مواد تشکیل دهنده ملات‌ها شامل سیمان پرتلند، سیمان پرتلند پوزولانی، سیمان بنایی، سیمان‌های سرباره‌ای، سیمان پرتلند آهکی، خاکستر بادی و دیگر پوزولان‌های مورد استفاده با آهک، آهک زنده برای مصارف ساختمانی، آهک هیدراته برای مصارف بنایی، ماسه برای ملات سیمانی و ماسه برای ملات گچ بوده و لازم است با ویژگی‌های داده شده در استاندارد ملی مربوطه مطابقت داشته باشند.

ملات‌های بنایی و تهیه و به کار بردن آن‌ها (ملاتهای ماسه سیمان، باتارد) در استاندارد ملی شماره ۷۰۶ ایران ارائه شده است.

برای تهیه ملات‌ها تا حد ممکن باید از ابزار اندازه گیری دقیق و دستگاه‌های مخلوط کن استفاده شود. در اندازه گیری مواد ملات مورد استفاده در ساختمان، باید نسبت‌های تعیین شده این مواد، کنترل و به دقت رعایت شود. برای رعایت این نسبتها، استفاده از بیل و کمچه و نظایر آن مجاز نیست و باید حتماً از پیمانه‌ای با حجم معین استفاده شود.

همه مواد چسباننده و سنگدانه باید بین ۳ تا ۵ دقیقه، در یک مخلوط کن پیمانه‌ای مکانیکی، با حداکثر مقدار آبی که غلظت با کارایی لازم را به دست دهد، مخلوط شوند. مخلوط کردن دستی ملات فقط با اجازه نامه کتبی ناظر ساختمان، که روش مخلوط کردن دستی در آن مشخص شده باشد، مجاز است. باید از افزودن خاک به ملات برای لوز دادن آن خودداری شود.

ملات هایی که سفت شده‌اند را نباید با افزودن آب برای رسیدن به غلظت مورد نیاز دوباره درهم آمیخت.

در جایی که خطر تأثیر سولفاتها وجود دارد، در ساخت ملات‌های سیمانی، باید از سیمان‌های نوع ۲، ۵ یا پوزولانی استفاده کرد.

مواد افزودنی ملات‌های بنایی شامل: بهبود دهنده چسبندگی، افزاینده کارایی، زودگیر کننده‌ها، کندگیر کننده‌ها و مواد دافع آب و مانند اینها هستند. ملات رنگی را می‌توان از اختلاط گرد رنگ، حداکثر تا ۱۰ درصد وزنی مواد چسباننده در ملات‌ها و اندودهای سیمانی و آهکی به دست آورد. رنگ‌های مصرفی باید از نظر شیمیایی بی اثر و در برابر نور و قلیاها مقاوم باشند.

در کارهای مختلف بنایی می‌توان بر اساس نیازهای طراحی از انواع مختلف سیمانها مانند پوزولانی یا بنایی استفاده کرد.

ویژگیهای ملات آماده برای اندودکاری بیرونی و داخلی دیوارها، سقف‌ها، ستون‌ها و جداگرها در استاندارد ملی ایران شماره ۱-۷۰۶ بیان شده است.

مشخصات ملاتهای بنایی آماده (ملات بستر، درزبندی و ماله کشی) برای استفاده در دیوارهای بنایی، ستون‌ها و جداگرها در استاندارد ملی ایران شماره ۲-۷۰۶ ارائه شده است.

خصوصیات ملات‌های ضداسید (مقاوم در برابر اسید) در استاندارد ملی ایران شماره ۱۴۴۹۷ ارائه شده است.

مشخصات روان ملات‌های برای مصارف بنایی در استاندارد ملی ایران شماره ۸۸۷۱ ارائه گردیده است.

ویژگی‌های ملات سیمان هیدرولیکی خشک بسته بندی شده بدون جمع شدگی در استاندارد ملی ایران شماره ۱۸۶۴۴ ارائه شده است.

الزامات ملات‌های سیلیسی و سیلیکاتی مقاوم در برابر مواد شیمیایی برای چسباندن واحدهای بنایی مقاوم در برابر مواد شیمیایی در استاندارد ملی ایران شماره ۱۸۳۳۳ بیان شده است.

ویژگیها و روش‌های مورد استفاده در تزریق روان ملات برای بتن‌های پیش کشیده در استانداردهای ملی ایران شماره ۱-۱۷۷۶۸ و ۲-۱۷۷۶۸ ارائه شده است.

مشخصات روان ساز برای استفاده در روان ملات بتن پیش آکنده طبق استاندارد ملی ایران شماره ۱۷۷۶۷ است.

ویژگی‌های سنگدانه‌های ملات بنایی در استاندارد ملی ایران شماره ۱۷۵۱۴ ذکر شده است.

ویژگی‌های افزودنی‌های ملات و روان ملات در استاندارد ملی ایران شماره ۱-۲۹۳۰ آمده است. همچنین ویژگی‌های افزودنی‌های مورد استفاده در ملات بنایی و افزودنی‌های دوغاب برای تاندون پیش تنیدگی به ترتیب در استانداردهای ملی ایران شماره ۳-۲۹۳۰ و ۴-۲۹۳۰ ارائه شده است.