مصالح لوله کشی توزیع آب مصرفی (لوله کشی آب سرد و آب گرم مصرفی) در داخل ساختمان (یا ملک) باید با رعایت الزامات مندرج در " (۱۶-۴-۴ ) انتخاب مصالح " انتخاب و کنترل شود.

روی هر شاخه از لوله و هر قطعه از اجزای لوله کشی مانند فیتینگ فلنج و شیر باید علامت کارخانه سازنده و استاندارد مورد تاییدی که لوله و قطعه مورد نظر بر طبق آن ساخته و آزمایش شده است، به صورت ریختگی، برجسته یا مهر پاک نشدنی نقش شده باشد.

استفاده از مصالح کار کرده آسیب دیده و معیوب مجاز نیست.

مصالح لوله کشی باید در برابر اثر خوردگی و تغییر کیفیت، ناشی از اثر آب مصرفی که از شبکه آب شهری به ساختمان (یا ملک ) انشعاب می‌دهد، مقاوم باشد.

مصالح لوله کشی توزیع آب سرد و آب گرم مصرفی نباید بیش از ۸ درصد سرب داشته باشد.

(۱) موادی که برای آب بندی در اتصال دنده‌ای روی دنده‌ها اضافه می‌شود، نباید داشته سرب باشد.

(۲) مصالح لوله کشی نباید بر کیفیت آب آشامیدنی اثر زیان آور داشته باشد و نباید رنگ، طعم و بوی آن را تغییر دهد.

حداکثر فشار کار مجاز اجزای لوله کشی (لوله، فیتینگ، فلنج، شیر و دیگر اجزای لوله کشی) توزیع آب سرد و آب گرم مصرفی در دمای کار ۶۰ درجه سلسیوس (۱۴۰ درجه فارنهایت)، نباید از ۱۰ بار (۱۵۰ پوند بر اینچ مربع) کمتر باشد.

به منظور صرفه جویی در مصرف انرژی و جلوگیری از خوردگی در لوله ها، دمای آب گرم مصرفی نباید از ۶۰ درجه سلسیوس (۱۴۰ درجه فارنهایت ) بیشتر باشد.

) عمر مفید لوله و دیگر اجزای لوله کشی در شرایط کارکرد ارایه شده در جدول (۱۶-۴-۴-۲) "پ" ، سرجمع نباید از ۵۰ سال کمتر باشد.

لوله‌های فلزی

(۱) لوله‌های فلزی مورد استفاده در سیستم توزیع آب سرد و آب گرم مصرفی باید مطابق یکی از استانداردهای جدول شماره (۱۶-۴-۴-۳) "الف" باشد.

(۲) لوله‌های مورد استفاده در توزیع آب سرد و آب گرم مصرفی علاوه بر استانداردهای جدول (16-4-4-3) "الف" باید از نظر بهداشتی با استاندارد NSF61 نیز تطابق داشته باشد.

(۳) انتخاب لوله‌های فلزی از استانداردهای دیگر به شرطی مجاز است که از نظر جنس ضخامت جداره اندازه و دیگر مشخصات مشابه استانداردهای تعیین شده در جدول (۱۶-۴-۴-۳)" الف " باشد.

(۴) برای شرایط کار عادی لوله" وزن متوسط" و برای شرایط کار سخت "لوله سنگین" باید انتخاب شود.

لوله‌های غیر فلزی تک لایه

(۱) لوله‌های غیر فلزی تک لایه مورد استفاده در توزیع آب سرد و گرم مصرفی باید مطابق یکی از استانداردهای جدول شماره (۱۶-۴-۴-۳) "ب" باشد.

(۲) لوله‌های غیرفلزی تک لایه مورد استفاده در توزیع آب سرد و آب گرم مصرفی علاوه بر استانداردهای جدول (۱۶-۴-۴-۳) "ب" ، باید از نظر بهداشتی با استاندارد NSF61 و DVGW نیز تطابق داشته باشد.

