۳-۶-۳ بخش‌های سه گانه راه خروج

۱-۳-۶-۳ کلیات

در این مقررات، "راه خروج" به مسیر پیوسته و بدون مانعی گفته می‌شود که از هر نقطه بنا شروع و به صورت ایمن تا معبر عمومی (کوچه یا خیابان) امتداد یابد. راه خروج از سه بخش مجزا و مشخص دسترس خروج، خروج و تخلیه خروج تشکیل می‌شود و راستاهای افقی و قائم (ارتباطات بین طبقات و سطوح مختلف) و بر حسب مورد، فضاهای مرتبط مانند اتاقها، درگاه‌ها، راهروها، سرسراها، شیبراه ها، پله‌ها، پلکان‌ها، خروج‌های افقی، بام‌ها، حیاط‌ها و محوطه‌های باز را شامل می‌گردد.

۲-۳-۶-۳ دسترس خروج

۱-۲-۳-۶-۳ محدودیت‌های طول مسیر پیمایش، بن بست‌ها و مسیر مشترک پیمایش

حداکثر طول مسیر پیمایش دسترس خروج، بن بست‌های واقع در این مسیر و طول مسیر مشترک در دسترس خروج نباید از مقادیر ارائه شده در جدول ۳-۶-۳-۲-۱ تجاوز کند، مگر آن که در ضوابط اختصاصی تصرف مورد نظر، مقادیر دیگری بیان شده باشد.

جدول

نوع تصرف

زیر گروه

حداکثر طول مسیر پیمایش (متر)

حداکثر طول بن بست (متر) (ب)

حداکثر مسیر مشترک پیمایش (متر)

بدون شبکه بارنده

با شبکه بارنده خودکار (پ)

بدون شبکه بارنده

با شبکه بارنده خودکار (پ)

بدون شبکه بارنده

با شبکه بارنده خودکار (پ)

آموزشی/فرهنگی

-

۶۰

۷۵

۶

۱۵

۲۳

۳۰

تجمعی

تمام زیر گروه‌ها

۶۰

۷۵

۶

۶

۲۳

۲۳

حرفه‌ای/ اداری

-

۶۰

۹۰

۶

۱۵

۲۳ (ت)

۳۰

مخاطره آمیز (ث)

تمام زیرگروه‌ها

مجاز نیست

۲۳

مجاز نیست

۶

مجاز نیست

۷/۵

درمانی/مراقبتی

د-۱

۶۰

۷۵

۶

۱۵

۲۳

۳۰

د-۲

۴۵

۶۰

۹

۹

۳۰

د-۳

۱۵

۱۵

د-۴

۶

۱۵

۲۳

صنعتی

ص-۱

۶۰

۷۵

۶

۱۵

۲۳ (ث)

۳۰

ص-۲

۹۰

۱۲۰

متفرقه

-

۹۰

۱۲۰

۶

۱۵

۲۳

۳۰

کسبی/تجاری

-

۶۰

۷۵

۶

۱۵

۲۳

۲۳

مسکونی/اقامتی

م-۱

۶۰

۷

۶

۱۵

۲۳

۲۳

م-۲

۱۰

۲۳

۳۸

م-۳

انباری

ن-۱

۶۰

۷۵

۶

۱۵

۲۳(ث)

۳۰

ن-۲

۹۰

۱۲۰

جدول ۳-۶-۳-۲-۱: طول مسیر پیمایش، بن بست‌ها و مسیر مشترک پیمایش (الف)

نقل قول

الف: برای اصلاح الزامات فواصل تردد دسترس خروج به بندهای زیر مراجعه شود:
بند ۳-۶-۳-۲-۳: برای محدودیت افزایش یافته در گروه های ص - ۱ و ن-۱ ،
بند ۳-۶-۱۴-۷ و ۳-۶-۱۴-۸:  برای محدودیت افزایش یافته برای محل های نشستن تجمعی در فضاهای بسته یا باز ،
بند ۳-۶-۳-۳-۱۸:  برای ساختمانهایی با یک خروج، 

نقل قول

ب: در مواردی که طول کریدور بن بست کمتر از ۲/۵ برابر کمترین عرض آن است، طول کریدور بن بست محدود نمی شود .

