چنانچه‌ لوله‌ کشی‌ در زیر سطح‌ زمین‌ اجرا شود و برای‌ دسترسی‌ به‌ آن نیاز به‌ حفاری‌ زمین‌، تخلیه‌ خاک و مصالح‌ اطراف لوله‌ها باشد، لوله‌ کشی‌ دفنی‌ نامیده می‌شود.

الف‌- لوله‌ کشی‌ دفنی‌ باید داخل‌ کانال حفاری‌ شده مطابق‌ شکل‌ شماره پ-۵-۱ باشد.

آماده سازی‌ مسیر شامل‌ خط‌ کشی‌، حفاری‌ کانال، تخلیه‌، تنظیم‌ ابعاد محل‌ حفاری‌ شده و ساخت‌ بستر جهت‌ گذاشتن‌ لوله‌ها می‌باشد و باید بر اساس شرایط‌ ذیل‌ انجام شود:

الف‌- مسیر لوله‌ کشی‌ مطابق‌ با نقشه‌ اجرایی‌ باید در محل‌ پیاده شده و خط‌ کشی‌ شود.

در هنگام نصب‌ لوله‌ها، اتصالات و شیرها در داخل‌ کانال موارد ذیل‌ باید رعایت‌ شوند:

۱- پس‌ از اتمام عملیات جوشکاری‌، باید قطعات لوله‌ کشی‌ در داخل‌ کانال و روی‌ بستر آماده شده قرار گیرند.

۲- قبل‌ از لوله‌گذاری‌ باید در کف‌ کانال بالشتک‌هایی‌ از خاک نرم (خاک سرندی‌ با قطر دانه‌های‌ حداکثر تا ۳ میلیمتر) به‌ عرض ۴۰ سانتیمتر و به‌ فاصله‌ ۵ متر از یکدیگر ایجاد گردد. ارتفاع خاک نرم بالشتک‌ها باید به‌ اندازهای‌ باشد که‌ پس‌ از استقرار لوله‌ بر روی‌ آن‌ها فاصله‌ زیر لوله‌ تا کف‌ کانال حدود ۱۵ سانتیمتر باشد.

۳- در زمان گذاشتن‌ لوله‌ها در داخل‌ کانال باید با استفاده از تجهیزات مناسب‌ و با حداقل‌ خرابی‌ پوشش‌، لوله‌ها داخل‌ کانال قرار گیرند. در محل‌هائی‌ که‌ سطح‌ آبهای‌ زیرزمینی‌ به‌ طور طبیعی‌ و یا به‌ دلیل‌ سیل‌ تا ارتفاع زیر لوله‌ یا بیشتر در کانال بالا آمده باشد، طبق‌ نظر دستگاه نظارت باید از وزنه‌های‌ مهار کننده یا میله‌های‌ مهار کننده استفاده شود، به‌ طوری‌ که‌ لوله‌ در عمق‌ معین‌ در کف‌ کانال قرار گیرد. بین‌ مهار کننده و لوله‌ باید از نوار پوشش‌ استفاده کرده و باید پیش‌ بینی‌ لازم جهت‌ جلوگیری‌ از نفوذ آب به‌ داخل‌ لوله‌ به‌ عمل‌ آید.

۴- سطح‌ فوقانی‌ لوله‌های‌ مدفون باید تا سطح‌ زمین‌ حداقل‌ ۹۰ سانتیمتر فاصله‌ داشته‌ باشد و چنانچه‌ امکان اجرا در این‌ عمق‌ وجود نداشته‌ باشد، باید روی‌ لوله‌ به‌ نحو مناسبی‌ مقاوم گردد تا لوله‌ در معرض فشارهای‌ وارده توسط‌ عوامل‌ مختلف‌ روی‌ زمین‌ قرار نگیرد. اگر به‌ هر علت‌ این‌ فاصله‌ کمتر از ۵۰ سانتیمتر باشد، باید لوله‌ در داخل‌ کانال بتنی‌ که‌ مخصوص آن ساخته‌ می‌شود قرار داده شده و پس‌ از ریختن‌ خاک نرم، روی‌ آن توسط‌ بلوکهای‌ بتنی‌ پوشانده شود. در هر صورت نباید فاصله‌ بالای‌ لوله‌ مدفون تا سطح‌ زمین‌ کمتر از ۳۵ سانتیمتر باشد.

