌ و کلمه‌ گاز، به‌صورت ریختگی‌ یا رنگ‌ پاک نشدنی‌ نقش‌ شده باشد.

۱۷-۴-۴-۵ الکترودها

الف‌) الکترودهای‌ مصرفی‌ در جوشکاری‌ باید برطبق‌ استانداردهای‌ AWS/ASME SFA5.1 یا معادل آن باشد.

بـرای‌ جوشکاری‌ لولـه‌ با قطرهای‌ زیر ۵۰ میلی‌متـر (۲ اینچ‌) می‌توان از الکترودهای‌ بـا شماره E6010 یا E6013 استفاده نمود. ولی‌ برای‌ جوشکاری‌ لوله‌های‌ با قطر۵۰ میلی‌متر (۲ اینچ‌) و بالاتر، فقط‌ استفاده از الکترود E6010 مجاز می‌باشد.

  1. روی‌ جعبه‌ الکترود باید نام سازنده، شماره الکترود، قطر الکترود، محدوده آمپر و ولتاژ مصرفی‌ و تاریخ‌ ساخت‌ ذکر شده باشد.

  2. استفاده از الکترودهای‌ فاسدشده یا الکترودهایی‌ که‌ پوشش‌ آن‌ها یکنواخت‌ نبوده و در هنگام مصرف دچار ریزش شود و یا باعث‌ بدسوزی‌، قطع‌ و وصل‌ جریان برق یا انحراف قوس الکتریکی‌ شود مجاز نیست‌.

۱۷-۴-۴-۶ مواد عایق‌کاری‌ (مواد پوششی‌)

مواد عایق‌کاری‌ برای‌ لوله‌کشی‌هایی‌ که‌ توی‌ کار نصب‌شده و یا در زیر زمین‌ قرار می‌گیرند شامل‌ نوارهای‌ کارسرد و رنگ‌ (پرایمر) سازگار با آن می‌باشد. در انتخاب نوار و پرایمر توجه‌ به‌نکات زیر الزامی‌ است‌:

الف‌) نوار و پرایمر باید ساخت‌ یک‌ سازنده و از نظر همخوانی‌ مواد شیمیایی‌ آن‌ها باید مورد تأیید کارخانه‌ سازنده باشد.

  1. نوارهای‌ مورد استفاده باید نو باشد. استفاده از نوارهای‌ مستعمل‌، معیوب، دارای‌ خراش، سوراخ یا تاریخ‌ گذشته‌ مجاز نیست‌.

  2. استفاده از پرایمرهای‌ متفرقه‌، فاسدشده یا تاریخ‌ گذشته‌ مجاز نیست‌.

  3. برای‌ نوارپیچی‌ لوله‌های‌ با قطر ۵۰ میلی‌متر (۲ اینچ‌) باید از نوار با عرض ۵۰ میلی‌متر و برای‌ نوارپیچی‌ لوله‌های‌ با قطر بالاتر از ۵۰ میلی‌متر از نوار با عرض ۱۰۰ میلی‌متر استفاده شود.

  4. ضخامت‌ نوار باید حداقل‌ 0/5 میلی‌متر و ضخامت‌ لایه‌ چسبی‌ آن حداقل‌ 0/2 میلی‌متر باشد.

  5. در صورت استفاده از نوار نرم مخصوص نوارپیچی‌ سرجوشها و اتصالات باید ضخامت‌ نوار حداقل‌ ۸/۰ میلی‌متر و ضخامت‌ لایه‌ چسبی‌ آن 0/6 میلی‌متر باشد.

  6. میزان چسبندگی‌ نوار به‌لوله‌ باید حداقل‌ برابر با 1/5 کیلوگرم به‌ازای‌ هر سانتی‌متر عرض نوار باشد.

  7. میزان چسبندگی‌ نوار به‌نوار باید حداقل‌ برابر با 0/5 کیلوگرم به‌ازای‌ هر سانتی‌متر عرض نوار باشد.

۱۷-۴-۴-۷ مواد آببندی‌ اتصالات دنده ای

الف‌)برای‌ آببندی‌ اتصالات دنده ای‌ لوله‌های‌ گاز باید روی‌ دنده های‌ خارجی‌ لوله‌ یا وسایل‌ اتصال را به‌ اندازه کافی‌ نوار آب بندی‌ (تفلون) پوشانید.