نقل قول

پ: ساختمان هایی که به طور کامل به سیستم شبکه بارنده خودکار استاندارد مجهز شده اند .

نقل قول

ت: در این تصرف ها در صورتی که بار تصرف کمتر از ۳۰ نفر باشد، بدون استفاده از شبکه بارنده خودکار، طول مسیر مشترک  می تواند حداکثر ۳۰ متر در نظر گرفته شود. 

نقل قول

ث: در مورد الزامات تخصصی مربوط به ساختمانهای گروه (خ)، به آخرین ویرایش IBC مراجعه شود.

۲-۲-۳-۶-۳ اندازه گیری طول مسیر پیمایش از هر فضا

مسیر پیمایش در دسترس به خروج‌ها باید بر روی کف و در طول محور مرکزی راه معمول عبور، از فاصله ۳۰ سانتی متر مانده به دورترین نقطه هر فضا تا وسط در "خروج" اندازه گیری شود. در جایی که مسیر دسترس خروج، از پلکان یا شیبراه‌های دوربندی نشده مجاز، مطابق با بند ۳-۶-۳-۳-۳ ، می‌گذرد، مسافت طی شده در این اجزاء نیز باید در اندازه گیری طول مسیر پیمایش محسوب گردد.

در مورد پله‌های واقع در مسیر، طول خط شیبی که دماغه پله‌ها را به هم وصل می‌کند، اندازه گیری می‌شود.

تبصره: طول مسیر پیمایش در پارکینگ‌های باز مجاز است تا نسبت به نزدیک‌ترین پیشانی پله در راه پله‌های باز اندازه گیری شود.

۳-۲-۳-۶-۳ افزایش برای ساختمان‌های یک طبقه دارای تهویه از راه بام

در ساختمان‌های یک طبقه، که به هواکش‌های دود و حرارت خودکار تأیید شده در بام و نیز به شبکه بارنده خودکار تأیید شده تجهیز شده‌اند، حداکثر طول مسیر پیمایش مجاز دسترس خروج برای تصرفهای گروه (ص-۱) و (ن-۱) ۱۲۰ متر است.

۴-۲-۳-۶-۳ ساختار کریدورها

کریدورها باید مطابق جدول ۳-۶-۳-۲-۴ دارای درجه بندی مقاومت در برابر آتش باشند. دیوارهایی از کریدور که لازم است درجه بندی مقاومت در برابر آتش داشته باشند، باید با شرایط بخش ۳-۸-۷ ، برای دیوارهای جداکننده آتش مطابقت نمایند.

تبصره‌ها:

  1. در تصرف گروه (آ) که در آن هر اتاق درس و مشابه آن حداقل دارای یک در خروج مستقیم به بیرون است و حداقل نصف درهای الزامی خروج در اتاق‌هایی از آن که کاربرد تجمعی دارند، مستقیماً به بیرون باز می‌شود، رعایت درجه بندی مقاومت در برابر آتش برای دیوار کریدور الزامی نیست (درهای بیرونی که استثناء شده، باید در طبقه همکف باشند).

  2. در مورد کریدوری که درون واحد مسکونی با خواب در تصرف گروه (م) واقع است، نیازی به درجه بندی مقاومت در برابر آتش نیست.

  3. کریدوری که در پارکینگ باز قرار دارد، نیاز به درجه بندی مقاومت در برابر آتش ندارد.

  4. کریدورهای واقع در فضایی که در تصرف گروه (ح) قرار دارد و طبق شرایط بند ۳-۶-۳-۳-۱۸ ، تنها یک راه خروج برای آن لازم است، نیازی به درجه بندی مقاومت در برابر آتش ندارد.