۵- برای‌ جلوگیری‌ از آسیب‌ دیدن لوله‌ و یا پوشش‌ آن به‌ وسیله‌ ریشه‌ درخت‌ باید لوله‌ کشی‌ در فاصله‌ مناسبی‌ از درخت‌ها اجرا شود.

۶- در مواردی‌ که‌ لوله‌ مدفون در معرض تردد وسایل‌ نقلیه‌ سنگین‌ باشد، در صورتی‌ که‌ عمق‌ آن از مقادیر مندرج در بند ۴ کمتر باشد باید آن را از داخل‌ غلاف فلزی‌ یا کانال با دیواره آجری‌ و یا بتنی‌ و پوشش‌ بلوکهای‌ سیمانی‌ قرار داد.

۷- اطراف لوله‌های‌ مدفون تا فاصله‌ ۵۰ سانتیمتر از هر طرف نباید مصالح‌ و مواد ساختمانی‌ خورنده از قبیل‌ شفته‌ و آهک‌ ریخته‌ شود.

۸- جهت‌ عبور لوله‌ها از روی‌ کف‌ بتنی‌ باید کانالهایی‌ برای‌ این‌ منظور در کف‌ تعبیه‌ شود. محل‌ عبور لوله‌ و کانال باید دقیقاً در لوله‌ کشی‌ مشخص‌ شود و اطراف لوله‌ داخل‌ این‌ کانالها باید با ماسه‌ و یا خاک نرم پر شده و روی‌ آن طوری‌ پوشانده شود که‌ در صورت لزوم بدون وارد آمدن خسارت به‌ ساختمان بتوان برای‌ دسترسی‌ به‌ لوله‌ روی‌ آن را برداشت‌.

۹- لوله‌های‌ گاز نباید با لوله‌های‌ آب گرم و کابل‌ برق فشار ضعیف‌ در یک‌ کانال قرار گیرند. در صورتی‌ که‌ قرار دادن آن‌ها در یک‌ کانال اجتناب ناپذیر باشد باید لوله‌های‌ گاز توسط‌ عایق‌ مناسبی‌ در مقابل‌ انتقال حرارت و یا اتصال الکتریکی‌ محافظت‌ شود و حریم‌ آن‌ها بر اساس مقررات بخش‌ ۱۷-۱۲-۷ باشد.

۱۰- چنانچه‌ لوله‌ گاز داخل‌ کانال مستقلی‌ قرار داشته‌ باشد باید این‌ کانال به‌ وسیله‌ ماسه‌ خشک‌ پر شود و اگر لوله‌ گاز با سایر لوله‌ها و یا کابل‌ برق در کانال اشتراکی‌ قرار گیرد که‌ امکان پر کردن کانال با ماسه‌ وجود نداشته‌ باشد، باید این‌ کانال مجهز به‌ هواکش‌های‌ طبیعی‌ مناسب‌ در محل‌های‌ مختلف‌ باشد تا در صورت نشت‌ گاز امکان جمع‌ شدن گاز وجود نداشته‌ باشد.

۱۱- فاصله‌ لوله‌های‌ مدفون تا لوله‌ های‌ تاسیساتی‌ باید مطابق‌ ب خش‌ ۱۷-۱۲-۷ باشد.

۱۲- فاصله‌ لوله‌های‌ مدفون گاز تا کابل‌های‌ برق با ولتاژهای‌ مختلف‌ باید بر اساس بخش‌ ۱۷-۱۲-۷ می‌باشد.

