۳-۴-۴-۱۰ ضوابط اجرایی

۱-۳-۴-۴-۱۰ شرایط غیرمجاز جوشکاری

جوشکاری در شرایط زیر مجاز نیست:

  1. زمانی که دمای محیط کار کمتر از ۱۰- درجه سلسیوس است.

  2. زمانی که دمای فلز پایه کمتر از مقادیر ذکر شده در جدول ۱۰-۴-۵ است

  3. زمانی که سطح کار مرطوب یا در معرض بارش باران و برف است.

  4. زمانی که محل جوشکاری در معرض وزش باد با سرعت بیش از ۱۰ کیلومتر بر ساعت است.

  5. زمانی که پرسنل جوشکاری تحت شرایط غیر ایمن و نامتعادل هستند.

۲-۳-۴-۴-۱۰ آماده سازی فلز پایه

سطحی که فلز جوش روی آن رسوب می‌کند، باید صاف، یکنواخت و عاری از هرگونه پوسته، ترک، زائده و هرگونه ناپیوستگی که اثر سوء بر کیفیت یا مقاومت جوش می‌گذارد، باشد. سطوحی که باید جوش شوند و سطوح مجاور نوار جوش، باید عاری از هرگونه فلس ضخیم یا شل، گل جوشکاری، رنگ، زنگ، رطوبت، چربی و سایر مواد که از اجرای صحیح و کامل جوش جلوگیری کرده و باعث بخارهای مضر می شود، باشند. فلسی که با برس سیمی نیز زدوده نمی‌شود، پوشش خاص نازک ضدزنگ تا ۳۰ میکرون و مواد ضد پاشیدگی جوش می‌توانند در جای خود باقی بمانند. در اعضای سازه‌ای که تحت بار دینامیکی قرار دارند، فلس موجود در ناحیه نوار جوش که با جوش قوسی زیر پودری یا جوش قوسی با الکترود روکش دار کم هیدروژن انجام می‌شود، باید برداشته شود. زخم‌ها و گود افتادگی‌های اتفاقی و پراکنده را می‌توان با اجازه بازرس، با جوش تعمیر نمود.

مراحل تعمیر باید به شرح زیر باشد:

  1. آماده سازی منطقه تعمیر به طور مناسب

  2. جوشکاری با استفاده از الکترود کم هیدروژن

  3. سنگ زدن محل تعمیر به طوری که سطح آن صاف شده و هم تراز با سطوح مجاور گردد.

۳-۳-۴-۴-۱۰ خال جوش‌ها

به استثنای موارد ذکر شده در زیر، خال جوشها باید با همان ضوابط کیفیتی جوش اصلی اجرا شوند:

  1. برای خال جوش‌هایی که در نوار جوش اصلی ذوب می‌شوند، پیش گرمایش اجباری نیست.

  2. ناپیوستگی‌ها نظیر؛ بریدگی لبه جوش، چاله انتهای جوش و تخلخل، لازم نیست قبل از نوار جوش نهایی، تعمیر شوند.

خال جوش‌هایی که جزئی از جوش اصلی هستند، باید با الکترودی که شرایط جوش اصلی را تأمین می‌نماید، جوش شوند. خال جوش‌های چند عبوره باید دارای انتهای پله‌ای باشند. به استثنای سازه‌های تحت بار استاتیکی، خال جوش‌هایی که جزئی از جوش اصلی نیستند، باید برداشته شوند. در سازه‌های تحت بار استاتیکی نیازی به حذف خال جوش ها نیست، مگر اینکه بازرس این کار را الزام نماید.

