بخش 13.2.3
🤖 حاشیهنویسی هوش مصنوعی
۳-۲-۱۳ تعاریف عمومی — اصطلاحات تاسیسات برقی ساختمانها
فرهنگ مختصر اصطلاحات کلیدی مرتبط با طراحی، حفاظت، اتصال زمین و ایمنی تأسیسات برقی ساختمانها.
۳-۲-۱۳ تعاریف عمومی
در این مقررات اصطلاحاتی با تعاریف زیر ارائه شده اند:
۱-۳-۲-۱۳ انواع سیستم اتصال زمین
اتصال زمین برای حفاظت جان انسان و حیوان، تأمین شرایط کارکرد صحیح تأسیسات برقی و حفاظت سیستمهای آن و غیره بکار میرود و شامل انواع زیر است:
سیستم اتصال زمین ایمنی
سیستم اتصال زمین حفاظت سیستم
سیستم اتصال زمین عملیاتی
سیستم اتصال زمین صاعقه گیر
۲-۳-۲-۱۳ تجهیزات الکتریکی
وسایل، لوازم، دستگاهها و مصالحی اند که برای تولید، انتقال، توزیع یا مصرف انرژی الکتریکی به کار میروند. از جمله مولدها، دستگاههای برقی، لوازم تابلویی، وسایل اندازه گیری، وسایل حفاظتی، مصالح و لوازم سیستمهای سیم کشی و دستگاههای مصرف کننده انرژی الکتریکی، لوازم و تجهیزات سیستمهای جریان ضعیف و سیستمهای انتقال اطلاعات داده و غیره.
۳-۳-۲-۱۳ تأسیسات برقی
مجموعهای است از تجهیزات الکتریکی ( ردیف ۱۳-۲-۳-۲ ) به هم پیوسته برای انجام هدف یا اهداف معین که دارای مشخصههای هماهنگ و مرتبط باشند.
۴-۳-۲-۱۳ تجهیزات الکتریکی دستی
تجهیزاتی هستند قابل حمل که در هنگام استفاده عادی در دست گرفته میشوند و در آنها موتور، در صورتی که وجود داشته باشد قسمتی جدا نشدنی از تجهیزات را تشکیل میدهد.
۵-۳-۲-۱۳ تجهیزات الکتریکی نصب ثابت
تجهیزاتی هستند که به نگهدارنده هایی محکم شده باشند یا به نحوی دیگر در محل معینی محکم و ثابت شده باشند.
۶-۳-۲-۱۳ مدار (مدار الکتریکی در تأسیسات)
مجموعهای از اقلام و لوازم و تجهیزات الکتریکی در یک تأسیسات که از منبع واحدی تغذیه شده به کمک وسایل حفاظتی واحدی در برابر اضافه جریانها، اضافه یا کاهش ولتاژها و غیره حفاظت شده باشد.
۷-۳-۲-۱۳ الکترود زمین
یک قطعه یا قسمت هادی یا گروهی متشکل از قطعات هادی که در تماس مستقیم و مدفون در زمین بوده و با آن اتصال الکتریکی برقرار میکند.
۸-۳-۲-۱۳ الکترودهای زمین مستقل
از نظر الکتریکی، الکترود زمین مستقل الکترودهایی هستند که فاصله آنها از همدیگر به قدری است که در صورت عبور حداکثر جریان از یکی از آنها، پتانسیل (گرادیان ولتاژ) سایر الکترودها به نحوی قابل ملاحظه تغییر نکنند.
۹-۳-۲-۱۳ زمین (جرم کلی زمین)
جرم هادی زمین است که پتانسیل همه نقاط آن به طور قراردادی برابر صفر انتخاب میشود. جرم کلی زمین را میتوان دارای خواص زیر دانست:
آن را مانند شینهای با مقطع بزرگ فرض کرد که مقاومت بین هر دو نقطه آن عملاً نزدیک به صفر است.
وصل شدن به جرم کلی زمین تنها از راه الکترود زمین امکان پذیر است.