۱۳- در مواردی‌ که‌ عبور لوله‌ گاز از پی‌ دیوار اجتناب ناپذیر باشد، این‌ کار باید با استفاده از غلاف فلزی‌ صورت گیرد. غلاف باید از لوله‌ فلزی‌ که‌ قطر نامی‌ آن از قطر نامی‌ لوله‌ گاز ۲ اندازه بزرگتر است‌، باشد. جهت‌ جلوگیری‌ از تماس لوله‌ گاز با غلاف فلزی‌ باید از کمربند مخصوص این‌ کار استفاده شود و فاصله‌ بین‌ لوله‌ گاز و غلاف با استفاده از عایق‌ ضد رطوبت‌ پر شود.

۱۴- در صورت عبور لوله‌ گاز مدفون به‌ موازات پی‌ دیوار باید فاصله‌ نزدیک‌ترین‌ لبه‌ کانال تا دیوار مجاور حداقل‌ برابر عمق‌ کانال باشد.

۱۵- دفن‌ اتصالات پیچی‌ و یا فلنجی‌ مجاز نمی‌باشد.

۱۶- در خاتمه‌ هر روز کاری‌ انتهای‌ لوله‌هایی‌ که‌ در داخل‌ کانال خوابانده شده اند باید به‌ وسیله‌ درپوش مناسب‌ بسته‌ شوند تا از ورود آب و گل‌ یا اشیاء دیگر جلوگیری‌ به‌ عمل‌ آید.

۱۷- خط‌ لوله‌ در هیچ‌ نقطه‌ نباید تحت‌ تنش‌ قرار گیرد.

۱۸- پس‌ از انجام کلیه‌ آزمایش‌های‌ مندرج در بخش‌ ۱۷-۱۶ باید روی‌ لوله‌ها با استفاده از ماسه‌ یا خاک نرم برای‌ لوله‌های‌ فولادی‌ و ماسه‌ بادی‌ برای‌ لوله‌های‌ پلی‌اتیلن‌ پر شود. خاک نرم می‌تواند از خاک برگشتی‌ کانال باشد مشروط بر اینکه‌ از سرند مناسب‌ با چشمه‌ های‌ حداکثر ۸ میلیمتری‌ سرند شده و فاقد سنگ‌ و اشیاء نوک تیز و مصالح‌ ساختمانی‌ از قبیل‌ آهک‌ و خاک آغشته‌ به‌ مواد هیدروکربنی‌ باشد و در غیر این‌ صورت پیمانکار موظف‌ به‌ تامین‌ خاک رس یا ماسه‌ بادی‌ طبق‌ نظر دستگاه نظارت می‌باشد. ضخامت‌ این‌ لایه‌ خاک نرم باید حداقل‌ برابر با ۲۰ سانتیمتر باشد. در صورت کم‌ عرض بودن معبر یا امکان برخورد با موانع‌ باید روی‌ این‌ لایه‌ یک‌ لایه‌ موزائیک‌ و یا آجر فشاری‌ چیده شود. عرض این‌ لایه‌ باید از قطر لوله‌ حداقل‌ ۵ سانتیمتر بزرگتر باشد. سپس‌ کانال باید با خاک حفاری‌ شده تا ارتفاع حد اقل‌ بیست‌ سانتیمتر و حد اکثر سی‌ سانتیمتر بالاتر از محل‌ قرار گرفتن‌ موزائیک‌ها و یا آجرچینی‌، پر شود. روی‌ این‌ لایه‌ نوار اخطار کشیده شده و سپس‌ کانال به‌ صورت کامل‌ تا سطح‌ زمین‌ پر می‌شود.

۱۹- در زمان پر کردن کانال، باید با استفاده از دستگاه کوبانه‌، خاک برگشتی‌ کوبیده شود تا خاک نشست‌ کامل‌ خود را انجام دهد.