(۳) انتخاب لوله‌های غیر فلزی تک لایه از استانداردهای دیگر به شرطی مجاز است که از نظر ضخامت جدار اندازه و دیگر مشخصات مشابه استانداردهای مشخص شده در جدول (16-4-4-3) "ب" باشد.

(پ) لوله‌های چند لایه

(۱) لوله‌های چند لایه مورد استفاده در توزیع آب سرد و گرم مصرفی باید مطابق یکی از استانداردهای جدول شماره (۱۶-۴-۴-۳) "پ" باشد.

(۲) لوله‌های چند لایه مورد استفاده در توزیع آب سرد و گرم مصرفی علاوه بر استانداردهای جدول (۱۶-۴-۴-۳) "پ" باید از نظر بهداشتی با NSF61 نیز تطابق داشته باشد.

(۳) انتخاب لوله‌های چند لایه از استانداردهای دیگر به شرطی مجاز است که از نظر جنس، ضخامت جدار، اندازه و دیگر مشخصات مشابه استانداردهای مشخص شده در جدول (16-4-4-پ) "پ" باشد.

فیتینگ هایی که در لوله کشی توزیع آب سرد و گرم مصرفی در داخل ساختمان به کار می‌رود باید از نظر جنس، اندازه ضخامت جدار و دیگر مشخصات با لوله‌ها مطابقت داشته باشد و برای کار با لوله‌های انتخاب شده مناسب باشد.

(۱) فیتینگ‌ها باید علاوه بر تطابق با استانداردهایی که در قسمتهای بعدی به آن‌ها اشاره شده، از نظر بهداشتی با NSF61 نیز تطابق داشته باشد.

(۲) در صورت استفاده از مهره ماسوره، انتخاب مهره ماسوره باید از نوعی باشد که سطح آب بند بین دو قطعه آن مخروطی یا تخم مرغی باشد. کاربرد مهره ماسوره هایی که سطح آب بند آن‌ها صفحه صاف عمود بر محور باشد مجاز نیست.

فیتینگ هایی که در لوله کشی فولادی گالوانیزه استفاده می‌شود باید از نوع چدنی چکش خوار یا فولادی دنده‌ای گالوانیزه و طبق یکی از استانداردهای زیر باشد:

(۱) انتخاب فیتینگ ساخته شده از چدن چکش خوار یا فیتینگهای فولادی دنده‌ای گالوانیزه از استانداردهای دیگر به شرطی مجاز است که از نظر جنس ضخامت جدار، اندازه، مشخصات دنده و دیگر مشخصات مشابه استانداردهای مقرر شده بالا و مورد تأیید باشد.

) فیتینگهایی که در لوله کشی مسی استفاده می‌شود باید از نوع مسی یا آلیاژهای مس، مناسب برای اتصال لحیمی مویینگی یا اتصال فیتینگ فشاری و طبق یکی از استانداردهای زیر باشد:

ISO 2016

EN 1254-1,2,3,4,5

ASME B16.18, B 16.26

(۱) انتخاب فیتینگ یا آلیاژهای از استاندارهای دیگر به شرطی مجاز است که از نظر جنس، ضخامت جدار، اندازه و دیگر مشخصات، مشابه استانداردهای مقرر شده بالا و مورد تأیید باشد.

فیتینگ هایی که در لوله کشی پلاستیکی توزیع آب سرد و گرم مصرفی داخل ساختمان به کار میروند، باید از نظر بهداشتی شرایط دما و فشار کار، برای اتصال به لوله پلاستیکی انتخاب شده مناسب باشند.

(۱) فیتینگهایی که در لوله کشی پلی اتیلن مشبک تک لایه (PEX) به کار میروند باید از جنس برنجی یا فولادی با روکش نیکل یا قلع و طبق یکی از استانداردهای زیر باشند.