۴-۳-۴-۴-۱۰ تعمیر

برای برداشتن مصالح اضافی جوش یا قسمتی از مصالح پایه می‌توان از تراشکاری، سنگ زنی، لبه زنی یا شیارزنی استفاده نمود. اعمال مذکور نباید باعث کاهش ضخامت در فلز یا جوش مجاور شوند. در فولادهای اصلاح شده شیار زنی توسط برش هواگاز مجاز نیست. در هنگام برداشتن جوش‌های مردود (غیرقابل پذیرش)، مقادیر برداشته شده از فلز پایه باید در حداقل ممکن حفظ گردد. قبل از جوشکاری محل تعمیری، باید سطح شیار ایجادشده کاملاً پاک شود. در جوشکاری تعمیری، کلیه کاهش ضخامت‌های ایجادشده در محل سنگ زده شده، باید کاملاً پر شوند. سازنده می‌تواند جوش مردود را تعمیر نماید یا تمام آن را برداشته و مجدداً به طور کامل جوش دهد، مگر اینکه در مشخصات خصوصی کار به نحو دیگری مشخص شده باشد. معیار پذیرش جوش تعمیر شده، مطابق جوش‌های اصلی بوده و با همان روش باید مورد آزمایش قرار گیرد. اگر سازنده تصمیم به تعمیر جوش بگیرد، روش کار به شرح زیر است:

  1. لوچه (بیرون زدگی)، تحدب بیش از حد: مصالح جوش اضافی باید به روش مناسبی برداشته شود.

  2. تقعر بیش از حد حوضچه انتهایی، کمبود در اندازه جوش، بریدگی پای جوش: سطح جوش باید آماده سازی شده و سپس با انجام عبورهای متوالی، کمبود ضخامتها جبران شود.

  3. امتزاج ناقص، تخلخل بیش از حد، نفوذ گل: مناطق مشکوک باید برداشته شده و جوش شود.

  4. ترک در جوش یا فلز پایه: در این حالت عمق نفوذ ترک باید به کمک آزمایش‌های مناسب (ذرات مغناطیسی، رنگ نافذ، فراصوت و سایر روش های مؤثر) تعیین شده و تا ۵۰ میلی متر فراتر از ریشه ترک، مصالح باید کاملاً برداشته شده و مجدداً با جوش پر شود.

۵-۳-۴-۴-۱۰ پرکردن سوراخ‌های اضافی با جوش

بر حسب مورد و طبق نظر مهندس طراح، سوراخ‌های اشتباه ایجادشده توسط منگنه کردن و مته را می‌توان به صورت باز رها نمود یا آن‌ها را توسط پیچ یا جوش پر کرد. در صورت تصمیم به پر کردن سوراخ‌های اشتباه با جوش، باید موارد زیر مراعات گردد:

  1. درصورتی که فلز پایه تحت تنش‌های کششی دینامیکی قرار نداشته باشد، آن‌ها را می‌توان با جوش پر نمود، مشروط بر اینکه سازنده برای اجرای جوش از مشخصات فنی مربوط به تعمیرات جوش تبعیت نماید. سلامت جوش باید به کمک یکی از روش‌های غیر مخرب، به تأیید برسد. معیارهای پذیرش چنین جوشی در حد جوش‌های شیاری است.

  2. درصورتی که فلز پایه تحت تنش‌های کششی دینامیکی قرار داشته باشد، می‌توان سوراخ را توسط جوش پر نمود، مشروط بر اینکه اولاً نماینده کارفرما تعمیر با جوش و دستور العمل جوشکاری را تأیید کرده باشد، ثانیاً سلامت جوش با استفاده از روش‌های غیر مخرب و در رده پذیرش جوش‌های شیاری کششی به تأیید برسد.

۶-۳-۴-۴-۱۰ پیش گرمایش و حرارت عبورهای میانی

به منظور جلوگیری از وقوع ترک، مقدار پیش گرمایش و حرارت عبورهای میانی باید کافی باشد. حداقل دماهای مقررشده در جدول ۱۰-۴-۵ در اکثر حالات برای جلوگیری از وقوع ترک کافی هستند. لیکن در وضعیت‌هایی شامل گیرداری زیاد، هیدروژن زیاد، حرارت القایی جوشکاری کم و قرار گرفتن ترکیبات فولاد در شرایط حداکثری مشخصات فنی، لازم است دمای پیش گرمایش افزایش یابد و بالعکس در شرایط معکوس حالات فوق، می‌توان دمای پیش گرمایش را کاهش داد.

