بخش 7.6.4.1
🤖 حاشیهنویسی هوش مصنوعی
ظرفیت باربری شمع — روشها، روابط و آزمایشها (۱-۴-۶-۷)
خلاصهای از روشها، روابط تحلیلی و الزامات آزمایشی برای تعیین ظرفیت باربری محوری شمعها.
۱-۴-۶-۷ظرفیت باربری
برای آنکه یک شمع، بارهای فشاری طراحی را با ایمنی مناسبی تحمل نماید، باید نامساوی زیر در همه حالات حدی نهایی و برای کلیه ترکیبات بارگذاری بر قرار باشد.
(۱-۶-۷)
۱-۱-۴-۶-۷ روشهای تعیین ظرفیت باربری شمع
تعیین ظرفیت باربری شمعها میتواند بر اساس روشهای زیر صورت گیرد :
استفاده از روابط تحلیلی که اعتبار آنها در شرایط مشابه به وسیله آزمایشهای بارگذاری (استاتیکی یا دینامیکی) به اثبات رسیده باشد.
روشهای مبتنی بر استفاده مستقیم از نتایج آزمایشهای برجا (نفوذ استاندارد، نفوذ مخروط، ..) که اعتبار آنها در شرایط مشابه به وسیله آزمایشهای بارگذاری (استاتیکی یا دینامیکی) به اثبات رسیده باشد.
نتایج آزمایشهای بارگذاری استاتیکی
نتایج آزمایشهای بارگذاری دینامیکی
تبصره: برای تعیین ظرفیت باربری چنانچه فقط از روشهای الف و ب استفاده گردد، نتایج به دست آمده ممکن است دقت لازم را نداشته باشد. لذا به منظور اطمینان از ظرفیت باربری شمع استفاده از نتایج آزمایشهای بارگذاری (پ و ت) توصیه میشود.
۲-۱-۴-۶-۷ استفاده از روابط تحلیلی
باربری فشاری R c را میتوان از رابطه زیر به دست آورد:
(۲-۶-۷)
در رابطه فوق:
R b مقاومت نوک شمع و R s مقاومت جداره شمع است که مقادیر آنها را می توان با استفاده از روابط زیر به دست آورد:
(۳-۶-۷)
(۴-۶-۷)
در این روابط:
q b = ظرفیت باربری نوک شمع
A b = مساحت مؤثر سطح قاعده نوک شمع
q si = ظرفیت باربری جداره شمع در لایه i
A si = مساحت مؤثر سطح جانبی شمع در لایه i
مقادیر q b و q si را می توان با استفاده از روابط محاسباتی معتبر و براساس پارامترهای حاصل از نتایج مطالعات ژئوتکنیک یا بهره گیری از نتایج آزمایش های برجا به دست آورد.
- ظرفیت باربری نوک شمع q b را میتوان از رابطه زیر به دست آورد:
فرمول(۵-۶-۷)
که در آن c چسبندگی خاک در اطراف و زیر نوک شمع و تنش موثر قائم در تراز نوک شمع است.
برای محاسبه N * c و N * q باید از روابط معتبری مانند "مایرهوف"، "وسیک"، "جانبو"، "کولهاوی" (مخصوص شمع های درجاریز) یا هر روش دیگری که در مراجع معتبر آمده است، استفاده نمود.
مقاومت نوک را در خاکهای چسبنده رسی میتوان از رابطه زیر بدست آورد:فرمول(۶-۶-۷)
که در آن S u حداقل مقاومت برشی زهکشی نشده خاک رس در تراز نوک شمع است. N t ضریب ظرفیت باربری است که تابعی از قطر شمع است و به شرح زیر تعیین می شود:
- برای قطر شمع کوچکتر از ۰/۵m برابر ۹
- برای قطر شمع بین ۰/۵m تا ۱m برابر ۷
- برای قطر شمع بزرگتر از ۱m برابر ۶مقاومت باربری جدار شمع در لایه i،
q si را میتوان از هر یک از روشهای تنش کل (مانند α) یا تنش مؤثر (مانندβ) محاسبه نمود.در روش تنش کل مقدار q si از فرمول زیر حاصل میگردد:
فرمول(۷-۶-۷)
که در آن S u مقاومت برشی زهکشی نشده و α ضریبی است که در محدوده ۰/۳ تا ۱ تغییر می کند.