ISO 15875, 10508

ANSI/ASTM F877, F1807, F1865, F1960, F1961,F2080,F2098, F2159

CAN/CSA B137

(۲) فیتینگ هایی که در لوله کشی پلی اتیلن مشبک - آلومینیوم - پلی اتیلن مشبک - (PEX- AL-PEX ) به کار میروند باید از جنس برنجی یا فولادی با روکش نیکل یا قلع و طبق یکی از استانداردهای زیر باشد:

ISO 21003

ANSI/ASTM F1281, F1282, F1974, F2434

CAN/CSA B137.10

(۳) فیتینگهایی که در لوله کشی تک لایه پلی اتیلن دمای بالا (PE- RT) نوع ۱ و 2 به کار می‌روند باید از جنس برنجی یا فولادی با روکش نیکل یا قلع و طبق یکی از استانداردهای زیر باشند:

ISO 22391-3

ANSI/ASTM D2609, D3261, F1055, F2735

CAN/CSA B137.10

(۴) فیتینگهایی که در لوله کشی پلی اتیلن پنج لایه (PE - RT/AL/PE-RT) نوع ۱ و ۲ به کار میروند باید از جنس برنجی یا فولادی با روکش نیکل یا قلع و طبق یکی از استانداردهای زیر باشند:

ISO 21003

ANSI/ASTM F1974

CAN/CSA B137.9, B137.10

(۵) فیتینگهایی که در لوله کشی پلی پروپیلن به کار میروند باید مطابق یکی از استانداردهای زیر باشند:

ISO 15874-3

I-DIN 16962-10

ISIRI 6413-3

(۶) انتخاب فیتینگهای پلاستیکی از استانداردهای دیگر به شرطی مجاز است که از نظر جنس، ضخامت جدار و دیگر مشخصات مشابه استانداردهای مقرر شده بالا و مورد تایید باشد.

فلنج هایی که در لوله کشی فولادی گالوانیزه برای توزیع آب سرد و گرم مصرفی در داخل ساختمان به کار میروند باید از جنس چدنی، چدن چکش خوار یا فولادی گالوانیزه، مخصوص اتصال دنده‌ای بوده و با NSF61 و همچنین با یکی از استانداردهای زیر تطابق داشته باشند:

(۱) انتخاب فلنج چدنی، چدن چکش خوار یا فولادی گالوانیزه، مخصوص اتصال دنده ای، از استانداردهای دیگر به شرطی مجاز است که از نظر جنس، اندازه، نوع ساخت، نوع دنده و دیگر مشخصات، مشابه استانداردهای مقرر شده بالا و مورد تأیید باشد.

شیرهایی که در لوله کشی توزیع آب سرد و گرم مصرفی به کار میروند باید از نظر جنس، اندازه، نوع دنده، نوع و ابعاد فلنج و دیگر مشخصات برای کاربرد با نوع لوله فیتینگ و فلنج مناسب باشند.

(1) شیرها باید از نظر بهداشتی با NSF61 تطابق داشته باشد.

(۲) در لوله کشی‌های فولادی گالوانیزه، تا قطر ۵۰ میلی متر (۲) اینچ، شیرها باید از جنس برنج یا برنز مخصوص اتصال دنده‌ای باشد. شیرهای به قطر اسمی ۶۵ تا ۱۰۰ میلی متر (21/2 تا ۴ اینچ) باید از جنس برنج یا برنز مخصوص اتصال دنده‌ای و یا چدنی مخصوص اتصال فلنجی باشد. شیرهای به قطر اسمی ۱۲۵ و ۱۵۰ میلی متر (۵ و ۶ اینچ) باید از جنس چدن و مخصوص اتصال فلنجی باشد.

(۳) در لوله کشی مسی ، شیرها باید از جنس برنج یا برنز و مخصوص اتصال دنده‌ای باشد.

لوله کشی پلاستیکی، شیرها باید از جنس برنج یا برنز و مخصوص اتصال دنده‌ای باشد.

شیرهای برنجی یا برنزی ، مخصوص اتصال دنده‌ای ، باید طبق یکی از استانداردهای زیر باشند:

(۱) انتخاب شیرهای برنجی یا برنزی مخصوص اتصال دنده‌ای از استانداردهای دیگر به شرطی مجاز است که از نظر جنس، اندازه، نوع ساخت، نوع دنده و دیگر مشخصات، مشابه استانداردهای مقرر شده بالا و مورد تأیید باشد.

