مصالح لوله کشی تأسیسات مکانیکی ساختمان باید با رعایت الزامات مندرج در « (۱۴-۱۰-۳) مصالح لوله کشی » انتخاب و کنترل شود.

بر روی هر قطعه از لوله، فیتینگ، فلنج، شیر و دیگر اجزای لوله کشی باید مارک کارخانه سازنده و استاندارد مورد تأیید که آن قطعه بر طبق آن ساخته شده است، به صورت ریختگی یا مهر پاک نشدنی، نقش شده باشد.

لوله و دیگر اجزای لوله کشی باید برای شرایط کار سیستم شامل دمای کار طراحی، فشار کار طراحی و نوع سیّال داخل لوله، مناسب باشد.

مصالح لوله کشی باید مطابق استانداردهای مقرر در « (۱۴-۱۰-۳) مصالح لوله کشی »، انتخاب شود.

(۱) انتخاب مصالح لوله کشی با استانداردهای دیگر به شرطی مجاز است که از نظر مشخصات، مقاومت مکانیکی و شیمیایی و اندازه، مشابه استانداردهای مقرر شده و مورد تأیید باشد.

لوله‌های مورد استفاده در تأسیسات گرمایی و سرمایی، باید از نوع فولادی سیاه، مسی و یا ترموپلاستیک، انتخاب شود.

در تأسیسات مکانیکی ساختمان، لوله‌های فولادی سیاه و مسی باید مطابق یکی از استانداردهای مقرر شده در جدول (۱۴-۱۰-۳-۳) "ب" باشد.

لولۀ فولادی سیاه

(۱) در لوله کشی سیستم‌های آب گرم کننده، بخار و چگالیده بخار، کاربرد لوله فولادی گالوانیزه مجاز نیست.

(۲) در شرایطی که لوله در محیط خورنده نصب می‌شود یا در معرض ضربات فیزیکی قرار میگیرد و یا در صورت خم کردن، لوله باید از نوع بی درز باشد.

(۳) در صورتی که اتصال لوله به لوله، یا لوله به فیتینگ از نوع دنده‌ای است، در هر مورد، حداکثر فشار کار مجاز لوله کشی باید با استفاده از روشهایی که در استاندارد مربوط مقرر شده، محاسبه شود.

لوله مسی

(۱) در لوله کشی تأسیسات گرمایی و سرمایی با لوله مسی، فقط لوله‌های بی درز با قطر خارجی حداکثر تا ۵۴ میلیمتر (۲ اینچ) کاربرد مجاز دارد.

(۲) در لوله کشی تأسیسات گرمایی با دمای کار بیش از ۱۲۰ درجه سلسیوس (۲۵۰ درجه فارنهایت)، نباید از لوله مسی استفاده کرد.

(۳) در لوله کشی بخار و چگالیده بخار، استفاده از لوله مسی مجاز نیست.

لوله ترموپلاستیک

(۱) در تأسیسات مکانیکی ساختمان با دمای کار حداکثر ۸۰ درجه سلسیوس (۱۸۰ درجه فارنهایت) و فشار کار حداکثر ۱۰ بار (۱۴۷ پوند بر اینچ مربع)، می‌توان از لوله ترموپلاستیک تک لایه و چندلایه طبق مشخصات و یکی از استانداردهای مندرج در جدول (۱۴-۱۰-۳-۳) " ث" استفاده کرد.

(۲) عمر مفید لوله ، مطابق ا ستاندارد ISO 10508 ، باید سرجمع ۵۰ سال به ترتیب زیر باشد:
(۶۸°F)۲۰°C                        
                       ۱۴ سال
(۱۴۰°F)۶۰°C                 
                       ۲۵ سال
(۱۷۶°F)۸۰°C                 
                       ۱۰ سال
(۱۹۴°F)۹۰°C                 
                       ۱ سال
(۲۱۲°F)۱۰۰°C                 
                       ۱۰۰ سال
(۳) در تأسیسات مکانیکی ساختمان، با شرایط تعریف شده در (۱۴-۱۰-۳-۳) "ث" (۱)، استفاده از دیگر لوله‌های ترموپلاستیک به شرطی مجاز است که از نظر فشار کار، دمای کار، عمر مفید، و جز اینها، با این بند از مقررات، مطابقت داشته باشد.