۲۰- پس‌ از پر کردن کانال باید علائم‌ و دریچه‌ها در محل‌ خود نصب‌ شوند.

۲۱- پس‌ از اتمام مراحل‌ فوق باید مسیر به‌ حالت‌ اولیه‌ درآمده و به‌ صورت کامل‌ بازسازی‌ شود.

۲۲- مسیر لوله‌های‌ دفنی‌ در فواصل‌ طولانی‌ باید به‌ وسیله‌ علائم‌ مشخص‌ کننده که‌ در نقاط و فواصل‌ قابل‌ رویت‌ نصب‌ می‌شوند، نشان داده شود.

اجرای‌ لوله‌ کشی‌ دفنی‌ با استفاده از لوله‌ها، اتصالات و شیرهای‌ پلی‌ اتیلن‌ بر اساس مقررات مندرج در این‌ بخش‌ فقط‌ با فشار ۶۰ پوند بر اینچ‌ مربع‌ (۴۱۳۶۸۶ پاسکال) و مطابق‌ با استاندارد IGS-C-DN-001(0) اجازه داده شده است‌.

در هنگام اجرای‌ لوله‌ کشی‌ دفنی‌ با استفاده از لوله‌های‌ پلی‌اتیلن‌ موارد ذیل‌ باید رعایت‌ شود:

۱- جهت‌ بارگیری‌، حمل‌ و نقل‌ و تخلیه‌ لوله‌ و اتصالات می‌باید از وسایل‌ مناسب‌ که‌ دارای‌ سطوح صاف و فاقد اجسام تیز و برنده باشد، استفاده شود.

۲- مجری‌ باید لوله‌ها و اتصالات را در انبار سرپوشیده نگه‌ دارد به‌ طوری‌ که‌ تحت‌ هیچ‌ شرایطی‌ در معرض نور خورشید قرار نگرفته‌ و نحوه انبار کردن طوری‌ باشد که‌ امکان صدمه‌ دیدن، فشرده شدن و یا سوراخ شدن آن‌ها وجود نداشته‌ باشد. در صورتی‌ که‌ لوله‌ها، اتصالات و شیرها به‌ صورت بسته‌بندی‌ کارخانه‌ تحویل‌ مجری‌ گردد، باید این‌ بسته‌بندی‌ها تا زمان استفاده باز نشده و از دست‌ زدن به‌ المنت‌های‌ برقی‌ اتصالات الکتروفیوژن اکیداً خودداری‌ شود.

۳- سطح‌ زیر لوله‌ها باید صاف و هموار باشد. ارتفاع روی‌هم‌ قراردادن لوله‌ها با توجه‌ به‌ جنس‌ لوله‌، اندازه، ضخامت‌ و درجه‌ حرارت محیط‌ متغیر بوده و با نظر دستگاه نظارت باید انجام گردد ولی‌ در هر صورت ارتفاع روی‌ هم‌ قراردادن لوله‌ها به‌ صورت حلقه‌ای‌ یا شاخه‌ای‌ نباید از 1/5 متر تجاوز نماید.

۴- درپوش لوله‌ها و شیرها باید تا زمان جوشکاری‌ بر روی‌ آن‌ها باقی‌ بماند.

۵- نگهداری‌ لوله‌ و اتصالات پلی‌اتیلن‌ تحت‌ هیچ‌ شرایطی‌ نباید در دمای‌ بالاتر از ۴۰ درجه‌ سانتیگراد صورت پذیرد و در صورتی‌ که‌ بر اساس شرایط‌ محیط‌ و طبق‌ نظر دستگاه نظارت امکان رعایت‌ دمای‌ مذکور فراهم‌ نشود، حداکثر زمان نگهداری‌ لوله‌ سه‌ ماه خواهد بود. پس‌ از انقضای‌ این‌ مدت، آزمایش‌ او آی‌ تی [1] بر روی‌ لوله‌های‌ مذکور انجام و چنانچه‌ میزان او آی‌ تی‌ از مقدار ابتدا، کمتر از ۲۰ درصد انحراف داشته‌ باشد لوله‌ قابل‌ استفاده و در غیر اینصورت لوله‌ قابل‌ استفاده نخواهد بود.

