بخش 4-A2

الزامات حفاظتی انتظامی: مجموعه ای از تمهیدات و اقدامات مرتبط با حفاظت فیزیکی و الکترونیکی است که به منظور حفظ جان و مال مردم، متصرفین و بهره بردارانِ کلیه تصرف ها و کاربری های ذکر شده در این پیوست با هدف پیشگیری از سرقت و ارتقای امنیت آنان تدوین شده است.

اتاق : فضایی دارای نور و تهویه مستقل و مطابق الزامات مربوط، که به وسیله دیوارها، در، پنجره، سقف و کف از سایر فضاها و محیط خارج از ساختمان جدا شده و مطابق ضوابط مربوطه، برای اقامت یا اشتغال در نظر گرفته شده است. 

بازشو: سطحی از نما و یا دیواره های ساختمان که با مصالح و عناصری ساخته شده که ضمن نورگذر بودن تمام یا بخش هایی از آن امکان باز و بسته شدن را برای تامین تهویه لازم دارد.

پیشگیری از وقوع جرم: پیش بینی، شناسایی و ارزیابی خطر وقوع جرم و اقدام برای از بین بردن یا کاهش آن تعریف شده است.

پیشگیری از طریق طراحی محیطی ^(۱) : عبارت است از طراحی مناسب و کاربری موثر از فضا و محیط ساخته شده که منجر به کاهش فرصت های مجرمانه، ترس از جرم و بهبود کیفیت زندگی می شود.

پیشگیری وضعی ^(۲) : پیشگیری وضعی، از بین بردن فرصت تلاقی مجرم با موقعیت و آماج جرم تعریف شده است که از طریق اقداماتی چون مقاوم سازی، سخت کردن آماج جرم، کنترل دسترسی، تقویت نظارت و حفاظت فیزیکی، افزایش خطر دستگیری مجرم و کاهش منافع ناشی از جرم محقق می شود. 

تابلوها و علائم تصویری: علائمی است که با ترکیبی از شکل، رنگ، نوشته، سمبل و نشانه دیده شود و حاوی پیام مشخصی باشد. این تابلوها ممکن است دارای سازه یا فاقد آن بوده، به ساختمان یا دیواری الصاق یا روی زمین، نرده و امثال آن قرار گیرد. 

تصرف : در لغت به مفهوم در اختیار گرفتن ساختمان یا بخشی از آن به منظور اسکان، کار یا استفاده ی معین است و مقصود از "تصرف" در این پیوست نوع و شیوه بهره گیری از بنا یا بخشی از آن است که به منظوری خاص در دست بهره برداری بوده یا قرار است برای آن مقصود مورد استفاده واقع شود. انواع تصرف های مورد استفاده در متن این پیوست به شرح زیر در فصل سوم معرفی می شوند:

تعمیرات اساسی: عبارت است از مداخلات مالک در ساختار اصلی ساختمان.

تعمیرات جزئی: عبارت است از مداخلاتی در ساختمان که تاثیری بر ساختار اصلی بنا نداشته باشد. 

تغییر نوع تصرف و کاربری: عبارت است از مداخله و تغییر نوع استفاده از تصرف و بنا، به صورتی که نیاز به انطباق با ضوابط آن تصرف و بنا ضرورت یابد.

حفاظ ایمن: حفاظی است که مستقل از ابعاد، اندازه، جنس و شکل آن، طوری طراحی و تولید شود که در محل نصب آن (باز شو، ورودی، محفظه، نورگیر و...) به سادگی قابل شکستن، جدا شدن و جابجایی از محل نصب، تغییر شکل و تخریب نباشد، همچنین غیر قابل عبور بوده و ضد حریق باشد. 