جدول

مشخصات ورق

روش جوشکاری

نوع فولاد

طبقه

حداقل درجۀ حرارت ورق (سانتی گراد)

ضخامت ورق (میلی متر)

۲۰

۶۵

۱۱۰

۱۵۰

۲۰≥

۲۰<t≤۴۰

۴۰<t≤۶۵

t>۶۵

جوش دستی با الکترود روکش دار (غیر از الکترودهای کم هیدروژن)

St۳۷

St۵۲

A

۱۰

۲۰

۶۵

۱۱۰

۲۰≥

۲۰<t≤۴۰

۴۰<t≤۶۵

t>۶۵

جوش دستی با الکترود روکش دار کم هیدروژن

جوش زیر پودری

جوش تحت حفاظ گاز (الکترود فلزی یا تنگستن)

جوش با الکترود توپودری

St۳۷

St۵۲

B

۱۰

۶۵

۱۱۰

۱۵۰

۲۰≥

۲۰<t≤۴۰

۴۰<t≤۶۵

t>۶۵

جوش دستی با الکترود روکش دار کم هیدروژن

جوش زیر پودری

جوش تحت حفاظ گاز (الکترود فلزی یا تنگستن)

جوش با الکترود توپودری

F y ≥۴۰۰ MPa

C

جدول ۱۰-۴-۵: حداقل پیش گرمایش و درجه حرارت عبورهای میانی

  1. در جوشکاری ورق‌ها با ضخامت بزرگتر از ۲۵ میلی متر که تحت بارهای دینامیکی قرار دارند، فقط باید از الکترودهای کم هیدروژن استفاده نمود.

  2. هرقدر گیرداری قطعه مورد جوش بیشتر باشد، دمای پیش گرمایش باید افزایش یابد.

  3. دمای پیش گرمایش لازم نیست از ۲۳۰ درجه سلسیوس بیشتر باشد.

۷-۳-۴-۴-۱۰ دستورالعمل رویه جوشکاری (WPS)

دستورالعمل رویه جوشکاری باید حاوی کلیه اطلاعات لازم جهت آماده سازی درز جوش، روش جوشکاری و سایر ویژگی‌های مؤثر در مشخصات جوش باشد. دستورالعمل جوشکاری باید طبق فرم استاندارد آن تهیه و به تأیید نماینده کارفرما برسد.

۱-۷-۳-۴-۴-۱۰ دستورالعمل جوشکاری پیش تأییدشده

دستورالعمل‌های جوشکاری که از همه لحاظ منطبق بر ضوابط آیین نامه جوشکاری ایران (نشریه ۲۲۸) باشند، می‌توانند به عنوان پیش تأییدشده فرض شوند. این جوش‌ها را می‌توان از آزمایش‌های ارزیابی معاف کرد. در هر حالت مشخصات فنی خصوصی به منظور حصول اطمینان از سلامت و کیفیت جوش، می‌تواند آزمایش ارزیابی دستورالعمل جوشکاری را الزام نماید.

۲-۷-۳-۴-۴-۱۰ متغیرهای پایه در دستورالعمل جوشکاری پیش تأییدشده

دستورالعمل جوشکاری پیش تأییدشده باید توسط سازنده به صورت کتبی تهیه شده و برای مراجعه در دسترس باشند. دستورالعمل‌های جوشکاری پیش تأیید شده می‌تواند مطابق فرمت آیین نامه جوشکاری تهیه گردد، لیکن درج اطلاعات زیر در آن الزامی است:

  1. شدت جریان (آمپراژ)

  2. اختلاف پتانسیل (ولتاژ)

  3. سرعت حرکت الکترود

  4. دبی گاز محافظ

  5. نوع الکترود

  6. دمای پیش گرمایش

  7. وضعیت جوشکاری

  8. نوع بازرسی

تغییر در هر یک از پارامترهای فوق باید با تأیید نماینده کارفرما امکان پذیر بوده و در صورت تغییر، نیاز به تدوین دستورالعمل جوشکاری جدید است. همچنین می‌توان از ترکیبی از دستورالعمل‌های پیش تأییدشده و نشده در کار استفاده نمود، مشروط بر اینکه محدودیت‌های اساسی هر دو دستورالعمل موردتوجه قرار گیرد.


نظرات (0)

برای ثبت نظر، لطفا وارد شوید یا ثبت‌نام کنید.

در حال بارگذاری نظرات...