تست‌ او آی‌ تی‌ باید بر اساس استاندارد ISO 11357-6 انجام گیرد.

۶- ریسه‌ نمودن و ردیف‌ کردن لوله‌ها باید طبق‌ شرایط‌ زیر باشد:

- مجری‌ موظف‌ است‌ فقط‌ مصارف روزانه‌ خود را از انبار به‌ محل‌ کار منتقل‌ نماید.

- لوله‌هائی‌ که‌ در کنار کوچه‌ یا خیابان روی‌ هم‌ ریسه‌ می‌شوند باید در دو طرف آن‌ها از درپوشهای‌ مناسب‌ جهت‌ جلوگیری‌ از نفوذ آب، خاک و غیره استفاده گردد و لازم است‌ درپوش لوله‌ها تا زمان جوشکاری‌ بر روی‌ لوله‌ها باقی‌ بماند. باید از قراردادن لوله‌ها در مسیر و مجاری‌ آب و فاضلاب خودداری‌ گردد.

- لوله‌ها باید در طرفی‌ از کانال ریسه‌ شوند که‌ حداقل‌ عبور و مرور را داشته‌ باشد.

- برای‌ ریسه‌ کردن لوله‌ها باید از پایه‌های‌ مناسب‌ استفاده شده و بستر پایه‌ها به‌ نحوی‌ باشد که‌ به‌ بدنه‌ لوله‌ صدمه‌ای‌ وارد نشود.

۷- آماده سازی‌ لوله‌ها و اجرای‌ عملیات اتصال و جوشکاری‌ باید مطابق‌ مشخصات فنی‌ و دستورالعمل‌های‌ مندرج در بخش‌ ۱۷-۱۴-۲ باشد.

۸- روش های‌ بازرسی‌ فنی‌ جوشها و آزمایش‌های‌ مخرب باید مطابق‌ مشخصات فنی‌ و دستورالعمل‌های‌ مندرج در بخش‌ ۱۷-۱۴-۲-۵ و ۱۷-۱۴-۲-۶ و ۱۷-۱۴-۲-۷ باشد.

۹- لوله‌گذاری‌ با شرایط‌ زیر باید انجام شود:

- جهت‌ گذاردن لوله‌ در کانال باید از وسایل‌ مناسب‌ استفاده شود، به‌ طوری‌ که‌ هیچگونه‌ آسیبی‌ به‌ بدنه‌ لوله‌ها وارد نشود.

- چنانچه‌ قرار است‌ در یک‌ کانال دو لوله‌ مختلف‌ کار گذارده شود، می‌بایست‌ فاصله‌ افقی‌ و عمودی‌ آن‌ها از یکدیگر مطابق‌ شکل‌ شماره پ-۵-۱ بخش‌ پیوست‌ باشد.

- هنگام لوله‌گذاری‌ باید تدابیر لازم جهت‌ مقابله‌ با انقباض و انبساط لوله‌ به‌ نحوی‌ که‌ مورد تائید دستگاه نظارت باشد به‌ عمل‌ آید.

- در صورتیکه‌ در مسیر لوله‌کشی‌ موانع‌ و سرویس‌های‌ زیرزمینی‌ وجود داشته‌ باشد، لوله‌ گاز باید از زیر این‌ موانع‌ عبور داده شود. فاصله‌ فوقانی‌ لوله‌ گاز تا زیر موانعی‌ از قبیل‌ حوضچه‌های‌ مخابراتی‌، لوله‌های‌ آب و غیره باید ۴۰ سانتی‌متر باشد. این‌ فاصله‌ در صورت محدودیت‌ مکانی‌، با نظردستگاه نظارت قابل‌ تغییر تا ۳۵ سانتیمتر می‌باشد. در تقاطع‌ شبکه‌های‌ پلی‌اتیلن‌ با کابلهای‌ برق (بالاتر از۳۸۰ولت‌) یا لوله‌های‌ حاوی‌ مواد قابل‌ اشتعال، رعایت‌ فاصله‌ حداقل‌ یک‌ متر ضروری‌ است‌، اما در صورت رعایت‌ حریم‌ مشخص‌ شده از طرف سازمان ذیربط‌ و درصورت عدم امکان رعایت‌ حریم‌ فوق با نظر دستگاه نظارت تمهیدات خاص اتخاذ و عمل‌ خواهد شد.