اتصال الکترود زمین به جرم کلی زمین همیشه همراه با مقاومتی است که همان مقاومت اتصال به زمین و یا مقاومت الکترود زمین و یا بطور خلاصه مقاومت زمین است.
۱۰-۳-۲-۱۳ بدنه هادی (دستگاهها و تجهیزات الکتریکی)
بدنههای هادی (فلزی) مربوط به دستگاهها و تجهیزات الکتریکی که میتوان آنها را لمس نمود و بطور عادی برقدار نیستند اما در حالت وجود اتصالی، ممکن است برقدار شوند.
۱۱-۳-۲-۱۳ قسمتهای هادی بیگانه و یا بدنههای هادی بیگانه
قسمتهای هادیای است که جزء تأسیسات الکتریکی نمی باشد ولی قادر است پتانسیلی را که معمولاً پتانسیل زمین است در معرض تماس قرار دهد و در اثر بروز اتصالی برقدار گردد. قسمتها و یا بدنه هادی بیگانه از جمله عبارتند از:
اسکلت فلزی و قسمتهای فلزی ساختمان ها
لولههای فلزی گاز، آب، تأسیسات برودتی و حرارتی و سایر سیستمهای تأسیسات مکانیکی و کلیه لوازم دیگر غیر برقی که ممکن است در اثر بروز اتصال الکتریکی برقدار شوند. (مانند رادیاتورهایی که متصل به لولههای فلزی تأسیسات حرارتی هستند و غیره)
کفها و دیوارهای غیر عایق
۱۲-۳-۲-۱۳ هادیهای برقدار
هر سیم یا هادی دیگری که با نیت برقدار شدن آن در بهره برداری عادی مورد استفاده قرار میگیرد و شامل هادی خنثی نیز میباشد ولی بطور قراردادی هادی مشترک حفاظتی - خنثی (PEN) را شامل نمی شود.
۱۳-۳-۲-۱۳ هادی خنثی (N)
هادیای است که به نقطه خنثی سیستم نیرو وصل بوده و میتوان در انتقال انرژی الکتریکی از آن استفاده کرد.
۱۴-۳-۲-۱۳ هادی حفاظتی (PE)
هادی حفاظتی (PE) که برای حفاظت در برابر برق گرفتگی لازم میباشد و هر یک از اجزای زیر را از نظر الکتریکی به هم وصل میکند:
بدنههای هادی
ترمینال اصلی اتصال زمین
نقطه زمین شده منبع تغذیه
نقطه خنثی مصنوعی
۱۵-۳-۲-۱۳ هادی مشترک حفاظتی - خنثی (PEN)
هادیای است زمین شده که به صورت اشتراکی هر دو وظیفه هادیهای حفاظتی (PE) و خنثی (N) را انجام دهد.
۱۶-۳-۲-۱۳ هادی هم بندی برای هم ولتاژ کردن
هادی حفاظتیای است که هم بندی برای هم ولتاژ کردن را تضمین میکند.
۱۷-۳-۲-۱۳ همبندی برای هم ولتاژ کردن
برقراری اتصال هادی بین کلیه اجزای فلزی است که پتانسیل بدنههای هادی و قسمتهای هادی بیگانه مختلف را اساساً به یک سطح ولتاژ میآورد.
۱۸-۳-۲-۱۳ ترمینال یا شینه اصلی اتصال زمین
ترمینال یا شینهای است که برای اتصال هادیهای حفاظتی (PE) ، هادی خنثی (N)، هادیهای حفاظتی -خنثی (PEN)، هادیهای همبندی اصلی برای هم ولتاژ کردن، هادیهای همبندی سیستم اتصال زمین صاعقه گیر و سیستم اتصال زمین عملیاتی (در صورت وجود آنها) پیش بینی و نصب میشود.
۱۹-۳-۲-۱۳ مقاومت کل اتصال زمین (مقاومت کل زمین)
مقاومت بین ترمینال اصلی اتصال زمین و جرم کلی زمین است.