در ضد سرقت ایمن: دری است که چهارچوب آن باید از نوع فلزی با ضخامت و استحکام مناسب بوده کلاف لنگه بازشو، فلزی و از نوع پروفیل سنگین که به سادگی قابل تخریب و شکستن نباشد، علاوه بر دارابودن ضوابط ذکر شده در تعریف قفل ایمن، مغزی آن باید در داخل کلاف، با ورق فلزی دارای ضخامت مناسب محافظت شود، جنس نمای در از چوب یا mdf با ضخامت حداقل ۸ میلیمتر باشد، دارای حداقل ۳ عدد لولا از سمت داخل و متناسب با وزن و ابعاد در و از سمت مخالف بازشو دارای زبانه مناسب برای چفت شدن در چهارچوب در زمان بسته بودن باشد، همچنین دارای چشمی مناسب و زنجیر پشت بند با استحکام لازم باشد. 

در کرکره ای برقی ایمن : این در باید به نحوی طراحی شود تا کلیه فشارهای وارده از طرفین، کشیدن یا هل دادن به سمت داخل و بیرون و همچنین جمع شدن به سمت بالا را کنترل نموده و قابل جدا شدن و جابجایی از محل نصب و تخریب نباشد. قفل استفاده شده برای در کرکره ای نیز باید از نوع قفل مكانيكي - الکترونیکی (مکاترونیکی) باشد. 

دوربین های مداربسته: به دوربین های اطلاق می گردد که که در محل خود ثابت بوده و تصاویر را به یک یا چند محل ارسال می نمایند. کاربرد اصلی و عمده این دوربین ها در حفاظت از اماکن و پیشگیری از وقوع جرایم می باشد. دوربین ها از نظر نوع سیگنال، شکل ظاهری، کاربردهای آن و قاب و پوشش دارای انواع مختلفی بوده که بر حسب نوع فعالیت اماکن انتخاب و نصب می شوند. دوربین های مدار بسته حداقل باید دارای شرایط زیر باشد:

ساختمان: بنایی واحد که وجه های بیرونی آن در سطح و ارتفاع، از زیر پی تا بالاترین نقطه یک پوسته معماری بسته را تشکیل می دهد. 

ساختمان آپارتمانی: ساختمانی است که دارای چندین واحد تصرف یکسان یا مختلف باشد. 

ساختمان ویلایی: ساختمانی است که از هر چهار طرف آزاد و دارای نمای بیرونی باشد.

سامانه هشدار الکترونیک: این سامانه توسط شرکت های تحت نظارت و مورد تائید فراجا، با بهره گیری از نرم افزارها و سخت افزارهای مرتبط با اعلام سرقت، نسبت به دریافت اخبار و رخدادهایی که از طریق تجهیزات الکترونیکی اعلام سرقت صادر شده، اقدام و پس از پایش و پالایش آنها، اخبار وارده را جهت اقدامات بعدی به مراجع و رده های ذیربط ارسال می نماید.

مرکز هشدار الکترونیک : این مرکز تحت نظارت و کنترل فراجا تشکیل و مسئول نصب، راه اندازی و پشتیبانی از سامانه های هشدار الکترونیک برای اماکن و برقراری ارتباط آنها با مراکز مورد تایید فراجا می باشد. این مرکز به اختصار «مها» نامیده می شود.

سامانه اعلام سرقت: سامانه های اعلام سرقت بسته به نوع عملکرد آنها، وسعت پروژه و امکانات جانبی و نیازمندی های مصرف کننده، به سه دسته کلی تقسیم می شوند. 

سیستم مه ساز ضد سرقت هوشمند: این سیستم یکی از جدیدترین و موثرترین شیوه های پیشگیری از سرقت می باشد که در لحظه وقوع سرقت، فعال شده و با تولید مه بسیار غلیظ، متراكم و با ماندگاری بالا در کمترین زمان ممکن، دید سارق را به طور کامل از بین برده و ابتکار عمل را از او می گیرد. در این حالت تنها راه حل ممکن برای سارق، خروج از محل خواهد بود. این سیستم باید دارای قابلیت های زیر باشد: 

سیستم تهویه: سیستمی که فضای داخل اتاق یا محل نصب دستگاه گاز سوز و... را جهت تعویض هوا یا ایجاد جریان هوای تازه در آن محل، به طور مستقیم یا غیر مستقیم به هوای آزاد راه می دهد. 