- در اجرای‌ شبکه‌های‌ پلی‌ اتیلن‌ و برخورد با موانع‌ زیرزمینی‌ چنانچه‌ موانع‌ دارای‌ عمق‌ زیادی‌ بوده و امکان اجرای‌ لوله‌های‌ پلی‌اتیلن‌ از روی‌ موانع‌ با رعایت‌ بندهای‌ ۱۷-۱۲-۵-۲ و ۱۷-۱۲-۷ وجود داشته‌ باشد، اقدام و در غیر این‌ صورت طبق‌ نظر دستگاه نظارت عمل‌ شود.

- قبل‌ از خاکریزی‌ روی‌ لوله‌ باید اطلاعات کاملی‌ از کار اجراشده جهت‌ تهیه‌ نقشه‌های‌ 1/200 یا 1/1000 چون ساخت‌ برداشته‌ شده و همچنین‌ علامت‌گذاری‌ محل‌ شیرهای‌ نصب‌ شده بر روی‌ دیوار مجاور و یا در صورت عدم امکان بر روی‌ پایه‌های‌ مخصوص به‌ عمل‌ آید.

- نظر به‌ اینکه‌ لوله‌های‌ پلی‌ اتیلن‌ دارای‌ ضریب‌ انبساط حرارتی‌ بالایی‌ می‌باشد، لذا خاکریزی‌ بر روی‌ لوله‌ باید در دمای‌ محیط‌ بین‌ ۵ تا ۲۵ درجه‌ سانتیگراد انجام شود و چنانچه‌ قرار باشد لوله‌گذاری‌ در ساعات گرم روز انجام شود قبل‌ از اتصال نهائی‌ قسمت‌ اجرا شده به‌ قسمت‌ لوله‌گذاری‌ شده قبلی‌، باید به‌ خاک ریزی‌ ماسه‌ بادی‌ با نظر دستگاه نظارت اکتفا نموده و پس‌ از متعادل شدن دمای‌ محیط‌ و اجرای‌ اتصال نهائی‌، و عملیات پر کردن کانال انجام شود.

- بر روی‌ لوله‌ باید ماسه‌ بادی‌ به‌ ضخامت‌ ۳۰ سانتیمتر ریخته‌ شده سپس‌ کانال باید با خاک حفاری‌ شده تا ارتفاع حد اقل‌ بیست‌ سانتیمتر و حداکثر سی‌ سانتیمتر پر شود. روی‌ این‌ لایه‌ نوار اخطار زرد کشیده می‌شود به‌ نحوی‌ که‌ خط‌ میانی‌ نوار زرد با محور لوله‌ در یک‌ امتداد قرار گیرد.

- روی‌ نوار اخطار با خاکهای‌ حاصل‌ از گودبرداری‌ در دولایه‌ تا سطح‌ زمین‌ پر شده و تسطیح‌ و کوبیدن آن توسط‌ دستگاه کوبانه‌ تا حد تراکم‌ لازم مورد تأیید دستگاه نظارت انجام می‌گیرد. حداکثر قطر دانه‌ بندی‌ خاک برگشتی‌ به‌ کانال نباید از ده سانتیمتر تجاوز نماید.

