۱۸-۱-۳-۱۳ حفاظت در برابر تداخل امواج الکترومغناطیسی

اگر تأسیسات برقی و اجزاء آن در معرض امواج شدید الکترومغناطیسی قرار بگیرند، باید در مقابل اثرات تداخل امواج مذکور حفاظت شوند.

تداخل بیش از حد امواج الکترومغناطیسی باعث اختلال در کارکرد تجهیزات مورد استفاده در تأسیسات برق بخصوص تجهیزات الکترونیکی شده و به قطعات الکترونیکی نیز آسیب میرساند.

این پدیده ممکن است بر اثر وقوع صاعقه قطع و وصل کلیدهای با آمپر بالا بخصوص در تابلوهای اصلی و نیمه اصلی، اتصال کوتاه در شبکه توزیع نیرو، راه اندازی موتورهای با توان بالا و سایر پدیده هایی که تداخل امواج و در نتیجه اضافه ولتاژ را در تأسیسات برق باعث می‌شوند، بوجود آید.

تبصره ۱: وجود مسیر مشترک بیش از حد مجاز در کابل کشی و یا سیم کشی شبکه توزیع نیرو با شبکه کامپیوتر و فنآوری اطلاعات (IT) و شبکه مخابرات و یا وجود هر گونه حلقه (لوپ) فلزی بزرگ در ساختمان در ظاهر شدن پدیده تداخل امواج الکترومغناطیسی مؤثر می‌باشد.

تبصره ۲ : در طراحی تأسیسات برقی ساختمان‌های ویژه حیاتی و بسیار زیاد حساس، به منظور اجتناب از تداخل بیش از حد امواج الکترومغناطیسی الزامات استاندارد IEC ۶۱۰۰۰ رعایت گردد. همچنین استفاده از تمهیدات لازم جهت حفاظت سامانه‌های حساس الکتریکی و الکترونیکی در مقابل تهدیدات بمبهای الکترومغناطیسی در این ساختمان‌ها توصیه می‌گردد ( مبحث ۲۱ مقررات ملی ساختمان ).

۱-۱۸-۱-۳-۱۳ کاهش اثرات ناشی از تداخل امواج الکترومغناطیسی

برای کاهش اثرات ناشی از تداخل امواج الکترومغناطیسی تمهیدات و موارد زیر باید در نظر گرفته شوند:

  1. پیش بینی برقگیر حفاظتی در تأسیسات برقی ( ردیف ۱۳-۳-۱-۱۶-۳ ).

  2. تأمین فاصله مناسب بین هادی نزولی (پایین رو) سیستم صاعقه گیر با کابل‌های شبکه توزیع نیرو کابل‌های حامل سیگنال‌های الکترونیکی و کابل‌های شبکه کامپیوتر، طبق توصیه سازندگان سیستم‌های صاعقه گیر

    تبصره : هادی نزولی در سیستم صاعقه گیر، عبارت از هادیی است که صاعقه گیر را از طریق جعبه رسیدگی و آزمایش به الکترود اتصال زمین صاعقه گیر متصل می‌نماید ( شکل شماره پ۱-۲-۸-۴ ).

  3. در ساختمان هایی که شبکه کامپیوتر و فنآوری اطلاعات (IT) بطور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد، سیستم نیرو باید از نوع TN-S بوده و استفاده از سیستم نیروی TN-C در اینگونه ساختمان‌ها مجاز نمی باشد.

  4. اگر تأسیسات برقی ساختمانی دارای سیستم نیروی TN-C بوده و شبکه کامپیوتر و فن آوری اطلاعات (IT) بنا به ضرورت بصورت گسترده در آن مورد استفاده قرار بگیرد، سیستم نیروی TN-C باید اصلاح و به نوع TN-S تبدیل گردد.

  5. الکترود اتصال زمین حفاظتی، الکترود اتصال زمین عملیاتی و الکترود اتصال زمین سیستم صاعقه گیر باید به یک ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین وصل و در آن هم بندی گردند، استفاده از الکترودهای اتصال زمین مجزا از هم برای هر یک از سیستم‌های فوق، بدون هم بندی کردن آن‌ها مجاز نمی باشد ( شکل شماره پ۱-۲-۸-۳ )

  6. هادی‌های همبندی برای هم ولتاژ کردن هادی اتصال زمین حفاظتی و عملیاتی هر کدام باید بصورت مستقل و مجزا از هم به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین وصل گردند تا در صورت قطع یک هادی، هادی‌های دیگر وصل باقی بماند.

    تبصره : هادی اتصال زمین صاعقه گیر نیز از طریق هادی هم بندی مربوط به خود به ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین وصل می‌گردد ( شکل شماره پ۱-۲-۸-۳ ).

  7. چنانچه سازندگان برای تأمین شرایط و کارکرد مناسب دستگاه‌ها و تجهیزات الکترونیکی، استفاده از سیستم اتصال زمین عملیاتی را توصیه کرده باشند، هر یک از این دستگاه‌ها و تجهیزات باید از طریق یک هادی مجزا به ترمینال سیستم اتصال زمین عملیاتی وصل گردند.