فیتینگ های لوله کشی فولادی
(۱) فیتینگ های لوله کشی فولادی بسته به جنس مصالح و نوع اتصال آنها باید مطابق با یکی از استانداردهای مندرج در جدول (۱۴-۱۰-۳-۴) "الف" باشد.
 (۲) فیتینگ های مورد استفاده در هر یک از سیستمهای لوله کشی، از نظر جنس، ضخامت جدار و نوع اتصال، باید برای کار با لوله های انتخاب شده و شرایط کار سیستم، مناسب باشند.

فیتینگهای لوله کشی مسی
(۱) فیتینگهایی که در لوله کشی مسی به کار می رود باید از جنس مسی یا آلیاژهای مس، و مطابق یکی از استانداردهای زیر باشد:
ISO 2016
EN1254
ASME B16.15; B16.18; B16.22; B16.24 B16.26
(۲) در لوله کشی مسی تأسیسات گرمایی و سرمایی، فقط فیتینگ های بی درز، از جنس مس یا آلیاژهای مس، حداکثر تا قطر خارجی ۵۴ میلیمتر (۲ اینچ)، کاربرد دارد.
(۳) در لوله کشی هایی که دمای کار سیستم بیش از ۱۲۰ درجه سلسیوس (۲۵۰ درجه فارنهایت)است، نباید از فیتینگهای مسی استفاده کرد.
(۴) در لوله کشی بخار و چگالیده بخار، استفاده از فیتینگهای مسی مجاز نیست.

فیتینگ های لوله کشی ترموپلاستیک
فیتینگ های لوله کشی ترموپلاستیک برای استفاده در تأسیسات گرمایی با آب گرم کننده، با دمای کار حداکثر ۸۰ درجه سلسیوس (۱۸۰ درجه فارنهایت) و فشار کار ۱۰ بار (۱۴۷ پوند بر اینچ مربع)، باید از نوع برنجی یا فولادی، با روکش نیکل یا قلع و یا از نوع پلاستیکی مطابق یکی از استانداردهای زیر باشند.
ISIRI 12753
ISIRI 13251
ISO 21003
ASTM F 1974
استفاده از دیگر فیتینگ ها در لوله کشی ترموپلاستیک به شرطی مجاز است که فشار کار، دمای کار، عمر مفید و ضریب اطمینان آنها با این بند از مقررات مطابقت داشته باشد.

در لوله کشی فولادی با اتصال جوشی، اتصال بازشو باید با نصب فلنج صورت گیرد.

فلنج هایی که در لوله کشی فولادی با اتصال جوشی به کار می‌رود باید از نوع فولادی و مخصوص اتصال جوشی باشد.

فلنجهای فولادی مخصوص اتصال جوشی باید مطابق یکی از استانداردهای زیر باشد:

ISO 7005-1

EN 1092

ANSI/ASME B16.5

در هر سیستم لوله کشی باید با رعایت شرایط کار آن سیستم، فلنج انتخاب شود.

شیرهای مورد استفاده در لوله کشی تأسیسات مکانیکی ساختمان باید از نظر جنس، اندازه، ضخامت جدار، نوع دنده یا فلنج و دیگر مشخصات با لوله و فیتینگهای سیستم سازگار باشد. شیرها باید برای فشار و دمای کار و نوع سیال سیستم لوله کشی مناسب باشد.

(۱) در لوله کشی فولادی، اگر اتصال از نوع دنده‌ای است، شیر باید از نوع مسی یا آلیاژ‌های مس انتخاب شود.

(۲) در لوله کشی فولادی، اگر اتصال از نوع جوشی و فلنجی است، شیر را باید از نوع چدنی یا فولادی با اتصال فلنجی انتخاب کرد.

