۵-۳-۸ اعضای غیرسازه ای

۱-۵-۳-۸ دیوار غیر سازه‌ای جداگر

  1. دیوار غیر سازه‌ای جداگر می‌تواند از آجر، بلوک سفالی یا بتنی و یا قطعات پیش ساخته گچی و نظایر آن ساخته شود. عرض دیوار جداگر آجری نباید از ۱۰۰ میلی متر و عرض دیوار جداگر بلوک سفالی و قطعات پیش ساخته گچی نباید از ۸۰ میلی متر کمتر باشد. دیوار جداگر آجری باید صرفاً با آجر سوراخ دار و ملات ماسه- سیمان ساخته شود.

  2. حداکثر ارتفاع مجاز دیوار غیرسازه‌ای از تراز کف مجاور ۳/۵ متر یا سی برابر عرض دیوار می‌باشد. در صورت تجاوز از این حد، باید با استفاده از مهارهای افقی مناسب، مانند کلاف، (مطابق بند ۸-۵-۵-۶-۳ )، این الزام محقق شود. مهار افقی باید در طول دیوار به طور پیوسته ادامه یافته و به نزدیکترین عناصر قائم سازه‌ای مهار شود.

  3. طول آزاد دیوار غیر سازه‌ای بین دو پشت بند یا کلاف نباید از چهل برابر عرض دیوار و یا ۵ متر بیشتر باشد، در غیر این صورت، لازم است با تعبیه مهار قائم مانند کلاف (مطابق بند ۸-۵-۵-۶-۳ ) یا پشت بنده در طول دیوار، این الزام محقق شود. مهار قائم باید در تمام ارتفاع دیوار به طور پیوسته ادامه یافته و به نزدیکترین عناصر افقی سازه‌ای مهار شود.

  4. دیوارهای غیرسازه‌ای که در تمام ارتفاع طبقه ادامه دارند باید در تراز سقف کاملاً مهار شوند.

  5. لبه قائم دیوار غیر سازه‌ای نباید آزاد باشد. این لبه باید به یک دیوار سازه‌ای و یا غیر سازه‌ای عمود بر آن و یا عنصر قائم که به همین منظور از فولاد، بتن آرمه و یا چوب ساخته شده است، با اتصال مناسب مهار شود.

  6. برای اتصال اعضای غیرسازه‌ای به اعضای سازه‌ای باید از طرح‌هایی استفاده شود که صدمات وارد به عضو غیر سازه‌ای در اثر تغییر شکل اعضای سازه‌ای به حداقل برسد.

  7. در صورتی که دیوار غیرسازه‌ای و دیوار تکیه گاه عمود بر آن به طور همزمان و یا به صورت لاریز چیده شوند، اتصال بین دو دیوار کافی تلقی می‌شود، ولی چنان چه دیوار غیرسازه‌ای بعد از احداث دیوار تکیه گاه و بدون اتصال به آن ساخته شود باید دو دیوار در محل تقاطع به نحو مناسبی به یکدیگر متصل شوند. در غیر این صورت، لبه کناری دیوار غیر سازه‌ای آزاد تلقی شده و باید عنصر قائم در این لبه تعبیه شود. دو دیوار غیر سازه‌ای عمود بر هم نیز باید به نحو مناسب به یکدیگر متصل شوند.

  8. در دیوار غیر سازه‌ای غیر مسلح که با واحدهای مصالح بنایی (آجر و بلوک سفالی یا سیمانی) ساخته شده و طول آن از ۲/۵ متر بیشتر باشد، لازم است در سه تراز مختلف در ناحیه یک سوم میانی ارتفاع دیوار از میلگرد بستر استفاده شود. میلگرد بستر باید شامل حداقل دو میلگرد طولی، هر کدام به قطر حداقل ۶ میلی متر، که در فاصله‌ای برابر دوسوم ضخامت دیوار از یکدیگر به صورت قرینه در بند بستر قرار می‌گیرند، باشد. این میلگردها باید توسط میلگردهای عرضی به قطر حداقل ۶ میلی متر و در فواصل حداکثر ۲۵۰ میلی متر به یکدیگر متصل شوند. میلگردهای بستر باید بدون انفصال در سرتاسر دیوار تا محل کلافهای قائم ادامه یافته و در داخل آن‌ها مهار شوند.