۲۰-۳-۲-۱۳ جریان مجاز (جریان مجاز حرارتی یا جریان اسمی یک هادی)
حداکثر جریانی است که بطور مداوم در شرایط تعیین شده، بدون اینکه دمای وضعیت تعادل یک هادی از میزان معینی تجاوز نماید، میتواند از آن عبور کند.
در مورد هادیها (سیم یا کابل) جریان اسمی همان جریان مجاز حرارتی است.
۲۱-۳-۲-۱۳ جریان اضافه بار (یک مدار)
اضافه جریانی است که علاوه بر جریان اسمی در مداری برقرار میشود که از نظر الکتریکی آسیب ندیده باشد.
۲۲-۳-۲-۱۳ جریان اتصال کوتاه
اضافه جریانی است که در نتیجه بروز اتصالی با امپدانسی بسیار کوچک بین هادیهای برقدار سیستم نیرو و هادی حفاظتی که در شرایط عادی دارای اختلاف پتانسیل میباشند، ایجاد شود.
۲۳-۳-۲-۱۳ اضافه جریان
هر جریانی که بیش از جریان اسمی باشد.
۲۴-۳-۲-۱۳ جریان باقیمانده
این جریان جمع برداری مقادیر لحظهای جریانهایی است که از همه هادیهای برقدار یک مدار معین در یک نقطه از تأسیسات برقی عبور میکند، این جریان را گاهی به اشتباه (جریان به زمین و یا جریان نشت به زمین) نیز خوانده اند.
۲۵-۳-۲-۱۳ جریان برق گرفتگی
جریانی است که از بدن انسان یا حیوان عبور کند و مشخصههای آن به نحوی باشد که احتمالاً موجب برق گرفتگی شود.
۲۶-۳-۲-۱۳ جریان نشتی
جریانی است که بین مداری که از نظر الکتریکی آسیب ندیده است با زمین یا بدنههای هادی بیگانه، برقرار شود.
این جریان ممکن است دارای مؤلفهای خازنی باشد که شامل جریانهای مربوط به خازنهایی است که به صورت طبیعی در مدار موجود میباشد.
۲۷-۳-۲-۱۳ برق گرفتگی
پدیدهای است مربوط به آسیبهای عضلانی که در نتیجه عبور جریان الکتریکی از بدن انسان یا حیوان به وجود میآید.
۲۸-۳-۲-۱۳ تماس مستقیم
تماس اشخاص و حیوانات با هر یک از هادیهای فاز میباشد.
۲۹-۳-۲-۱۳ تماس غیر مستقیم
تماس اشخاص و حیوانات با بدنههای هادیای است که در شرایط بروز اتصالی، برقدار شده اند.
۳۰-۳-۲-۱۳ فیوز
وسیلهای است که اگر شدت جریان آن از مقدار تعیین شده در مدت زمان معین بیشتر شود، از طریق ذوب یک یا چند المانِ خود، مداری را که در آن قرار گرفته است، باز میکند.
۳۱-۳-۲-۱۳ کلید جداکننده (ایزولاتور - مجزا کننده)
یک وسیله مکانیکی قطع و وصل است که در حالت قطع، فاصله جدایی لازم را بین کنتاکتها به وجود میآورد.
کلید جداکننده قادر است فقط هنگامی یک مدار را قطع یا وصل کند که جریانهای قابل اغماض برقرار شده یا قطع شوند و یا تغییر قابل ملاحظهای بین ولتاژ دو سر هر یک از قطبهای کلید جدا کننده ایجاد نشود.
همچنین کلید جداکننده میتواند جریانهایی را در شرایط عادی از مدار عبور دهد و برای زمانی مشخص جریانهایی را در شرایط غیر عادی مانند اتصال کوتاه تحمل کند.
۳۲-۳-۲-۱۳ کلید جداکننده زیرِ بار (کلید ایزولاتور زیرِ بار)
کلیدی است که هر دو خاصیت مربوط به کلیدهای جداکننده و قطع بار را دارا باشد.