شیرهای ،چدنی مخصوص اتصال فلنجی، باید طبق یکی از استانداردهای زیر باشند:

(۱) انتخاب شیرهای چدنی مخصوص اتصال فلنجی از استانداردهای دیگر ، به شرطی مجاز است که از نظر،جنس، اندازه، نوع ساخت، نوع اتصال و دیگر مشخصات مشابه استانداردهای مقرر شده بالا و مورد تأیید باشد.

شیرهای برنجی و برنزی با اتصال دنده‌ای که در لوله کشی مسی به کار می‌رود باید طبق یکی از استانداردهای مقرر شده در (۱۶-۴-۴-۶) "ب" باشد. اتصال این شیرها به لوله مسی از نوع فیتینگ فشاری است و به کمک یک قطعه واسط (برنجی یا برنزی) صورت میگیرد.

اتصالات قابل انعطاف که بین انتهای لوله و شیر برداشت لوازم بهداشتی نصب می‌شود، باید از نظر بهداشتی با NSF61 و همچنین استانداردهای ذکر شده در (۱۶-۴-۴-۴) تطابق داشته باشد.

کلیات

(۱) اتصال لوله به لوله، لوله به فیتینگ یا شیر، فیتینگ به فیتینگ یا شیر، در لوله کشی‌های فولادی گالوانیزه ، مسی و پلاستیکی که در توزیع آب سرد و آب گرم مصرفی ساختمان به کار می‌رود ، باید طبق الزامات مندرج در این قسمت از مقررات صورت گیرد.

(۲) همه اتصالات باید در زیر فشار آزمایش پس از نصب ، که در (۱۶-۴-۹-۲) مقرر شده است، آب بند و گاز بند و مقاوم باشد.

(۳) پیش از اتصال دهانه لوله باید در سطح عمود بر محور بریده شود، براده‌ها و مواد اضافی از لبه‌های دهانه جدا گردد و داخل لوله از هر گونه مواد اضافی که مانع جریان آب می‌شود، کاملاً پاک و تمیز گردد، دهانه انتهای لوله باید کاملاً باز و سطح مقطع داخلی آن برابر سطح مقطع داخلی لوله یا فیتینگ مورد نظر برای اتصال باشد.

اتصال در لوله کشی فولادی گالوانیزه

(۱) اتصال اجزای لوله کشی فولادی گالوانیزه تا قطر اسمی ۵۰ میلی متر (۲ اینچ) باید از نوع اتصال دنده‌ای باشد.

(2) اتصال اجزای لوله کشی فولادی گالوانیزه در قطرهای نامی ۶۵ و80 و 100 میلی متر (21/2، ۳ و ۴ اینچ)، می‌توان از اتصال دنده‌ای یا فلنجی استفاده کرد.

(۳) اتصال اجزای لوله کشی فولادی گالوانیزه در قطر اسمی ۱۲۵ و 150 میلی متر (5 و 6 اینچ) باید از نوع اتصال فلنجی باشد.

(۴) اتصال دنده‌ای باید طبق یکی از استانداردهای زیر باشد:

ISO 7.1

EN 10226-1

ISIRI 1798

(۵) در اتصال فلنجی جنس فلنج باید چدنی، چدن چکش خوار یا فولادی گالوانیزه از نوع دنده‌ای و طبق " (۱۶-۴-۴-۵) انتخاب فلنج " باشد. نوع دنده فلنج باید بر اساس یکی از استانداردهای (۱۶-۴-۴-۸) "ب" انتخاب شود واشر آب بندی بین دو فلنج متقابل نباید برای آب آشامیدنی اثر زیان آور داشته باشد.

(۶) اتصال دنده‌ای که دنده‌های آن طبق استانداردهای دیگر باشد به شرطی مجاز است که از نظر مشخصات و اندازه‌های دنده طبق یکی از استانداردهای مقرر شده بالا و مورد تأیید باشد.

