۱-۷-۱۳ کلیات

۱-۱-۷-۱۳

در انتخاب نوع مدارها و مشخصات آن‌ها باید به موارد زیر توجه شود:

۲-۱-۷-۱۳

اعمال ضرایب همزمانی ( پیوست شماره ۳ ) فقط در مورد مدارهای تابلوها یا مدارهایی که غیر همزمانی دارند مجاز است.

۳-۱-۷-۱۳

در مورد مدارهای نهایی (مانند روشنایی، موتور و غیره) نباید ضریب همزمانی اعمال شود، اینگونه مدارها با بار کامل در نظر گرفته می‌شوند.

۴-۱-۷-۱۳

در انتخاب جریان مجاز هادی‌های مدار باید به تاثیر مدارهای همجوار، دمای محیط و شرایط نصب، محیط نصب، نوع مصرف کننده و غیره توجه و در صورت لزوم از ضرایب تعدیل مناسب استفاده شود. وسایل حفاظتی مدار باید با توجه به جریان مجاز تعدیل شده (پس از اعمال ضرایب همزمانی) انتخاب شوند.

۵-۱-۷-۱۳

بر اساس دیاگرام زیر افت ولتاژ کل در مدار توزیع و نهایی نباید از مقادیر داده شده در جدول شماره ۱۳-۷-۱-۵ ، بیشتر باشد:

تصویر
  • SP- تابلوی برق ترانسفورماتور توزیع:
    نقطه شروع افت ولتاژ در سیستم برق فشار ضعیف، از این تابلو به بعد به حساب می‌آید. اگر ترانسفورماتور اختصاصی باشد، افت ولتاژ از این تابلو به بعد، مشمول این مقررات است، اما در ترانسفورماتور شبکه‌های توزیع عمومی، افت ولتاژ تا سرویس مشترک (کنتور برق) طبق مقررات شرکت برق خواهد بود.

  • D- شبکه توزیع :
    این مدار ممکن است مرکب از چند مدار مختلف باشد که پس از عبور از چند تابلو یا انشعاب، بـه ورودی سرویس مشترک یا تابلوی اصلی ساختمان می‌رسد.
    افت ولتاژ در این مدار، اگر ترانسفورماتور اختصاصی باشد طبق جدول شماره ۱۳-۷-۱-۵ خواهد بود و افت ولتاژ در مورد ترانسفورماتورهای شبکه توزیع عمومی، تابع مقررات شرکت برق خواهد بود.

  • DB- نقطه تغذیه:
    ورودی سرویس مشترک یا تابلوی اصلی ساختمان می‌باشند.

  • F-مدار داخلی:
    مدار داخلی شامل کلیه مدارهایی است که از تابلوی اصلی ساختمان یا سرویس مشترک ساختمان مصرف کننده‌ها ادامه دارند. مدار داخلی کلاً در حوزه شمول این مقررات است. مدار نهایی آخرین جزء مدار داخلی است.

  • E - تجهیزات مصرف:
    تجهیزاتی هستند که به صورت ثابت نصب می‌شوند از جمله چراغ ها، پریزها و غیره

جدول

نوع مقدار

نوع مصرف یا لوازم وصل شده

افت ولتاژ مجاز

توزیع (مدارهای اصلی) (D)

تابلوی اصلی یا ورودی سرویس مشترک (DB)

تأسیسات (مدارهای نهایی) (F)

روشنایی (E)

تجهیزات (E)

جدول c-13-7-1-5جدول ۱۳-۷-۱-۵ حداکثر افت ولتاژ مجاز در مدارهای توزیع ترانسفورماتورهای اختصاصی و مدارهای تأسیسات برقی

۶-۱-۷-۱۳

هادی‌های مربوط به یک مدار شامل فاز (سیستم تک فاز) یا فازها (سیستم سه فاز) و هادی خنثی و هادی حفاظتی (PE) و یا هادی حفاظتی - خنثی (PEN) در صورت عبور از مجراهایی مانند لوله، اسلیو کابل، داکت مخصوص کابل، ترانکینگ و غیره باید از طریق یک مجرای مشخص عبور نماید. این شرط برای مدارهایی که به دلیل بالا بودن توان انتقالی و یا کاهش افت ولتاژ در مسیر مدار، با استفاده از کابل‌های مشابه چند رشته و بصورت موازی اجرا و نصب می‌گردند، اجباری نبوده و هر یک از کابل‌های موازی چند رشته می‌توانند از یک مجرا مانند لوله، غلاف کابل، داکت مخصوص کابل، ترانکینگ و غیره عبور نمایند.