۳۳-۳-۲-۱۳ کلید فیوز جداکننده
کلید جداکنندهای است که در آن فشنگ فیوز و یا نگهدار (پایه) فیوز همراه با فشنگ فیوز، کنتاکتهای متحرک کلید جداکننده را تشکیل میدهد (کلید فیوز چاقویی بدون محفظه جرقه گیر).
۳۴-۳-۲-۱۳ کلید فیوز قطع بار
کلید قطع باری است که در آن فشنگ فیوز و یا نگهدار (پایه) فیوز همراه با فشنگ فیوز، کنتاکتهای متحرک کلید قطع بار را تشکیل میدهد (کلید فیوز چاقویی با محفظه جرقه گیر).
۳۵-۳-۲-۱۳ کلید قطع بار
یک وسیله مکانیکی قطع و وصل است که قادر به وصل، عبور دادن و قطع جریان برق مدار در شرایط عادی میباشد. شرایط عادی ممکن است شامل وضعیتی با اضافه بارهای مشخص باشد و همینطور برای زمانی مشخص جریانهایی را در شرایط غیر عادی مدار مانند اتصال کوتاه تحمل کند.
۳۶-۳-۲-۱۳ کلید فیوز جداکننده و قطع بار
کلید فیوزی است که هر دو خاصیت مربوط به کلید فیوزهای جداکننده و قطع بار را دارا باشد (کلید فیوز با بدنه نوع بسته و با محفظه جرقه گیر).
۳۷-۳-۲-۱۳ کلید خودکار (کلید اتوماتیک)
وسیله مکانیکی قطع و وصل خودکار جریان است که قادر است در شرایط عادی مدار، جریانهایی را وصل یا قطع کند و یا از خود عبور دهد و در شرایط مشخص ولی غیر عادی مدار مانند اتصال کوتاه، جریانهایی را وصل و قطع کند یا به مدتی کوتاه از خود عبور دهد. این نوع کلید مجهز به وسایلی است که میتواند جریانهای غیرعادی (اضافه بار، اتصال کوتاه) را به طور خودکار قطع کند.
۳۸-۳-۲-۱۳ کلید خودکار (کلید اتوماتیک) محدود کننده جریان اتصال کوتاه
کلید خودکاری است که در برابر عبور جریانهای بسیار بالا سریع عمل کرده و در زمانی کوتاه تر از یک چهارم تناوب جریان، قبل از آنکه شدت جریان احتمالی به حداکثر خود برسد، جریان را قطع و جرقه آن را خاموش کند.
۳۹-۳-۲-۱۳ ولتاژ تماس
ولتاژی است که به هنگام بروز خرابی در عایق بندی، بین قسمت هایی که همزمان قابل لمس میباشند، ظاهر شود.
از این اصطلاح فقط در ارتباط با حفاظت در برابر تماس غیر مستقیم استفاده میشود.
در بعضی موارد، مقدار ولتاژ تماس ممکن است به وسیله امپدانس شخصی که در تماس با این قسمتها است، به مقداری قابل ملاحظه تحت تاثیر قرار گیرد.
۴۰-۳-۲-۱۳ قطعاتی که در آنِ واحد در دسترس اند
هادیها یا اجزایی از هادی هستند که همزمان توسط یک شخص، یا یک حیوان، قابل لمس باشند. قطعات زیر ممکن است در آنِ واحد در دسترس باشند:
قسمتهای برقدار
بدنههای هادی
قسمتهای هادی بیگانه
هادیهای حفاظتی
الکترودهای زمین
۴۱-۳-۲-۱۳ دسترس
منطقهای است که حدود آن از سطح محل فعالیت یا رفت و آمد عادی افراد بدون هرگونه کمک ابزاری، قابل لمس باشد ( شکل شماره ۱۳-۲-۳-۴۱ ).

شکل ۱۳-۲-۳-۴۱ طرحواره نمایش منطقه دسترس
۴۲-۳-۲-۱۳ حدِ گذشت
مقادیر مرزی پارامترهای الکتریکی که عبور از آنها مجاز نمی باشد.
نظرات (0)
برای ثبت نظر، لطفا وارد شوید یا ثبتنام کنید.
در حال بارگذاری نظرات...