ضوابط این بند به شالوده هایی اختصاص دارد که باید نیروهای ایجاد شده در اثر زلزله را تحمل کنند، و یا آن‌ها را بین سیستم مقاوم سازه و زمین منتقل نمایند.

ضوابط مربوط به طراحی شمع ها، پایه ها، شالوده‌های صندوقه‌ای و دال‌های متکی به زمین در این بند را باید به همراه سایر ضوابط ویژه ی طراحی این اجزا در این مبحث، و نیز ضوابط مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان منظور نمود.

ضوابط این قسمت باید در سازه‌های با شکل پذیری متوسط و زیاد رعایت شوند.

آرماتورهای طولی ستونها و دیوارهایی که نیروهای ایجاد شده در اثر زلزله را تحمل می‌کنند، باید در داخل شالوده‌های تکی، نواری، سراسری، و یا سر شمع‌ها به گونه‌ای مهار شده باشند که بتوانند در فصل مشترک آن‌ها به تنش کششی حد تسلیم برسند.

در ستون هایی که برای اتصال گیردار (صلب) به شالوده طراحی شده اند، باید ضوابط بند ۹-۲۰-۹-۲-۲ رعایت شوند؛ و در صورت نیاز به مهاری قلاب دار، انتهای آرماتورهای طولی تعبیه شده برای تحمل خمش باید دارای قلابهای با خم ۹۰ درجه به طرف مرکز ستون در نزدیک قسمت تحتانی شالوده باشند.

در ستون‌ها و یا اجزای لبه ی دیوارهای سازه‌ای ویژه که فاصله ی لبه ی آن‌ها از لبه ی شالوده از نصف ضخامت شالوده کمتر است، باید از آرماتورهای عرضی مطابق ضوابط بندهای 9-20-6-3-3-2 تا ۹-۲۰-۶-۳-۳- ۴ در زیر قسمت فوقانی شالوده استفاده شود. این آرماتورها باید از روی شالوده به اندازه ی طول مهاری آرماتورهای طولی ستون و یا جزء لبه ی دیوار برشی ویژه، که برای تنش f _y محاسبه شده است، در درون شالوده ادامه یابند.

در مواردی که اثرات زلزله در ستونها و یا اجزای لبه ی دیوارهای سازه‌ای ویژه ایجاد بر کنش مینمایند، باید در قسمت فوقانی شالوده یا سر شمع، آرماتورهای خمشی که برای ترکیب‌های ضریبدار محاسبه شده اند، به کار برده شوند. مقدار این آرماتورها نباید کمتر از مقادیر بند 9-9-6-1 یا ۹-۱۱-۵-۱ در نظر گرفته شود.

شالوده‌های سازه‌های با شکل پذیری متوسط و زیاد باید از نوع بتن آرمه باشند. استفاده از بتن غیر مسلح در شالوده ی سازه‌های با شکل پذیری کم، در صورتی مجاز است که طراحی آن‌ها مطابق ضوابط آیین نامه‌های معتبر بین المللی باشد.

سر شمع هایی که در شمع‌های مایل استفاده می‌شوند، باید برای کل مقاومت فشاری این شمع‌ها که به صورت ستون کوتاه عمل می‌کنند، محاسبه شوند. اثرات لاغری شمع‌های کوبیدنی باید برای آن قسمت از طول شمع‌ها که در خاک فاقد توانایی ایجاد تکیه گاه جانبی برای شمع، و یا در هوا و یا آب قرار می‌گیرند، منظور شوند.

در سازه‌های با شکل پذیری متوسط و زیاد، در تیرهای کلاف و تیرهایی که جزئی از یک شالوده ی گسترده بوده و تحت اثر خمش ستونهایی که جزء سیستم مقاوم باربر زلزله می‌باشند، قرار می‌گیرند، باید ضوابط بند ۹-۲۰-۶-۲ رعایت شوند.

در سازه‌های با شکل پذیری متوسط و زیاد، دال‌های متکی به زمین که نیروهای زلزله ی ستونها و یا دیوارهایی را که جزئی از سیستم مقاوم در برابر زلزله هستند تحمل می‌کنند، باید مانند دیافراگم‌ها و بر اساس ضوابط بند ۹-۲۰-۸ طراحی شوند. در نقشه‌های سازه‌ای باید به وضوح ذکر شود که دال متکی به زمین، یک دیافراگم سازه‌ای بوده و جزئی از سیستم مقاوم در برابر زلزله منظور شده است.

در سازه‌های با شکل پذیری متوسط و زیاد، سر شمع ها، ستون پایه ها، و پی‌های صندوقهای باید به وسیله ی کلافهای لرزه‌ای و در جهات متعامد به یک دیگر متصل شوند؛ مگر آن که بتوان ثابت نمود که از روش‌های دیگر شرایط تکیه گاهی مشابهی برای آن‌ها تامین شده اند.