۷-۱-۷-۱۳

در صورت استفاده از کابل‌های تک رشته بجای کابل‌های چند رشته برای مدارهایی که به دلیل بالا بودن توان انتقالی و یا کاهش افت ولتاژ در مسیر مدار بصورت موازی اجرا و نصب می‌گردند. لازم است کابل‌های تک رشته بصورت یک مدار واحد یعنی یک هادی یا هادی‌های فاز به اضافه هادی خنثی دسته بندی گردند و در صورت استفاده از مجاری مانند لوله، اسلیو کابل، داکت مخصوص کابل، ترانکینگ و غیره هر مدار باید از طریق یک مجرای واحد و مشخص عبور نماید.

برای تأمین شرط فوق لازم است در مراحل طراحی ساختمان، فضای مناسب و کافی جهت کانالها، لوله ها، هندهولها و منهول ها، سینی‌های کابل، نردبانهای کابل، رایزرهای قابل بازدید با دسترسی از فضاهای عمومی پیش بینی و احداث شود.

۱-۷-۱-۷-۱۳

عبور یک کابل تک رشته مربوط به یک فاز از یک مدار از داخل لوله فلزی مجاز نمی باشد مگر اینکه در طول لوله فلزی یک درز یا شکاف طولی ایجاد شده باشد.

در شکلهای شماره ۱۳-۷-۱-۷-۱:۱ تا ۱۳-۷-۱-۷-۹:۱ آرایش صحیح کابل‌های تک رشته موضوع ردیف ۱۳-۷-۱-۷ ، نمایش داده شده است.

توضیحات مربوط به شکلهای آرایش کابل‌های تک رشته موازی در سیستم سه فاز به قرار زیر است:

  • L ۱ = فاز اول                  

  • L ۲ = فاز دوم    

  • L ۳ = فاز سوم

  • De = قطر خارجی کابل

  • N = هادی خنثی (تعداد، تابع تعداد هادی فازهای موازی)

تصویر
شکل ۱۳-۷-۱-۷-۱:۱ آرایش چسبیده به هم و همتراز برای ۶ رشته کابل تک رشته موازی (سه فاز)

شکل ۱۳-۷-۱-۷-۱:۱ آرایش چسبیده به هم و همتراز برای ۶ رشته کابل تک رشته موازی (سه فاز)

تصویر
شکل ۱۳-۷-1-۷-1: 2 آرایش چسبیده به هم و در دو تراز برای ۶ رشته کابل تک رشته موازی (سه فاز)

شکل ۱۳-۷-۱-۷-۱: ۲ آرایش چسبیده به هم و در دو تراز برای ۶ رشته کابل تک رشته موازی (سه فاز)

تصویر
شکل ۱۳-۷-۱-۷-۱: 3 آرایش مثلثی چسبیده به هم برای ۶ رشته کابل تک رشته موازی (سه فاز)

شکل ۱۳-۷-۱-۷-۱: ۳ آرایش مثلثی چسبیده به هم برای ۶ رشته کابل تک رشته موازی (سه فاز)

تصویر
شکل ۱۳-۷-۱-۷-۴:۱ آرایش مخصوص همتراز برای ۹ رشته کابل تک رشته موازی (سه فاز)

شکل ۱۳-۷-۱-۷-۴:۱ آرایش مخصوص همتراز برای ۹ رشته کابل تک رشته موازی (سه فاز)

تصویر
شکل ۱۳-۷-۱-۷-۵:۱ آرایش چسبیده به هم در سه تراز و هر تراز به فاصله ۳۰ سانتی متر از هم برای ۹ رشته کابل تک رشته موازی (سه فاز)

