۲-۶-۱۳ تجهیزات، وسایل حفاظت و کنترل

۱-۲-۶-۱۳ فیوزها

۱-۱-۲-۶-۱۳

از فیوزها می‌توان به عنوان وسیله حفاظتی در موارد زیر استفاده کرد:

  1. حفاظت مدارها: در برابر جریانهای اتصال کوتاه و اضافه بار

  2. حفاظت دستگاه‌ها: در برابر جریان اتصال کوتاه

  3. تأمین ایمنی: در صورت اتصال کوتاه بین یک هادی فاز با بدنه‌های هادی و یا هادی حفاظتی (PE) و یا هادی حفاظتی - خنثی (PEN) ( پیوست شماره ۱ )

۲-۱-۲-۶-۱۳

فیوزهای پیچی باید مجهز به قطعه محدود کننده فشنگ پذیری (ته فشنگ) باشند تا جایگزینی با فشنگی که جریان نامی آن بیشتر از فشنگ مورد نظر است امکان پذیر نباشد.

۳-۱-۲-۶-۱۳

خارج و داخل کردن فیوزهای تیغه‌ای یا چاقویی باید فقط با استفاده از فیوزکش عایق امکان پذیر باشد.

۴-۱-۲-۶-۱۳

هنگامی که فیوز پیچی بسته و کامل شده است هیچ یک از قسمتهای برقدار فیوز، از جمله ترمینالهای آن‌ها نباید در دسترس یا قابل لمس باشند. قطب ته پایه فیوزهای پیچی باید به طرف تغذیه مدار (فاز) وصل شده باشد.

۵-۱-۲-۶-۱۳

استفاده از فیوزهای غیر استاندارد یا فیوزهایی که المان ذوب شونده آن قابل تعویض باشد ممنوع است.

۶-۱-۲-۶-۱۳

تعمیر و تعویض و ترمیم المان عبور جریان در داخل فشنگ فیوزهای استاندارد به هر نحو و شکلی ممنوع است.

۷-۱-۲-۶-۱۳

استفاده از فیوز در تأسیسات انشعاب برق (کنتور) باید طبق ضوابط شرکت برق انجام شود.

۲-۲-۶-۱۳ کلیدهای خودکار مینیاتوری

۱-۲-۲-۶-۱۳

موارد استفاده کلیدهای خودکار مینیاتوری مانند فیوزهاست ( ردیف ۱۳-۶-۲-۱-۱ ).

۲-۲-۲-۶-۱۳

هیچ یک از قسمتهای برقدار کلیدها، از جمله ترمینالهای آن نباید در دسترس یا قابل لمس باشد. کلیدهای نوع تابلویی که ترمینالهای آن در دسترس است باید دارای پوشش محافظ باشند.

۳-۲-۲-۶-۱۳

در تأسیسات برقی جدید استفاده از کلیدهای مینیاتوری نوع پیچی که بجای فیوز، در پایه فیوز نصب می‌شوند ممنوع است.

۴-۲-۲-۶-۱۳

صرفنظر از جریان اتصال کوتاه احتمالی در محل نصب کلیدها، باید طبق آنچه که در بند (ث) از ردیف ۱۳-۶-۱-۲ گفته شد، عمل شود.

۳-۲-۶-۱۳ کلیدهای خودکار (اتوماتیک)

۱-۳-۲-۶-۱۳

از کلیدهای خودکار می‌توان به عنوان وسیله حفاظتی در موارد زیر استفاده کرد:

  1. حفاظت مدارها و دستگاه ها: در برابر جریانهای اتصال کوتاه و اضافه بار

    تبصره : منظور از حفاظت اضافه بار در کلیدهای خودکار (اتوماتیک)، کلیدهایی هستند که دارای رله قابل تنظیم اضافه بار می‌باشند.

  2. تأمین ایمنی: درصورت اتصال کوتاه بین یک هادی فاز با بدنه‌های هادی و یا هادی حفاظتی (PE) و یا هادی حفاظتی - خنثی (PEN) ( پیوست شماره ۱ )

۲-۳-۲-۶-۱۳

هیچ یک از قسمتهای برقدار کلید نباید در دسترس یا قابل لمس باشند.