جدول

تصرف

بار تصرف مربوط به کریدور

مقاومت لازم در برابر آتش (ساعت)

بدون شبکه بارنده خودکار

با شبکه بارنده خودکار (الف)

خ

هر با تصرفی

مجاز نیست

۱

آ،ت،ح،ص،ک، ف، ن

بزرگ‌تر از ۳۰

۱

-

م

بزرگ‌تر از ۲۰

۱

۰/۵

د-۲، د-۴

هر بار تصرفی

۱

-

د-۱، د-۳

هر بار تصرفی

مجاز نیست

۱

جدول ۳-۶-۳-۲-۴درجه بندی مقاومت در برابر آتش برای کریدور

نقل قول

الف: ساختمان هایی که به طور کامل به شبکه بارنده خودکار استاندارد مجهز باشند.

۵-۲-۳-۶-۳ عرض کریدور

حداقل عرض کریدور باید مطابق بخش ۳-۶-۶ تعیین شود و به طور کلی، عرض کریدورهایی که قابل دسترس بودن آن‌ها الزامی نیست، نباید کمتر از ۱۱۰ سانتی متر باشد.

تبصره‌ها:

  1. کریدورهایی که فقط برای دسترسی به تجهیزات برقی، مکانیکی یا لوله کشی و بهره برداری از آن، استفاده می‌شود: حداقل ۶۰ سانتی متر.

  2. برای بار تصرف ۵۰ نفر یا کمتر: حداقل ۹۰ سانتی متر.

  3. داخل یک واحد مسکونی: حداقل ۹۰ سانتی متر.

  4. در گروه (آ)، با کریدوری با ظرفیت الزامی ۱۰۰ نفر یا بیشتر: حداقل ۲۴۰ سانتی متر.

  5. در کریدورهای مربوط به بخش جراحی در گروه (د)، مراکز مراقبت‌های بهداشتی از بیمارهای غیردائم دریافت کننده مراقبت‌های پزشکی سرپایی که قادر به مراقبت از خود نیستند: حداقل ۱۸۰ سانتی متر.

  6. در گروه (د-۲)، در مکان‌هایی که جابه جایی تختخواب در آن‌ها لازم است: حداقل ۲۴۵ سانتی متر.

۶-۲-۳-۶-۳ پیوستگی کریدورها

کریدورهای دارای درجه بندی مقاومت در برابر آتش باید از نقطه ورود تا خروج پیوسته باشند و اتاقهای واسط نباید میان آن‌ها فاصله بیندازد.

تبصره : اتاق‌های انتظار، سرسراها، یا اتاقهای پذیرش، که مطابق با الزامات کریدورهاساخته شده‌اند و از نظر محافظت در برابر آتش همان سطح الزامات در آن‌ها تأمین شده است، می‌توان در مسیر کریدور قرار داد.

۷-۲-۳-۶-۳ ورود مستقیم واحدها به راه پله

ورود مستقیم از واحدهابه راه پله مجاز نیست، مگر آن که در برخی تصرفها و با شرایط تعیین شده مجاز دانسته شده باشد.

۳-۳-۶-۳ خروج

۱-۳-۳-۶-۳ کلیات

خروج‌ها باید با شرایط بندهای ۳-۶-۳-۳-۱ تا ۳-۶-۳-۳-۱۹ مطابق باشند. از خروج نباید برای هیچ منظور دیگری که با عملکرد آن به عنوان راه خروج تداخل داشته باشد، استفاده شود. چنانچه سطح مشخصی از محافظت در برابر آتش برای خروج تأمین یا لحاظ می‌گردد، این سطح محافظتی نباید تا زمان رسیدن به تخلیه خروج کاهش یابد.

خروج‌های تأیید شده این مقررات عبارتند از: درگاه‌های خروج (واقع در جداره‌های بیرونی ساختمانها)، گذرگاه‌های خروج، خروج‌های افقی، شیبراه‌ها و پلکان‌های خروج که در برابر آتش سوزی‌های احتمالی در سایر قسمتهای بنا محافظت شده باشند.

۲-۳-۳-۶-۳ محافظت خروج‌ها

در تمام مواردی که در این مقررات، محافظت خروج ها به روش "جدا کردن از دیگر بخش ها" تصریح شده باشد، رعایت مقررات مندرج در بندهای ۳-۶-۳-۳-۳ تا ۳-۶-۳-۳-۱۹ ، به تناسب و بر حسب نیاز، الزامی است.