سیستم روشنایی ایمن: سیستمی است که هر یک از منابع نور در آن به نحوی محدوده یا فضای مورد نظر را پوشش داده باشد که هیچ نقطه تاریکی در آن محدوده وجود نداشته باشد.

فضا: مقصود از "فضا" در مقررات ملی ساختمان، مکانی است که فعالیت مشخصی در آن انجام می گیرد و ممکن است در ترکیب با دیگر فضاها، یا مستقل از هم در تصرف های مختلف استقرار یابند. غیر از فضاهای اقامت یا اشتغال، فضای آشپزخانه و ... انوع فضاهای مورد اشاره در این پیوست عبارتند از:

قفل ایمن: قفلی است که فارغ از نوع، شکل و اندازه آن، به نحوی طراحی، تولید و نصب شود که قابل تخریب، شکستن و باز شدن از طریق ابزاری به غیر از کلید منحصر به قفل نباشد. 

کابین آسانسور: کابین جزئی از آسانسور است که مسافر، بار و یا هر دو را در خود جای می دهد. کابین دارای کف برای ایستادن، دیواره هایی برای حفاظت مسافران یا بار، سقف و در می باشد.

موتورخانه آسانسور: فضایی است که موتور گیربکس یا سیستم محرکه آسانسور، تابلو کنترل و غیره را در خود جایی می دهد. 

مجرای خارجی نور و هوا: مجرائی منتهی به فضای بازِ در مجاورتِ زیر زمین و به منظور تأمین نور و هوای آن است که با تعبیه بازشوهایی به آن (در انطباق با تعویض هوای طبیعی در مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان )، تأمین نور و هوای فضاهای واقع در زیرزمین را بر عهده دارد. 

محیط پیرامونی ساختمان: به فضای بیرونی ساختمان که شامل معابر ورودی و خروجی، پیاده روهای در مجاورت نما یا دیوار حیاط بیرونی ساختمان، اطلاق می شود. 

نمای ساختمان: بخشی از جداره ی خارجی ساختمان است که در معرض دید قرار دارد.

نمای شیشه ای: در صورتی که نمای ساختمان دارای پوشش حداقل ۶۰ درصد از شیشه باشد، نمای شیشه ای نامیده می شود و به دو دسته تقسیم می شود:

شدت روشنایی فضاها: شدت روشنایی فضاها و کاربری های مختلف در ساختمان ها باید بر اساس مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان تعیین گردد. برای تامین این شدت روشنایی، باید توجه شود که از چراغ های با ضریب بهره بالا، لامپ های با راندمان بالا و امکانات متناسب دیگر به نحوی استفاده شود که چگالی انرژی الکتریکی (بر حسب وات بر متر مربع) برای تامین روشنایی مورد نظر بهینه باشد. برای محوطه ساختمان هایی که در ۲۴ ساعت یا تمام هفته مورد استفاده قرار نمی گیرند، بهره گیری از کنترل کننده خودکار یا سلول نوری برای روشن و خاموش کردن لامپ­ها، الزامی است.

مؤسسات خدمات حفاظتی و مراقبتی: به مؤسساتی اطلاق می شود که برابر قوانین و مقررات جاری و ضوابط مندرج در آیین نامه اجرایی ماده ۱۲۲ قانون برنامه چهارم توسعه تشکیل و پس از ثبت، تحت نظارت و کنترل فراجا، مجاز به فعالیت نگهبانی خواهند بود. 

نگهبان: عبارت است از عوامل اجرایی و مراقبان آموزش دیده که برابر ضوابط مربوطه تحت نظارت مؤسسات خدمات حفاظتی و مراقبتی بکارگیری شده و بر اساس قرارداد منعقده، وظیفه نگهبانی از تصرف های موضوع این پیوست را بر عهده دارند.