۳-۳-۲-۶-۱۳

چنانچه از فیوزها بصورت سری بمنظور تأمین قدرت قطع بیش از ظرفیت کلیدهای خودکار استفاده شوند، لازم است مراتب زیر رعایت شود:

  1. بین جریان نامی کلیدهای خودکار و فیوز هماهنگی وجود داشته باشد.

  2. فیوز باید در طرف ورودی کلیدهای خودکار (بالادست) قرار گیرد.

۴-۲-۶-۱۳ کلیدهای مغناطیسی (کنتاکتورها)

۱-۴-۲-۶-۱۳

از کلید مغناطیسی برای قطع و وصل، کنترل، فرمان مدار و موارد دیگر با توجه به نوع مصرف کننده مدار، استفاده می‌گردد. چنانچه این کلید به همراه رله حرارتی به کار گرفته شده باشد می‌توان از آن بعنوان وسیله حفاظتی در برابر جریان اضافه بار نیز استفاده کرد. برای حفاظت در برابر اتصال کوتاه، همراه این کلیدها باید از فیوزها یا کلیدهای خودکار استفاده شود و این وسایل باید در طرف ورودی کنتاکتورها نصب شوند.

۲-۴-۲-۶-۱۳

همراه کلیدهای مغناطیسی می‌توان از انواع رله ها، از جمله رله حساس به افزایش و یا کاهش ولتاژ، کنترل فاز، رله‌های کمکی و غیره، استفاده نمود.

۵-۲-۶-۱۳ کلیدهای مجزا کننده زیرِبار

۱-۵-۲-۶-۱۳

به منظور کنترل، تعمیر و سرویس مدار و یا دستگاه‌ها و تجهیزات برقی، باید کلیه مدارهای خروجی از تابلو، مجهز به نوعی کلید مجزا کننده زیرِبار در تابلو باشد.

۲-۵-۲-۶-۱۳

کلید مجزا کننده زیرِ بار باید بتواند جریان نامی خود را، که از جریان نامی مدار کمتر نخواهد بود، قطع و وصل کند و قادر به ایستادگی در برابر جریانهای اتصال کوتاه احتمالی در محل نصب آن باشد

۳-۵-۲-۶-۱۳

کلید مجزا کننده باید در طرف ورودی فیوزها یا کلیدهای خودکار محافظ مدار (بالادست) نصب شود.

۴-۵-۲-۶-۱۳

چنانچه کلید مجزا کننده از محل فیزیکی وسیله یا دستگاه تغذیه شونده قابل رؤیت نباشد باید یک کلید مجزا کننده دیگر را، که دارای مشخصات کلید مجزا کننده ذکر شده در بالا باشد به صورت تکی و مجزا در نزدیکترین محل مناسب از دستگاه نصب کرد.

تبصره : پیش بینی کلید مجزا کننده جهت قطع و وصل برق دستگاه‌های برقی که در پشت بام ساختمان نصب میگردند، از جمله برای هواکش ها، کولرها و غیره، الزامی است.

۵-۵-۲-۶-۱۳

از بعضی از انواع کلیدهای خودکار می‌توان به عنوان کلید مجزا کننده نیز استفاده کرد، در این صورت شرط زیر باید برقرار باشد:

  • استانداردی که کلید طبق آن ساخته شده است قابل قبول باشد و اجازه این کار را صریحاً داده باشد.

تبصره ۱: از کلیدهای خودکار مینیاتوری می‌توان به عنوان کلید مجزا کننده استفاده کرد.

تبصره ۲: از کلیدهای خودکار مینیاتوری نباید به عنوان کلید کنترل مدار (قطع و وصل) استفاده کرد.

تبصره ۳ : کلید فیوزها (کلیدهایی که فیوزها در آن نقش تیغه‌های کلید را دارند) باید از نوع قابل قطع زیرِبار باشند، مگر در مواردی که مدار مجهز به کلید قابل قطع زیرِبار نیز باشد.

تبصره ۴: مدارهای مجهز به کلیدهای مغناطیسی (کنتاکتورها) باید دارای کلید مجزا کننده در طرف ورودی کنتاکتورها باشند.