۲-۵-۳-۸ کف سازی

در کف سازی طبقات و بام، باید الزامات زیر رعایت شوند.

  1. برای شیب بندی کف و بام استفاده از مصالح سنگین، مانند خاک و یا بتن معمولی مجاز نمی‌باشد.

  2. لوله‌های تاسیساتی باید از داخل قسمت شیب بندی عبور داده شوند.

۳-۵-۳-۸ سقف کاذب

در اجرای سقف کاذب، علاوه بر رعایت الزامات مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان ، رعایت موارد زیر نیز الزامی است:

  1. آویزهای سقف کاذب به اعضای اصلی ساختمان (سقف، کلاف و یا دیوار سازه‌ای) با اتصال مناسب وصل شوند.

  2. از آویزهایی استفاده شود که مقاومت کافی داشته و در برابر عوامل خورنده و زنگ زدگی مقاوم باشند.

  3. تعداد و فاصله آویزها بسته به نوع پوشش سقف کاذب محاسبه و برآورد شود، اما در هر حال نباید از ۳ عدد در هر متر مربع سقف کمتر باشد.

  4. آویزها باید شاقولی و صاف باشند.

  5. بار وارد از سقف کاذب به سقف اصلی در طراحی سقف اصلی منظور شود.

  6. چنانچه تأسیسات حرارتی در فضای بین سقف اصلی و سقف کاذب قرار می‌گیرند، ایجاد درز انبساط در اطراف سقف کاذب به منظور تأمین جا برای تغییر مکان‌های حرارتی ضروری است.

۴-۵-۳-۸ پلکان

پلکان می‌تواند از انواع بتن آرمه، فولادی یا چوبی ساخته شود. در اجرای پلکان الزامات مندرج در مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان و الزامات زیر باید رعایت شود:

  1. طول هر پله نباید از ۱/۱۰ متر کمتر باشد.

  2. عرض قفسه پله دارای پاگرد نباید از ۲/۴۰ متر کمتر باشد.

  3. عرض یا شعاع پاگرد نباید از طول پله کمتر باشد.

  4. ارتفاع آزاد پلکان در تمام طول مسیر نباید از ۲/۰۵ متر کمتر باشد.

  5. تعداد پله‌های بین دو پاگرد نباید از ۱۲ پله بیشتر باشد.

  6. پهنای کف هر پله نباید از ۲۸۰ میلی متر کمتر و ارتفاع آن باید به میزانی باشد که مجموع اندازه کف پله و دو برابر ارتفاع آن از ۶۴۰ میلی متر بیشتر نباشد.

۵-۵-۳-۸ آسانسور و بالابر

  1. نصب آسانسور و بالابر در ساختمان‌های بنایی مسلح و با رعایت ضوابط مندرج در مبحث پانزدهم مقررات ملی ساختمان مجاز می‌باشد.

  2. نصب آسانسور در ساختمان‌های بنایی با کلاف در صورتی مجاز است که دیوارهای چاه آسانسور در تمام ارتفاع ساختمان از بنایی مسلح و یا بتن مسلح ساخته شده و به نحو مناسب به یکدیگر و عناصر سازه‌ای ساختمان، مانند کفها و کلاف‌های افقی، متصل شوند. همچنین، لازم است پروفیل‌های فولادی نگهدارنده بالابر و آسانسور با استفاده از پیچ مهار به نحو مناسب به عناصر سازه‌ای ساختمان، مانند کلاف ها، کف‌ها و دیوارهای بتنی یا بنایی مسلح وصل گردند.

  3. نصب بالابر در ساختمان‌های بنایی با کلاف مجاز است. لازم است که بالابر به نحو مناسب به عناصر سازه‌ای ساختمان، از جمله کلاف ها، متصل شود.

۶-۵-۳-۸ نما

نمای ساختمان بنایی می‌تواند از انواع آجری، سنگی یا سیمانی باشد. در اجرای نما لازم است الزامات زیر رعایت شود.

  1. حداکثر ضخامت نما ۵۰ میلی متر می‌باشد، مگر آن که نما هم زمان با عضو اجرا شده و واحدهای مصالح بنایی نما و عضو به نحو مناسب هم پوشانی شده باشند.