شکل ۱۳-۷-۱-۷-۵:۱ آرایش چسبیده به هم در سه تراز و هر تراز به فاصله ۳۰ سانتی متر از هم برای ۹ رشته کابل تک رشته موازی (سه فاز)

تصویر
شکل ۱۳-۷-۱-۷-۶:۱ آرایش مثلثی مخصوص برای ۹ رشته کابل تک رشته موازی (سه فاز)

شکل ۱۳-۷-۱-۷-۶:۱ آرایش مثلثی مخصوص برای ۹ رشته کابل تک رشته موازی (سه فاز)

تصویر
شکل ۱۳-۷-۱-۷-۷:۱ آرایش چسبیده به هم و همتراز برای ۱۲ رشته کابل تک رشته موازی (سه فاز)

شکل ۱۳-۷-۱-۷-۷:۱ آرایش چسبیده به هم و همتراز برای ۱۲ رشته کابل تک رشته موازی (سه فاز)

تصویر
شکل ۱۳-۷-۱-۷-۸:۱ آرایش چسبیده به هم در دو تراز به فاصله ۳۰ سانتی متر از هم برای ۱۲ رشته کابل تک رشته موازی (سه فاز)

شکل ۱۳-۷-۱-۷-۸:۱ آرایش چسبیده به هم در دو تراز به فاصله ۳۰ سانتی متر از هم برای ۱۲ رشته کابل تک رشته موازی (سه فاز)

تصویر
شکل ۱۳-۷-1-۷-1: 9 آرایش مثلثی کنار هم برای ۱۲ رشته کابل تک رشته موازی (سه فاز)

شکل ۱۳-۷-۱-۷-۱: ۹ آرایش مثلثی کنار هم برای ۱۲ رشته کابل تک رشته موازی (سه فاز)

۸-۱-۷-۱۳

در مورد سیم کشی‌ها نیز، رشته‌های مربوط به یک مدار سیم کشی باید در داخل یک لوله و یا مجرای سیم کشی هدایت شوند.

۹-۱-۷-۱۳

دسته بندی، آرایش، نصب و اجرای کابل‌های تک رشته در مدارهای موازی، روی سینی کابل یا نردبان کابل یا بصورت دفنی نیز مطابق شکلهای شماره ۱۳-۷-۱-۷-۱:۱ تا ۱۳-۷-۱-۷-۱: ۹ خواهد بود.

۱۰-۱-۷-۱۳

استفاده از یک نول مشترک برای چند مدار اصلی که کدام دارای حفاظت مستقل خود است، مجاز نمی باشد.

۱۱-۱-۷-۱۳

کلیه کابل‌ها و سیمها باید به نحوی در داخل مجاری ساختمانی (کانالها، رایزرهای با دریچه بازدید و غیره) کانالهای مخصوص سیم کشی و کابل کشی (مانند ترانکینگ‌ها و نظایر آن) یا لوله‌ها یا نگهدارنده‌های مخصوص، مانند سینی کابل یا نردبان کابل و غیره، نصب یا هدایت شوند که بازدید، خارج کردن و نصب مجدد آن‌ها در داخل مجاری مذکور، بدون ایجاد خرابی و کندوکاو، امکان پذیر باشد.

برای تأمین شرط فوق نیز لازم است در مراحل طراحی ساختمان، فضای مناسب و کافی جهت کانالها، لوله ها، هندهولها و منهول ها، سینی‌های کابل، نردبانهای کابل و رایزرهای قابل بازدید با دسترسی از فضاهای عمومی پیش بینی شود.

۱۲-۱-۷-۱۳

در انتخاب سطح مقطع هادی خنثی در مدارهای سه فاز، باید دقت کافی به عمل آید و در صورت لزوم سطح مقطع این هادی معادل هادی‌های فاز انتخاب شود.