  1. به‌کار بردن نخ‌های‌ کنفی‌ با خمیر و سایر مواد، مجاز نیست‌.

۱۷-۴-۴-۸ مصالح‌ مستعمل‌

استفاده مجدد از لوله‌، اتصالات و شیرهایی‌ که‌ قبلاً در لوله‌کشی‌ گاز از آن‌ها استفاده شده است‌، بدون حصول اطمینان از سلامت‌ و کارآیی‌ آن‌ها و تأیید مهندس ناظر ممنوع است‌.

جدولهای‌ ۱۷-۴-۵ جدول های‌ مشخصات لوله‌ و اتصالات فولادی‌

جدول

قطر اسمی

قطر خارجی (میلی متر)

ضخامت لوله (میلی متر)

وزن (کیلوگرم بر متر طول)

سیستم متریک

سیستم اینچی

15

12\frac{1}{2}

21/3

2/65

1/22

20

34\frac{3}{4}

26/6

2/65

1/58

25

1

33/7

3/25

2/44

32

1141\frac{1}{4}

42/4

3/25

3/14

40

1121\frac{1}{2}

48/3

3/25

3/61

50

2

60/3

3/65

5/10

65

2122\frac{1}{2}

76/1

3/65

6/51

80

3

88/9

4/05

8/47

100

4

114/3

4/5

12/1

جدول c-17-4-5-1جدول ۱۷-۴-۵-۱ ابعاد و وزن لوله‌ها

جدول

قطر اسمی‌

قطر خارجی‌ (میلی‌متر)

حداقل‌

حداکثر

۱۵

21/0

21/8

۲۰

26/5

27/3

۲۵

33/3

34/2

۳۲

42/0

42/9

۴۰

47/9

48/8

۵۰

59/7

60/8

۶۵

75/3

76/6

۸۰

88/0

89/5

۱۰۰

113/1

115/0

جدول c-17-4-5-2جدول ۱۷-۴-۵-۲ رواداری‌ قطر خارجی‌ لوله‌های‌ فولادی‌ برحسب‌ میلی‌متر

جدول

قطر اسمی

سیستم متریک

سیستم اینچی

شناسۀ رایج در بازار ایران

15

12\frac{1}{2}

2

20

34\frac{3}{4}

2/5

25

1

3

32

1141\frac{1}{4}

4

40

1121\frac{1}{2}

5

50

2

6

65

2122\frac{1}{2}

7

80

3

8

100

4

10

جدول c-17-4-5-3جدول ۱۷-۴-۵-۳ تطابق‌ قطر اسمی‌ لوله‌های‌ فولادی‌ برحسب‌ میلی‌متر، اینچ‌ و اندازه رایج‌ در بازار ایران

جدول

قطر اسمی (اینچ)

تعداد دنده

تعداد دندۀ درگیر

طول قسمت دنده شده

میلی متر

اینچ

12\frac{1}{2}

10

8

19

34\frac{3}{4}

34\frac{3}{4}

10

8

19

34\frac{3}{4}

1

10

8

19

34\frac{3}{4}

1141\frac{1}{4}

11

9

25

1

1121\frac{1}{2}

11

9

25

1

2

11

9

25

1

جدول c-17-4-5-4جدول ۱۷-۴-۵-۴ تعداد و طول دنده اتصالات فولادی‌ دنده ای‌

جدول

قطر اسمی لوله

قطر خارجی

ضخامت دیواره

وزن

اینچ

میلی متر

اینچ

میلی متر

اینچ

میلی متر

اینچ

میلی متر

کیلوگرم برمتر

کیلوگرم برمتر

14\frac{1}{4}

6

0/25

6

0/030

0/8

0/027

0/7

0/117

0/104

38\frac{3}{8}

10

0/375

10

0/035

0/9

0/30

0/8

0/230

0/207

12\frac{1}{2}

12

0/5

12

0/047

1/2

0/035

0/9

0/364

0/280

جدول c-17-4-6جدول ۱۷-۴-۶ ابعاد و وزن لوله‌های‌ مسی‌

[1] برای‌ سایر چگالی‌‌ها باید ظرفیت‌ لوله‌‌ها را در ضرایب‌ جدول (۱۷-۴-۳) ضرب نمود


نظرات (0)

برای ثبت نظر، لطفا وارد شوید یا ثبت‌نام کنید.

در حال بارگذاری نظرات...