بر اساس روش تنش مؤثر β، مقاومت واحد جداری شمع در خاکهای غیر چسبنده و در هر عمق z در طول شمع از رابطه زیر به دست میآید:فرمول(۸-۶-۷)
که در آن β فاکتور مقاومت جدار و تنش قائم مؤثر خاک در کنار شمع در عمق z است. فاکتور مقاومت جداری، β، به طور کلی در دامنه ۰/۲ تا ۱/۵ تغییر می کند.
در انتخاب روابط تحلیلی، برای استفاده در یک پروژه، باید به عوامل زیر توجه شود:
نوع خاک شامل: دانه بندی، کانی شناسی، شکل دانهها، پیش تحکیمی، قابلیت تراکم یا فشردگی و تراوایی. روش اجرای شمع شامل: شمعهای درجاریز یا رانده شده (کوبشی یا ارتعاشی)، طول، قطر و مصالح شمع. نوع آزمایش خاک: شامل شرایط زهکشی، سرعت بارگذاری، میزان دست خوردگی، ...
در محاسبه مقاومت نوک شمع باید به مقاومت ناحیهای از زمین که بر روی آن تأثیر میگذارد توجه داشت. در این رابطه باید اثرات لایه ضعیف در این ناحیه را که بر روی مقاومت نوک شمع تأثیر قابل ملاحظه دارد، به حساب آورد. در مواردی که لایه ضعیفی در ژرفای کمتر از ۳ برابر قطر نوک شمع در زیر آن وجود دارد، باید سازوکار گسیختگی سوراخ کننده را در محاسبات ظرفیت باربری منظور داشت.
۳-۱-۴-۶-۷ استفاده مستقیم از نتایج آزمایشهای برجا
در روش استفاده مستقیم از نتایج به دست آمده از آزمایشهای برجا (مانند نفوذ استاندارد، نفوذ مخروط، ..)، پارامترهای حاصل از آزمایش مستقیماً در تخمین توان باربری شمع مورد استفاده واقع میشوند که روابط حاصله بیشتر جنبه تجربی دارند. در این خصوص باید به نکات زیر توجه داشت:
آزمایش باید تا عمق کافی پایینتر از تراز نوک شمع انجام شده باشد.
چنانچه جدار شمع در لایههای مختلفی قرار دارد، باید آزمایش در نقاط کافی در هر لایه انجام شده باشد.
هر روش برای نوع بخصوصی از روش اجرای شمع و خاک پیشنهاد شده است و تحلیلها به شرطی معتبر است که با جزئیات طراحی و اجرائی شمع منطبق باشند.
۴-۱-۴-۶-۷ استفاده از آزمایش بارگذاری استاتیکی
در مواردی که آزمایش بارگذاری شمع انجام میشود، ظرفیت باربری طراحی را باید با نتایج این آزمایش تدقیق نمود. در این مورد باید به نکات زیر توجه داشت:
نتایج آزمایش بارگذاری شمع در یک ساختگاه تنها با شرط اجرا در شرایط یکسان "شمعهای آزمایشی" و "شمعهای اصلی" قابل استفاده است.
قطر و طول شمعهای آزمایشی باید تا حد امکان با قطر شمعهای اصلی یکسان باشد. در صورت اختلاف بین قطرهای این دو، نسبت قطر شمع آزمایشی به شمع اصلی نباید کمتر از نیم باشد.
تعیین ظرفیت باربری طراحی از روی منحنی نیرو - نشست باید بر اساس یک روش معتبر انجام شود.