  2. اتصالات نما به سازه باید توانایی انتقال نیروی زلزله ایجاد شده در اثر جرم نما به سازه پشتیبان را دارا باشند. همچنین این اتصالات باید بتوانند تغییر مکان در اعضای سازه ای پشتیبان را به شکل مناسبی به نما منتقل کنند.

  3. نما باید قابلیت تحمل شرایط اقلیمی ویژه هر منطقه را دارا بوده و تا آنجا که ممکن است، در ساخت آن از مصالح سبک و انعطاف پذیر استفاده شود.

  4. نما باید با سطح پشت کار اتصال مناسب و کافی داشته باشد تا توانایی انتقال نیروهای متقابل بوجود آید.

۷-۵-۳-۸ جان پناه

  1. دیوار جان پناه اطراف بام و بالکن‌ها می‌تواند از نوع بنایی مسلح یا بنایی با کلاف بر اساس ضوابط مندرج در فصل‌های مربوطه باشد.

  2. ارتفاع جان پناه بنایی از کف تمام شده باید حداکثر ۷۰۰ میلی متر برای بنایی مسلح و ۵۰۰ میلی متر برای بنایی با کلاف و ضخامت آن حداقل ۲۰۰ میلی متر باشد.

  3. در ساخت جان پناه از ملات باتارد نمی‌توان استفاده نمود.

۸-۵-۳-۸ دودکش و هواکش

  1. دودکش و هواکش باید به صورت روکار اجرا شده و نباید از داخل عناصر سازه‌ای پیوسته، مانند دیوار، جرز، ستون، تیر، نعل درگاه و یا کلاف‌های افقی و قائم عبور داده شوند.

  2. دودکش و هواکش و عناصر بنایی محافظ آن‌ها باید به نحو مناسب به اعضای سازه‌ای پشت کار مانند دیوار وصل شوند.

  3. دودکش و هواکش باید به صورت یکپارچه از طبقات پایین تا پشت بام و یا تراز مورد نظر ادامه یابند.

  4. دودکش باید در ارتفاعی برابر با ارتفاع جان پناه به روش مناسبی به جان پناه مهار شود.

  5. ساخت دودکش با واحد بنایی غیر مسلح در ارتفاع بالاتر از تراز بام مجاز نیست.

  6. چنانچه ارتفاع دودکش بیش از ۱/۵ متر از تراز بام باشد، لازم است دودکش به وسیله عناصر قائم فولادی یا بتن مسلح به گونه مناسبی تقویت و در تراز روی بام مهار شود.

۹-۵-۳-۸ بادگیر

  1. ساخت بادگیر با واحد بنایی غیر مسلح مجاز نیست، مگر آن که به وسیله عناصر قائم و افقی (کلاف) فولادی یا بتن مسلح به نحو مناسب تقویت شود.

  2. بادگیر و عناصر تقویت کننده مورد فوق باید به نحو مناسبی به اعضای سازه‌ای در تراز بام مهار شوند.

۱۰-۵-۳-۸ لوله‌ها و مجاری توکار

تعبیه لوله‌ها و مجاری توکار در عناصر سازه‌ای، چه به صورت افقی و یا قائم، در صورتی مجاز می‌باشد که قطر آن‌ها از یک ششم ضخامت عضو سازه‌ای کمتر باشد. این لوله‌ها و مجاری نباید باعث قطع و یا خم شدن میلگردهای تسلیح شوند. همچنین، تعبیه چند لوله یا مجرا در مجاورت هم مجاز نمی‌باشد. حداقل فاصله بین دو لوله یا مجرای مجاور ۷۵۰ میلی متر می‌باشد. چنان چه، به هر دلیل، نیاز به عبور مجرای بزرگتر از یک ششم ضخامت عضو از درون اعضای سازه‌ای باشد، آن قسمت از عضو که مجرا از آن عبور می‌کند، به عنوان یک انفصال یا بازشو به حساب آمده و ضوابط مربوط به بازشو به آن اعمال می‌شود.

۱۱-۵-۳-۸ عایق رطوبتی

عایق رطوبتی باید ضوابط مندرج در مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان و الزامات زیر را برآورده نماید.