در خاکهای متوسط و نرم (زمین نوع IV بر اساس مبحث ششم مقررات ملی ساختمان )، شالوده‌های منفرد گسترده باید به وسیله ی کلاف‌های لرزه‌ای به یک دیگر متصل شوند.

در مواردی که به کلافهای لرزه‌ای در شالوده نیاز است، مقاومت کششی و فشاری آن‌ها باید برابر با حداقل 0.10S _DS برابر بزرگترین نیروی محوری ضریب دار ستون و یا سر شمع تحت بارهای مرده و زنده باشند؛ مگر آن که محدودیت حرکت جانبی از یکی از روشهای زیر تامین شده باشد. S _Ds پارامتر شتاب پاسخ طیفی در تناوب‌های کوتاه متناظر با ۵ درصد استهلاک است که بر اساس مبحث ششم مقررات ملی ساختمان تعیین می‌شود.

در سازه‌های با شکل پذیری متوسط و زیاد، تیرهای در تراز پی را می‌توان کلاف لرزه‌ای محسوب نمود؛ به شرط آن که دارای آرماتورهای طولی پیوسته با طول‌های گیرایی کافی در داخل ستون و یا بعد از آن بوده و یا آرماتورهای طولی آن‌ها در سر شمع یا شالوده مهار شده باشند، و شرایط زیر را نیز تامین نمایند:

ضوابط این قسمت برای انواع پی‌های عمیق مطابق (الف) تا (ت) که بارهای وارده از سازه‌های با شکل پذیری متوسط و زیادی را تحمل می‌کنند، به کار میروند:

شمع ها، پایه‌ها و شالوده‌های صندوقه‌ای که بارهای کششی را تحمل می‌نمایند، باید دارای آرماتورهای طولی پیوسته، در طول خود برای مقاومت در برابر نیروهای کششی طراحی باشند.

حداقل آرماتورهای طولی و عرضی که بر اساس بند ۹-۲۰-۹-۵-۷ لازم است، باید در تمام طول غیر مهار شده ی شمع که در هوا، آب، و یا خاک فاقد توانایی تامین تکیه گاه جانبی به منظور جلوگیری از کمانش شمع قرار دارد، ادامه داشته باشد.

کلیدی آرماتورهای عرضی شامل دورگیرها، دور پیچ ها، و سنجاقی‌ها باید در انتها دارای قلابهای لرزه‌ای باشند.

در شمع هایی که بار سازه‌های با شکل پذیری متوسط و یا زیاد را تحمل می‌کنند، و یا شمع هایی که در زمین نوع IV حفاری شدهاند، باید از آرماتورهای عرضی مطابق بندهای 9-20-6-3-3-2 تا ۹-۲۰-۶-۳-۳-۵ در محدوده ی ۷ برابر قطر شمع در بالا و پایین مقطعی از شمع که خاک مجاور آن در لایه ی زیر مقطع سخت بوده و در لایه ی بالای آن نرم و روان گرامی باشد، استفاده گردد.

در فونداسیون‌های عمیقی که بار وارده از سازه‌های سبک یک و دو طبقه (مشابه LSF) را تحمل می‌کنند. نیازی به رعایت ضوابط آرماتورهای عرضی مطابق بندهای ۹-۲۰-۹-۵-۳ تا ۹-۲۰-۹-۵-۵ نمی باشد.

در کلیه ی شمع هایی که در مناطق زلزله خیز واقع شده اند و در آن‌ها آرماتورهای طولی برای تحمل کشش در شمع محاسبه شده اند، انتقال کشش بین بتن و سر شمع و اجزای رو سازه باید با منظور نمودن جزئیات مناسب انجام شود.

در کلیه ی شمع‌های معمولی و شمع‌های محاط شده در لوله که در مناطق زلزله خیز واقع شده اند، آرماتورها باید با طولی برابر طول گیرایی و یا با روشهای مناسب دیگر در داخل سر شمع مهار شوند. در شمع هایی که تحت بار فشاری هستند، طول گیرایی برای حالت فشاری محاسبه می‌شود. در صورت وجود بر کنش در شمع، طول گیرایی آرماتورها باید بدون توجه به مقدار اضافه آرماتور مصرف شده محاسبه گردد.

در شمع‌های پیش ساخته، کشش ایجاد شده در اثر زلزله باید به سر شمع یا پی گسترده ی روی شمع از طریق سوراخ کردن و کار گذاشتن آرماتور در شمع پیش ساخته، با استفاده از ملات مناسب که کفایت آن از طریق آزمایش ثابت شده و قادر باشد حداقل تنش 1.25f _y را در آرماتورها تامین نماید، منتقل شود.