اتصال در لوله کشی مسی

(1) در اتصال لحیمی مویینگی سطوح اتصال دو قطعه را باید کاملا تمیز کرد و مفتول لحیم کاری را باید تا دمای ذوب گرم کرد، به طوری که فاصله مویینه بین دو قطعه را در تمام سطوح اتصال (گیر) پرکند.

(۲) در اتصال لحیمی مویینگی، در شرایط عادی، مفتول لحیم کاری باید از نوع نرم باشد. دمای ذوب لحیم کاری نرم باید کمتر از ۴۲۷ درجه سلسیوس (۸۰۰ درجه فارنهایت) باشد. مفتول لحیم کاری ممکن است از آلیاژهای قلع - نقره، قلع -مس یا قلع - آنتیموان (5-95) باشد.

استفاده از مفتول لحیم کاری که میزان سرب آن بیش از 0/2 درصد باشد مجاز نیست.

(۳) در اتصال لحیم مویینگی، مفتول لحیم کاری باید مطابق یکی از استانداردهای زیر باشد:

ISO 2016

DIN 1707

EN 9453, 1254

ANSI/ASTM B32, B 16.22

(۴) در اتصال فیتینگ فشاری، فیتینگهای انتخابی باید طبق استانداردهای مقرر شده در (16-4-4-4) "پ" باشد.

(۵) در اتصال لحیمی مویینگی و اتصال فیتینگ فشاری، در لوله کشی مسی، استفاده از استانداردهای دیگر به شرطی مجاز است که مفتول لحیم کاری و طول اتصال لحیمی و نوع دنده و اندازه آن در اتصال فشاری طبق استانداردهای مقرر شده بالا و مورد تأیید باشد.

) اتصال در لوله کشی غیر فلزی

(۱) اتصال لوله به لوله، لوله به فیتینگ و فیتینگ به فیتینگ در لوله کشی غیر فلزی به دو روش مکانیکی یا جوشی صورت می‌گیرد.

(۲) اتصال مکانیکی باید از نوع دنده‌ای یا فشاری باشد. اتصال دنده‌ای یا فشاری با کمک واسط، از جنس برنجی یا فولادی با روکش نیکل یا قلع ، طبق توصیه کارخانه سازنده باید صورت گیرد. نوع اتصال باید مطابق یکی از استانداردهای زیر باشد:

ISO 21003-3

EN 12502

ANSI/ASTM 877

(۳) اتصال جوشی لوله به لوله و لوله به فیتینگ باید با گرم کردن سطح تماس آن‌ها و یا به کمک چسب مخصوص در سطح تماس آن‌ها صورت گیرد. هر کدام از این دو روش باید مطابق یک استانداردهای معتبر صورت گیرد.

(۴) اتصال جوشی یا اتصال مکانیکی لوله‌های غیر فلزی باید مطابق توصیه کارخانه سازنده صورت گیرد. توصیه کارخانه سازنده باید مطابق یکی از استانداردهای معتبر باشد.

(۵) استاندارد فیتینگ مناسب برای لوله‌های غیر فلزی باید در کارخانه بصورت نوشته پاک نشدنی روی لوله مشخص شده باشد.

اتصال دو لوله نا همجنس

(۱) اتصال لوله یا فیتینگ فولادی به لوله یا فیتینگ مسی باید با واسطه یک فیتینگ برنجی یا فیتینگ مورد تأیید دیگر صورت گیرد. اتصال فیتینگ واسط به لوله مسی باید از نوع لحیمی مویینگی یا از نوع فشاری باشد اتصال فیتینگ برنجی واسط به لوله یا فیتینگ فولادی گالوانیزه باید از نوع دنده‌ای باشد.

(۲) اتصال لوله غیرفلزی به لوله یا فیتینگ فولادی یا مسی باید به کمک یک واسط برنجی یا فولادی با روکش نیکل یا قلع یا واسط مورد تأیید دیگر ، صورت گیرد.