۶-۲-۶-۱۳ کلید یا وسیله حفاظتی جریان باقیمانده (RCD)

۱-۶-۲-۶-۱۳

از انواع کلیدها یا وسایل حفاظتی جریان باقیمانده می‌توان برای قطع مدار تغذیه در صورت تماس یکی از هادی‌های برقدار مدار با یکی از موارد زیر استفاده نمود:

  1. بدنه‌های هادی لوازم و تجهیزات برقی

  2. هادی‌های بیگانه که در تماس با زمین می‌باشند

  3. هرگونه نشت جریان از مدار به زمین

تبصره : شدت جریان باقیمانده عامل این نوع وسایل حفاظتی بر حسب مورد استفاده می‌تواند از حد چند میلی آمپر تا چند آمپر باشد.

۲-۶-۲-۶-۱۳

از انواع کلیدها یا وسایل حفاظتی جریان باقیمانده به شرطی که جریان باقیمانده عامل آن‌ها بیشتر از ۳۰ میلی آمپر نباشد، در شرایط عادی و مصارف معمولی می‌توان به عنوان وسیله حفاظتی در برابر برق گرفتگی در صورت تماس غیر مستقیم استفاده نمود.

۳-۶-۲-۶-۱۳

از انواع کلیدها یا وسایل حفاظتی گفته شده در ردیف ۱۳-۶-۲-۶-۲ ، می‌توان در شرایط عادی برای حفاظت در برابر برق گرفتگی در تماس مستقیم (تماس مستقیم بدن با یک هادی برقدار) فقط به عنوان یک حفاظت اضافی استفاده نمود ( بند ج ردیف ۱۳-۳-۱-۲ ). یعنی به صرف استفاده از این وسایل، نمی توان از دیگر خواسته‌های مقررات صرفنظر کرد. بعنوان مثال در برخی موارد مانند تماس همزمان با دو هادی فاز یا یک هادی فاز و هادی خنثی، این کلیدها ممکن است کارآیی نداشته باشند.

۴-۶-۲-۶-۱۳

از انواع کلیدها یا وسایل حفاظتی جریان باقیمانده در سیستم‌های نیروی TT،TN-S و TN-C-S و IT می‌توان استفاده نمود. بنابراین استفاده از این وسایل بدون هادی حفاظتی (PE) به طور کلی ممنوع است. در سیستم TN-C استفاده از کلیدها و وسایل جریان باقیمانده فقط با اضافه کردن هادی حفاظتی به قسمتی از مدار که تحت پوشش کلید یا وسیله حفاظتی می‌باشد و تبدیل آن قسمت از مدار به TN-S ممکن خواهد بود.

۵-۶-۲-۶-۱۳

استفاده از کلیدها یا وسایل حفاظتی جریان باقیمانده، نصب وسایل حفاظتی در برابر جریانهای اضافه بار و اتصال کوتاه (کلید خودکار اتوماتیک- کلید خودکار مینیاتوری - فیوز ) را منتفی نمی نماید.

تبصره: بعضی از انواع کلیدها یا وسایل حفاظتی جریان باقیمانده ممکن است با کلیدهای خودکار اتوماتیک و یا کلید خودکار مینیاتوری، بصورت اشتراکی یک واحد تشکیل دهند.

۶-۶-۲-۶-۱۳

کلید یا وسیله حفاظتی جریان باقیمانده باید آخرین وسیله‌ای باشد که در طرف مصرف مدار یعنی بعد از کلید مجزا کننده، فیوز و کلید خودکار اتوماتیک یا کلید خودکار مینیاتوری هر کدام که وجود داشته باشند، نصب می‌شود.

تبصره : اگر کلید یا وسیله حفاظتی جریان باقیمانده با کلید خودکار اتوماتیک یا کلید خودکار مینیاتوری به صورت اشتراکی یک واحد را تشکیل داده باشد، باید مانند بالا، آخرین وسیله حفاظتی نصب شده در طرف مصرف مدار باشد.


نظرات (0)

برای ثبت نظر، لطفا وارد شوید یا ثبت‌نام کنید.

در حال بارگذاری نظرات...