۱-۱۲-۱-۷-۱۳

به علل مختلف، مانند ضرایب توان مختلف بارهای وصل شده به یک فاز، عدم امکان متعادل کردن بارها بین فازها و به خصوص وجود جریانهای هارمونیک در مدارهای تغذیه کننده لامپ های تخلیه در گاز (مانند لامپ های فلورسنت معمولی، کمپکت، گازی، متال هالید، بخار جیوه، بخار سدیم و غیره) چراغ‌های LED و دستگاه‌های الکترونیکی هارمونیک­ زا نظیر مصرف کننده‌های غیر خطی، دستگاه برق بدون وقفه، سیستم سرعت متغیر موتورهای برقی، راه اندازهای نرم موتورهای برقی، منابع تغذیه الکترونیکی و غیره ممکن است در بعضی موارد جریان در هادی خنثی معادل هادی فاز و یا حتی از آن بیشتر نیز باشد.

۲-۱۲-۱-۷-۱۳

اگر میزان هارمونیک سوم جریان یک مدار بیش از مقدار %۱۵ باشد، مقطع نول یا هادی حفاظتی - خنثی (PEN) در این مدار حداقل باید برابر مقطع فاز در نظر گرفته شود. لازم به ذکر است که مقطع هادی حفاظتی (PE) تابع این حکم نمی باشد.

۱۳-۱-۷-۱۳

استفاده از چاه (شافت) آسانسورها به عنوان کانال بالارو برای هر نوع مداری جز مدارهای مربوط به خود آسانسور ممنوع است، مگر اینکه کانال عبور اینگونه مدارها با دیواری که حداقل ضخامت آن به اندازه عرض یک آجر (۱۰ سانتی متر) یا معادل آن از بتن باشد و از چاه (شافت) آسانسور مجزا شده باشد. در هر حال استفاده از این دیوار بدون پیش بینی تکیه گاه‌ها بستر مناسب به عنوان حامل کابل‌ها ممنوع است. رعایت مبحث ۱۵ مقررات ملی ساختمان در این خصوص الزامی می‌باشد.

۱۴-۱-۷-۱۳

سطح مقطع هادی انواع مدارها، به هیچ عنوان نباید از مقادیر داده شده در جدول شماره ۱۳-۷-۱-۱۴ کمتر باشد:

جدول

نوع مدار

نیرو*

روشنایی

پریز

کنترل نیرو

ارسال علائم و سایر مدارهای کنترل

سطح مقطع هادی مسی (میلی متر مربع)

۱/۵

۱/۵

۲/۵

۱

۰/۵

جدول c-13-7-1-14جدول ۱۳-۷-۱-۱۴ حداقل سطح مقطع هادی ها

نقل قول

* هر نوع مصرف کننده جز روشنایی و پریز

۱۵-۱-۷-۱۳

چنانچه در طول یک مدار تغییر سطح مقطع داده شود، یا انشعابی با سطح مقطع کوچکتر از آن گرفته شود، در نقطه تغییر مقطع یا انشعاب، باید وسیله حفاظتی مناسب جهت اضافه جریان و یا اتصال کوتاه و یا هر دو برای مقطع کوچکتر پیشبینی شود، مگر اینکه یکی از شرایط زیر موجود باشد:

  1. حداکثر طول مدار یا انشعاب با مقطع کوچکتر، ۳ متر باشد.

  2. وسیله حفاظتی در شروع مدار اصلی، مناسب مدار یا انشعاب با مقطع کوچکتر باشد.

۱۶-۱-۷-۱۳

در بعضی از ساختمان‌ها به دلایل خاص و یا تأمین شرایط مورد نیاز شبکه توزیع برق و سیستم‌های تأسیسات برقی و غیره، از سیستم باس داکت بجای کابل استفاده می‌گردد. در این جایگزینی و استفاده از باس داکت، باید بررسی‌های لازم در خصوص نوع و شرایط ساختمان، لزوم استفاده از آن، نیاز شبکه توزیع، توجیه فنی استفاده از آن، هزینه نصب و اجرا، نوع باس داکت، اتصالات، انشعابات و سایر شرایط دیگر، انجام گرفته و چنانچه نتیجه بررسی برای این جایگزینی قابل قبول تشخیص داده شد، در این حالت استفاده از سیستم باس داکت بجای کابل، قابل توجیه خواهد بود.


نظرات (0)

برای ثبت نظر، لطفا وارد شوید یا ثبت‌نام کنید.

در حال بارگذاری نظرات...