  8. در صورت استفاده از کابل‌های با زوج بهم تابیده و یا کابل‌های با حفاظ فلزی (شیلد) برای شبکه کامپیوتر و فن آوری اطلاعات (IT) حفاظ فلزی کابل‌های فوق نهایتاً باید به ترمینال سیستم اتصال زمین عملیاتی وصل گردد.

  9. کابل‌های شبکه توزیع نیرو (کابل کشی و یا سیم کشی نیرو) با کابل‌های سیگنال، شبکه کامپیوتر و فن آوری اطلاعات (IT) بدون حفاظ فلزی (شیلد)، در طول مسیر مشترک کمتر از ۳۵ متر احتیاج به جداسازی ندارند ( شکل شماره ۱۳-۳-۱-۱۸-۱:۱ ) و اگر طول مسیر مشترک بیش از ۳۵ متر باشد، به غیر از طول مسیر ۱۵ متر آخر، در بقیه مسیر باید از طریق جداکننده فلزی جداسازی شوند (برای جلوگیری از القاء و یا ایجاد لوپ‌های القائی - شکل شماره ۱۳-۳-۱-۱۸-۲:۱ ).

  10. در آرایش و اجرای مسیرهای مشترک کابل‌های شبکه توزیع نیرو، کابل‌های سیگنال، شبکه کامپیوتر و فن آوری اطلاعات (IT) باید موارد منعکس در شکل شماره ۱۳-۳-۱-۱۸-۳:۱ ، رعایت گردد.

  11. در سینی‌ها و نردبان های فلزی کابل‌های شبکه کامپیوتر و فن آوری اطلاعات (IT) ضمن تأمین تداوم هدایت الکتریکی سینی‌ها و نردبان ها در کل مسیر، ابتدا و انتهای آن‌ها نیز باید به ترمینال یا شینه سیستم اتصال زمین وصل گردند.

  12. فاصله کابل‌های شبکه کامپیوتر بدون حفاظ فلزی (شیلد) از چراغ‌های فلورسنت، بخار جیوه، بخار سدیم، متال هالید (لامپهای تخلیه در گاز) باید حداقل ۱۳ سانتیمتر در نظر گرفته شود.

  13. در صورت استفاده از سیستم ترانکینگ به عنوان مجرای عبور مشترک کابل‌های سیستم‌های فوق الذکر، تعداد محفظه‌های سیستم ترانکینگ باید بر اساس نوع و تعداد سیستم ها، کابل آن‌ها و تعداد رشته کابل‌ها که در داخل محفظه‌ها قرار می‌گیرند، تعیین گردد.

  14. در صورت استفاده از ترانکینگ غیرفلزی باید به موضوع تداخل امواج الکترومغناطیسی و نیز نوع و ساختار کابل‌های شبکه کامپیوتر، تلفن و غیره توجه شده و چنانچه طول مسیر مشترک برابر و یا بیشتر از ۳۵ متر باشد، کابل‌ها باید از نوع شیلددار و یا فویلدار با توجه به نیاز انتخاب شوند.

تبصره ۱: برای اجرای انشعابات، قطعات ارتباطی، جعبه کفی و ترانکینگ باید از تولیدات استاندارد استفاده شود.

تبصره ۲: عموماً جهت کابل کشی پریزهای برق (نرمال، اضطراری و برق بدون وقفه)، کامپیوتر، تلفن و غیره در فضاهای اداری باز و غیره از سیستم ترانکینگ کفی و یا دیواری نوع فلزی و یا غیر فلزی استفاده می‌شود.

تصویر
شکل ۱۳-۳-۱-۱۸-۱:۱ طرحواره مسیر مشترک کابل برق و کابل کامپیوتر یا فناوری اطلاعات IT برای طول مسیر کمتر یا مساوی ۳۵ متر

شکل ۱۳-۳-۱-۱۸-۱:۱ طرحواره مسیر مشترک کابل برق و کابل کامپیوتر یا فناوری اطلاعات IT برای طول مسیر کمتر یا مساوی ۳۵ متر

تصویر
شکل ۱۳-۳-۱-۱۸-1: 2 طرحواره مسیر مجزا و مشترک کابل برق و کابل کامپیوتر یا فناوری اطلاعات IT برای طول مسیر بیش از ۳۵ متر

شکل ۱۳-۳-۱-۱۸-۱: ۲ طرحواره مسیر مجزا و مشترک کابل برق و کابل کامپیوتر یا فناوری اطلاعات IT برای طول مسیر بیش از ۳۵ متر

تصویر
شکل ۱۳-۳-۱-18-1: 3 طرحواره جداسازی کابل های سیستم های مختلف و سینی های مربوطه در تأسیسات برقی

تبصره : فاصله عمودی سینی های کابل در رک سینی ها از همدیگر در شکل شماره ۱۳-۳-۱-۱۸-۳:۱ حداقل برابر ۳۰ سانتی متر می باشد.


نظرات (0)

برای ثبت نظر، لطفا وارد شوید یا ثبت‌نام کنید.

در حال بارگذاری نظرات...