۱۳-پ۱-۲-۹ قطع خودکار مدار در اثر اتصال کوتاه

قطع خودکار مدار، در زمانی مجاز، مهمترین مشخصه هر سیستم الکتریکی است. بنابراین از نظر ایمنی در صورت بروز اتصالی بین یک هادی فاز و یکی از مدارهای زیر قطع خودکار مدار در زمانی مجاز الزامی است.

  1. بدنه‌های هادی

  2. هادی حفاظتی (PE)

  3. هادی حفاظتی - خنثی (PEN)

ولتاژ ظاهر شده بر روی بدنه‌های هادی در اثر اتصالی نباید هیچگاه به مدتی طولانی از ۵۰ ولت تجاوز کند و هرچه این ولتاژ بیشتر باشد لازم است تغذیه مدار در زمانی کوتاه تر قطع شود.

برای رسیدن به این هدف لازم است رابطه زیر برقرار باشد:

فرمول
Za×IaUoZ_a×I_a≤ U_o

که در آن رابطه:

  • Z a : امپدانس حلقه اتصال کوتاه از منبع تغذیه (هادی فاز + هادی حفاظتی یا هادی حفاظتی - خنثی + فاز ژنراتور یا ترانسفورماتور)، برحسب اهم، Za را می توان از راه محاسبه یا به طریق اندازه گیری بدست آورد.

  •   I a : شدت جریان اتصال کوتاهی است برحسب آمپر که وسیله حفاظتی را در زمانی مجاز قطع خواهد کرد.

  • U o : ولتاژ بین هادی فاز و زمین سیستم که برابر ۹۵% ولتاژ نامی می باشد (ولتاژ نامی برابر ولت  ۲۳۰ ولت.)

۱۳-پ۱-۲-۹-۱

حداکثر مجاز زمان قطع در صورت بروز اتصال کوتاه بین یک هادی فاز و بدنه یا هادی حفاظتی و یا هادی حفاظتی - خنثی در جدول شماره ۱۳-پ۱-۲-۹-۱ نشان داده شده است.

جدول

سیستم نیرو

ولتاژ نامی

۱۲۰<U ۰ ۲۳۰

حداکثر مجاز زمان قطع (ثانیه)

TN

برای مدارهای نهایی با وسیله حفاظتی تا ۳۲ آمپر

۰/۴

برای مدارهای توزیع غیر از نهایی

۵

TT

برای مدارهای نهایی با وسیله حفاظتی تا ۳۲ آمپر

۰/۲

برای مدارهای توزیع غیر از نهایی

۱

جدول c-apn-13-1-2-9-1جدول ۱۳-پ۱-۲-۹-۱ حداکثر مجاز زمان قطع اتصال کوتاه بین هادی فاز و بدنه یا هادی حفاظتی و یا هادی حفاظتی - خنثی

تبصره: سیستم TT فقط از نظر مقایسه نشان داده شده است. اگر در یک سیستم TT هم بندی کامل بین همه سیستم های لوله کشی و سازه های دیگر انجام شده باشد میتوان در آن از مقادیر مربوط به سیستم TN از جدول شماره پ۱-۲-۹-۱ استفاده نمود.

نظر به اینکه فیوزها و کلیدهای خودکار با توجه به ملاحظاتی مانند شدت جریان بار، شدت جریان راه اندازی و غیره انتخاب می‌شوند لازم است پس از انجام انتخاب اولیه نسبت به کارآیی آن‌ها از نظر ایمنی طبق ردیف فوق اقدام شود. چنانچه مقدار جریان اتصال کوتاه برای قطع وسیله حفاظتی در شرایط موجود و قطع در زمان مناسب کافی نبود باید از یک یا چند روش زیر استفاده شود:

  1. سطح مقطع مدار تغذیه بزرگتر انتخاب شود تا امپدانس حلقه اتصال کوتاه کمتر شود و جریان اتصال کوتاه به مقدار کافی افزایش یابد.

  2. به جای وسیله حفاظتی انتخاب اولیه از وسیله حفاظتی مناسب تر استفاده شود.

  3. در صورت عدم امکان تأمین شرایط بند الف و ب فوق الذکر، طبق ردیف ۱۳-پ۱-۲-۸-۵ از هم بندی اضافی برای هم ولتاژ کردن استفاده شود. روش اخیر مطمئن ترین راه جلوگیری از برق گرفتگی در همه موارد است.

در سیستم‌های TN وصل مستقیم بدنه‌های هادی به الکترود زمین مستقل، یعنی الکترودی که مستقل از اتصال زمین خنثی باشد، جز در مواردی که مدارهای تغذیه توسط کلیدهای جریان باقیمانده (RCD) حفاظت شوند، ممنوع است که در اینصورت مدار تغذیه کننده تجهیزات باید دارای هادی‌های حفاظتی (PE) و خنثای (N) مجزا بوده و مقاومت الکترود مستقل نیز در رابطه زیر صدق کند:

فرمول
RA×IΔULR_{A}\times I_{\Delta }\leq UL

که در این رابطه :

  • R A :  مقاومت الکترود زمین مستقل نسبت به جرم کلی زمین، برحسب اهم

  • I Δ : جریان عامل کلید جریان باقیمانده (RCD) بر حسب آمپر

  • U L : حداکثر ولتاژ تماس مجاز، برحسب ولت (برای محیط های عادی ۵۰ ولت)


نظرات (0)

برای ثبت نظر، لطفا وارد شوید یا ثبت‌نام کنید.

در حال بارگذاری نظرات...