(۳) در لوله کشی مسی، شیر باید از آلیاژهای مس (برنجی یا برنزی) و مخصوص اتصال دنده‌ای باشد. در این نوع لوله کشی، حداکثر قطر اسمی شیر باید ۵۴ میلیمتر (۲ اینچ) باشد.

در لوله کشی تأسیسات مکانیکی ساختمان، شیر باید مطابق یکی از استانداردهای جدول (۱۴-۱۰-۳-۶) انتخاب شود.

(۱) در هر سیستم، باید با توجه به شرایط کار آن (دما و فشار کار )، شیر را انتخاب کرد.

کلیات

(۱) در لوله کشی تأسیسات مکانیکی ساختمان، اتصال لوله به لوله، لوله به فیتینگ و فیتینگ به فیتینگ ، باید برای شرایط کار طراحی سیستم لوله کشی مناسب، آب بند و مورد تأیید باشد.

(۲) دو فلز ناهم جنس باید با واسطه فیتینگ برنجی یا برنزی متصل شوند و یا، یک واشر لاستیکی یا سربی دو فلز را از هم جدا کند.

(۳) در لوله کشی‌های فولادی زیر، تا قطر اسمی ۵۰ میلی متر (۲ اینچ)، اتصال باید از نوع دنده‌ای و در لوله کشی به قطر اسمی ۶۵ میلیمتر ( $۲\frac{۱}{۲}$ اینچ) و بزرگتر ، اتصال باید از نوع جوشی و فلنجی باشد:

- بخار کم فشار

- برگشت چگالیده بخار کم فشار

- آب گرم کننده با دمای پایین

- آب سردکننده

- آب خنک کننده

(۴) در لوله کشی‌های فولادی زیر همۀ اتصالها باید از نوع جوشی و فلنجی باشد:

- آب گرم کننده با دمای متوسط و بالا

- بخار پرفشار

- برگشت چگالیده بخار پرفشار

در انواع سیستمهای لوله کشی، اتصال باید طبق استانداردهای مندرج در جدول (۱۴-۱۰-۳-۷ ) "ب" باشد.

(۱) در جوشکاری باید مفتول جوش مناسب و مورد تأیید به کار برد.

(۲) در لوله کشی مسی، اتصال باید از نوع لحیمی مویینگی باشد. در انتخاب نوع مفتول لحیم کاری نرم یا لحیم کاری سخت، باید به شرایط کار سیستم لوله کشی (دما و فشار کار) و مورد تأیید بودن و مطابق بودن مفتول با یکی از استانداردهای مندرج در جدول (۱۴-۱۰-۳-۷) "ب" توجه شود.

(۳) در لوله کشی مسی، در نقاطی که باید قابل باز کردن باشد، مانند نقاط اتصال به شیرهای برنجی یا برنزی دنده‌ای یا به دستگاه‌ها و جزآن‌ها ، اتصال باید از نوع فیتینگ فشاری و مطابق با جدول (۱۴-۱۰-۳-۷) "ب" باشد.

(۴) در لوله کشی ترموپلاستیک تأسیسات گرمایی با آب گرم کننده، تا دمای کار حداکثر ۸۰ درجه سلسیوس (۱۷۶ درجه فارنهایت) و فشار کار حداکثر ۱۰) بار (۱۴۷ پوند بر اینچ مربع) و آب سرد کننده، اتصال لوله به لوله، لوله به فیتینگ و فیتینگ به فیتینگ باید از نوع فشاری یا دنده‌ای و مطابق جدول (۱۴-۱۰-۳-۷) "ب" باشد.

(۵) اتصال لوله یا فیتینگ پلی وینیل کلراید کلردار شده (C-PVC) به لوله یا فیتینگ پلی وینیل کلراید کلردار شده (C-PVC) باید به روش چسبی با چسب مخصوص و یا به روش جوشی صورت گیرد. در روش چسبی نوع چسب و در روش جوشی دستگاه جوش باید طبق دستور کارخانه سازنده لوله باشد. لوله کشی باید توسط کارگر ماهر مورد تأیید کارخانه سازنده لوله صورت گیرد.