۳-۳-۳-۶-۳ دوربندهای الزامی خروج

راه پله‌های داخلی خروج و شیب راه‌های داخلی خروج باید با موانع حریق دوربندی شوند. دوربندهای خروج قائم، که چهار طبقه یا بیشتر را بالاتر از تراز زمین به یکدیگر مرتبط می‌سازند و راه پله‌ها در تصرفهای مخاطره آمیز، باید با ساختارهای غیر قابل سوختن دارای حداقل دو ساعت مقاومت در برابر آتش باشند. دوربندهای خروج قائم که کمتر از چهار طبقه روی تراز زمین را به یکدیگر مرتبط می‌کنند، باید دارای حداقل یک ساعت مقاومت در برابر آتش باشند. نیم طبقه‌ها در این محاسبه منظور نمی‌شود. دوربند خروج نباید، به جز راه خروج، برای هیچ هدف دیگری استفاده شود. دوربندها باید مطابق با الزامات بخش ۳-۸-۵ (دیوارهای مانع آتش) ساخته شوند.

تبصره‌ها:
دور بند پلکان در موارد زیر الزامی نیست:

  1. در تصرف هایی غیر از گروه تصرفهای (خ) و (د)، که بار تصرف آن کمتر از ۱۰ است و فقط یک طبقه بالاتر از سطح تخلیه خروج قراردارد.

  2. خروج‌های ساختمان‌های گروه (ت -۵)، که در آن تمام بخش‌های راه‌های خروج به طور کلی به فضای بیرون باز می‌شوند.

  3. پلکان‌های داخل واحد مسکونی تکی یا واحد خواب در تصرف (م- ۲) و واحدهای خواب در تصرف های گروه (م-۱).

  4. پلکان‌هایی که جزو راه خروج الزامی محسوب نمی‌شوند، در صورتی که با شرایط بند ۳-۸-۶-۲ مطابقت داشته باشند.

  5. پلکان‌های موجود در سازه‌های پارکینگ باز که تنها برای این سازه از آن‌ها استفاده می‌شود.

  6. در تصرفهایی به جز گروه‌های (خ) و (د)، حداکثر ۵۰ درصد پلکان‌های خروج که مرتبط کننده دو طبقه متوالی هستند را می‌توان بدون دوربند ساخت، به شرط آن که حداقل دو راه خروج از هر دو کف که دارای پلکان‌های بدون دوربند است، تأمین شده باشد. همچنین این دو طبقه نباید به کفهای دیگر باز باشند.

  7. در صورتی که پلکان‌های داخلی راه خروج فقط طبقات اول و دوم را مرتبط سازند و کل ساختمان نیز به شبکه بارنده خودکار تأیید شده مجهز باشد، محدودیت ۵۰ در صد پلکان های خروج وجود ندارد.

۴-۳-۳-۶-۳ بازشوها

بازشوهای دور بند خروج باید مطابق الزامات بخش ۳-۸-۱۱ محافظت شوند. بازشوهای واقع در دوربندهای خروج باید از نظر تعداد به حداقل مورد نیاز محدود شده و تمام آن‌ها با درهای مقاوم در برابر آتش خود بسته شوی تأیید شده محافظت شوند. اگر عملکرد بنا ایجاب کند که این درها به طور معمول باز باشند، در آن صورت می‌توان از درهای خودکار بسته شو استفاده کرد. در این موارد، باید تمام تدابیر ایمنی لازم برای اطمینان از بسته شدن به موقع درها در مواقع بروز حریق، اتخاذ شده باشد.

۵-۳-۳-۶-۳ منافذ در دوربند خروج

ایجاد هرگونه روزنه نفوذ در دوربندهای خروج، فقط در موارد زیر مجاز است:

  1. برای عبور کانال‌های هوا و دیگر تجهیزات لازم، در مواردی که تراکم هوا و ایجاد فشار مثبت در درون دوربند خروج ضروری اعلام شده باشد؛

  2. برای عبور لوله‌های مربوط به شبکه‌های آتش نشانی؛

  3. برای عبور لوله‌های برق ویژه فضای خروج .