۱۰- کلیه‌ قسمت‌های‌ مسیر لوله‌گذاری‌ اعم‌ از بتن‌ و موزائیک‌ یا چمن‌، آسفالت‌، جوی‌ و کانال تأسیسات زیرزمینی‌ و غیره باید پس‌ از پرکردن کانال به‌ حالت‌ اولیه‌ بازسازی‌ شود.

۱۱- عبور از تقاطع‌های‌ اصلی‌- بزرگراهها، راه آهن‌ و رودخانه‌ باید طبق‌ شرایط‌ زیر باشد:

- قبل‌ از شروع عملیات، مجری‌ باید تمام وسایل‌ و مصالح‌ و اقلام مورد لزوم را که‌ به‌ تائید دستگاه نظارت رسیده باشد در محل‌ کار حاضر نموده و کادر فنی‌ ورزیدهای‌ را جهت‌ این‌ کار انتخاب نماید.

- عبور لوله‌ با غلاف فولادی‌ از زیر اتوبانها، بزرگراهها، جاده های‌ اصلی‌ و راه آهن‌ باید طبق‌ نقشه‌ IGS=C-PL-001 انجام گیرد. برای‌ این‌ کار باید لوله‌ عمود برجاده یا راهآهن‌ بوده و زاویه‌ تقاطع‌ ۹۰ درجه‌ باشد. در شرایطی‌ که‌ رعایت‌ این‌ زاویه‌ بنا بر موقعیت‌ محل‌ و عوامل‌ دیگر امکانپذیر نباشد، این‌ زاویه‌ نباید کمتر از ۶۰ درجه‌ باشد.

- جهت‌ عبور لوله‌ از موانع‌ مهم‌ باید با دستگاه بورینگ‌ (مته‌ نقب‌ زننده) اقدام به‌ ایجاد سوراخ در زیر جاده‌ها یا راه آهن‌ نمایند و در صورت عدم دسترسی‌ به‌ دستگاه بورینگ‌ و تائید دستگاه نظارت می‌توان با حفاری‌ دستی‌ و ایجاد کانال سیمانی‌ (نصب‌ کول) طبق‌ دستورات دستگاه نظارت و نقشه‌ IGS=C-PL-001 برای‌ تقاطع‌ راه آهن‌ اقدام به‌ عبور لوله‌ با غلاف فولادی‌ نمود.

- در مکانهائی‌که‌ جهت‌ عبور از موانع‌ باید از کانالهای‌ عمیق‌ زیرزمینی‌ استفاده شود ابعاد کانال باید طوری‌ انتخاب شود که‌ کارکنان حفاری‌ و جوشکاری‌ بتوانند به‌ راحتی‌ در داخل‌ آن کار کنند و در ضمن‌ محل‌هائی‌ که‌ امکان ریزش سقف‌ کانالها وجود دارد باید با ایجاد سقف‌های‌ موقت‌ و مقاوم، از ریزش آن‌ها جلوگیری‌ شود.

۱۲- برای‌ مشخص‌ شدن محل‌ دقیق‌ شیرها باید از تابلوهای‌ نشانگر کوچک‌ آلومینیومی‌ با ابعاد معین‌ طبق‌ شکل‌ شماره پ-۵-۱ که‌ بر روی‌ دیوار و یا پایه‌های‌ سیمانی‌ نصب‌ می‌شود، استفاده نمود. محل‌ نصب‌ این‌ تابلوها باید در مکان هائی‌ باشد که‌ در معرض دید قرار داشته‌ باشد و از محل‌ نصب‌ شیر دور نبوده نهایتاً و مورد تائید دستگاه نظارت باشد.

۱۳- آزمایش‌ مقاومت‌ و نشتی‌ خطوط شبکه‌ کار گذاشته‌ شده و همچنین‌ انجام اتصال نهائی‌ و گازدار نمودن شبکه‌ و راه اندازی‌ طبق‌ مشخصات فنی‌ مندرج در بخش‌۱۷-۱۶ خواهد بود.