۵-۱-۴-۶-۷ استفاده از آزمایش دینامیکی
نتایج آزمایشهای بارگذاری دینامیکی شمعها میتواند در تعیین ظرفیت باربری مورد استفاده قرار گیرد، مشروط بر آنکه اولاً مطالعه ژئوتکنیک کامل برای ساختگاه انجام شده باشد، ثانیاً نتایج این آزمایشها با آزمایشهای استاتیکی بر روی شمعهای مشابه به لحاظ نوع، طول، سطح مقطع و در شرایط خاک مشابه کالیبره شده باشد.
نتایج آزمایشهای دینامیکی همواره باید در ارتباط و مقایسه با یکدیگر مورد استفاده قرار گیرند. این آزمایشها را میتوان به عنوان روشی برای تعیین یکنواختی عملکرد شمعها به کار گرفت و از آنها برای تشخیص شمعهای ضعیف، مسئله دار و آسیب دیده نیز استفاده نمود.
۶-۱-۴-۶-۷ تحلیل معادله موج (WEAP)
در مواردی که ظرفیت باربری نهایی شمعهای فشاری منفرد با استفاده از تحلیلهای معادله موج تعیین میشود، اعتبار این تحلیلها باید با توجه به عملکرد قبلی آنها در آزمایشهای بارگذاری استاتیکی روی نمونه شمعهای مشابه، با طول و مقطع مشابه، و در شرایط زمین یکسان تأیید شده باشد.
پارامترهای مورد استفاده در تحلیل معادله موج را در مواردی که آزمایش بارگذاری دینامیکی بر روی شمعهای آزمایشی انجام شده باشد، میتوان مورد تجدید نظر قرار داد و اصلاح کرد. در این صورت باید به انجام آزمایش در شرایط کوبش اولیه یا کوبش مجدد توجه داشت.
نتایج تحلیل معادله موج بیشتر برای طراحی شرایط و ابزار کوبش (مانند ظرفیت چکش مورد نیاز، بالشتک چکش و شمع، ....) و همچنین زمان کوبش و قابل کوبش بودن شمع تا عمق مورد نظر استفاده میگردد. در این صورت باید نتایج به صورت "گراف باربری" و گرافهای حاصل از "تحلیل قابلیت کوبش" ارائه گردند.
۷-۱-۴-۶-۷ آزمایش دینامیکی شمع (DLT)
نتایج آزمایشهای بارگذاری دینامیکی شمعها میتواند در تعیین ظرفیت باربری مورد استفاده قرار گیرد، مشروط بر آنکه اولاً مطالعه ژئوتکنیک کامل برای ساختگاه انجام شده باشد، ثانیاً نتایج این آزمایشها با آزمایشهای استاتیکی بر روی شمعهای مشابه به لحاظ نوع، طول سطح مقطع و در شرایط خاک مشابه کالیبره شده باشد.
نتایج آزمایشهای دینامیکی همواره باید در ارتباط و مقایسه با یکدیگر مورد استفاده قرار گیرند. این آزمایشها را میتوان به عنوان روشی برای تعیین یکنواختی عملکرد شمعها به کار گرفت و از آنها برای تشخیص شمعهای ضعیف، مسئله دار و آسیب دیده نیز استفاده نمود.
۸-۱-۴-۶-۷
در صورتی که نتایج ظرفیت باربری حاصل از آزمونهای بارگذاری شمع با نتایج حاصل از روشهای تحلیلی و روشهای استفاده مستقیم از نتایج آزمایشهای برجا متفاوت باشد باید شمعها بر اساس آزمونهای بارگذاری طراحی گردند.
۹-۱-۴-۶-۷
در صورتی که نتایج ظرفیت باربری حاصل از آزمونهای بارگذاری شمع با روشهای استفاده مستقیم از نتایج آزمایشهای برجای معتبر و مرتبط با شمع مثل "نفوذ مخروطی یا پرسیومتر" متفاوت باشد باید شمعها بر اساس هر دو معیار و با نظر کارشناس ژئوتکنیک طراحی گردند.
نظرات (0)
برای ثبت نظر، لطفا وارد شوید یا ثبتنام کنید.
در حال بارگذاری نظرات...