  1. اجرای عایق رطوبتی در موارد زیر لازم است:
    الف- بام‌های تخت، شیب دار و قوسی
    ب- ایوان‌ها
    پ-کف‌ها (در تماس با زمین نمناک و کف سرویس‌ها و آشپزخانه)
    ت- شالوده‌ها (در تماس با زمین نمناک)
    ج- دیوارهای زیرزمین و دیوارهای در تماس با زمین نمناک
    د- سایر قسمت‌ها از قبیل کف پنجره‌های در تماس با محیط اطراف، درپوش و دیوار جان پناه، دودکش‌ها و نماهایی که در معرض بوران قرار می‌گیرند.

  2. اگر عایق کاری با قیر و گونی و یا گونی قیر اندود انجام می‌شود، باید موارد زیر رعایت شوند:
    الف- ایجاد زیرسازی مناسب برای انجام عایق کاری ضروری است.
    ب- عایق کاری به هنگام بارندگی مجاز نیست.
    پ- عایق کاری بر روی سطوح مرطوب مجاز نیست.
    ت- قیرهای جامد را تا هنگامی که گرم و روانند باید مصرف کرد.
    ج- عایق کاری در هوای سرد (زیر ۴+ درجه سلسیوس) مجاز نیست.
    د- مصرف میخ برای محکم کردن لایه‌های عایق کاری مجاز نیست.
    ر- لایه‌های عایق باید از هر طرف حداقل ۱۰۰ میلی متر هم پوشانی داشته و با قیر کاملاً به هم چسبانده شوند. در هم پوشانی لایه‌ها باید لایه‌های رویی در سمتی قرار گیرند که مطابق شیب بندی انجام شده آب از روی آن‌ها به سمت لایه زیری سرازیر شود.
    س- هنگامی که عایق کاری در بیش از یک لایه انجام می‌شود، لایه‌های متوالی عایق باید عمود بر هم قرار گیرند.
    ش- سطوح عایق کاری شده باید پس از تکمیل با لایه محافظی پوشانده شوند.

  3. عایق کاری با عایق‌های رطوبتی آماده، باید مطابق روشهای توصیه شده توسط تولیدکنندگان و بر اساس مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان انجام شود.

  4. استفاده از کاه گل به عنوان عایق رطوبتی بر روی سقف‌های آجری قوسی و چوبی مسطح مجاز می‌باشد.

  5. اطراف ساختمان تا فاصله یک متر باید با شیب ۳ درصد برای عدم نفوذ آب برف و باران به دیوار، با بتن سیمانی، بتن آسفالتی یا مصالح مناسب دیگر پوشیده شود.

  6. عایق رطوبتی زیر دیوار باید الزامات زیر را رعایت کند.
    الف- لایه عایق رطوبتی باید تا کف‌های تمام شده بیرونی و درونی ساختمان ادامه یافته و حداقل به اندازه ۱۰۰ میلی متر در کف مهار شود.
    ب- در دیوارهای بیرونی، لازم است تراز اجرای عایق رطوبتی حداقل ۲۰۰ میلی متر بالاتر از تراز کف تمام شده بیرون ساختمان باشد.
    پ- در دیوارهای درونی، مناسب است عایق رطوبتی در تراز کف تمام شده اجرا شود. در صورت اجرای عایق رطوبتی در هر تراز دیگری پایین‌تر از تراز کف تمام شده، لازم است عایق رطوبتی تا تراز کف تمام شده ادامه یافته و حداقل ۱۰۰ میلی متر در کف مهار شود.

۱۲-۵-۳-۸ تاسیسات

تاسیسات ساختمان‌های بنایی باید بر مبنای ضوابط مندرج در مبحث‌های چهاردهم و شانزدهم مقررات ملی ساختمان طراحی و نصب شوند.

  1. کلیه تاسیسات باید در جای خود به اعضای سازه‌ای و غیر سازه‌ای ساختمان به نحو مناسب مهار شوند.

  2. در نصب و اتصال تاسیسات به اعضای سازه‌ای ساختمان نباید هیچگونه خسارت سازه‌ای به این اعضا وارد شود.

  3. تاسیسات نباید در داخل اعضای سازه‌ای ساختمان قرار گرفته و یا از درون آن‌ها عبور داده شوند، مگر مواردی که در بند ۸-۳-۵-۱۰ مجاز شده باشند.


نظرات (0)

برای ثبت نظر، لطفا وارد شوید یا ثبت‌نام کنید.

در حال بارگذاری نظرات...