    سیستم ارتباطی آتش نشانی و کانال‌های برق مربوط به دوربند خروج باید به یک جعبه فولادی، با مساحت حداکثر ۰/۰۱ متر مربع ختم شوند.

    در تمام موارد فوق، روزنه‌های نفوذ باید مطابق بخش ۳-۸-۹ با مواد مناسب که از گسترش حریق جلوگیری نماید، به طور کامل آتش بندی، دودبندی و محافظت شوند.

۶-۳-۳-۶-۳ بازشوهای ارتباطی بین دوربندهای مجاور

ایجاد هرگونه بازشوی ارتباطی با روزنه نفوذ بین دو دوربند خروج مجاور هم، که با یک ساختار از یکدیگر جدا می‌شوند، ممنوع است.

۷-۳-۳-۶-۳ نازک کاری دوربندها

در تمام خروجها (پلکان خروج، گذرگاه خروج، خروج افقی)، که ضوابط این مقررات، دوربندی و جداسازی آن‌ها را الزامی اعلام کرده باشد، باید برای جلوگیری از گسترش آتش و دود، مصالح نازک کاری دیوارها و سقف‌ها با الزامات فصل ۳-۷ مطابقت داشته باشد.

۸-۳-۳-۶-۳ بدون مانع بودن

فضاهای داخل دوربندهای خروج باید کاملاً آزاد و بدون مانع باشند و همچنین برای مقاصدی مانند انبار کردن کالا روی سطح پله‌ها یا پاگردها استفاده نشوند.

۹-۳-۳-۶-۳ علایم شماره طبقه در پلکانها

در تمام بناهای ۴ طبقه و بیشتر از تراز زمین، هر پاگرد پله که همسطح طبقه‌ای واقع شود، باید دارای علامتی باشد که شماره آن طبقه را مشخص کند. همچنین این علامت باید موقعیت طبقه تخلیه خروج و جهت رسیدن به آن را نشان دهد. علامت باید در ارتفاع تقریباً ۱/۵ متری از کف تمام شده پاگرد و در موقعیتی نصب گردد که در هر شرایطی از جمله باز یا بسته بودن درها، به راحتی دیده شود. روشنایی این علایم باید مطابق با الزامات روشنایی بیان شده در بخش ۳-۶-۹ باشد.

۱۰-۳-۳-۶-۳ مشخص ساختن تخلیه خروج

در بناهایی که پلکان خروج تا بیش از نیم طبقه پایین‌تر از تراز تخلیه خروج ادامه دارد، در سطح تخلیه خروج باید یک علامت مطابق مشخصات مندرج در بند۳-۶-۳-۳-۹ نصب شود و به علاوه یک مانع فیزیکی قابل عبور نیز، مانند در، پارتیشن و نظایر آن قرار داده شود تا از به اشتباه رفتن متصرفان جلوگیری کند.

۱۱-۳-۳-۶-۳ پلکان و شیبراه خارجی

در تصرفهای گروه (د-۲)، پلکان‌ها و شیبراه‌های خارجی خروج نباید به عنوان جزئی از راه خروج الزامی به کار روند. در سایر تصرفها برای ساختمان‌های دارای حداکثر ۶ طبقه و ارتفاع حداکثر ۲۳ متر روی تراز زمین، می‌توان از پلکان‌ها و شیب راه‌های خارجی خروج، به عنوان جزئی از راه خروج الزامی استفاده کرد، به شرط آن که دارای مشخصات زیر باشند :

  1. ساختار پلکان و شیبراه خارجی توسط دیواری با حداقل ۲ ساعت مقاومت در برابر آتش از فضاهای داخلی جدا شده و از نزدیک‌ترین بازشوی محافظت نشده در نما دست کم ۳ متر فاصله داشته باشند. تعداد بازشوهای تعبیه شده در دوربند باید به تعدادی که برای خروج از فضای متصرف عادی ضروری است، محدود شود؛

  2. باید حداقل از یک طرف به فضای خارج باز باشند. طرف باز باید در مجموع دارای حداقل ۳/۵ متر مربع سطح باز در تراز هر کف و یا تراز هر پاگرد میانی باشد. در سطح باز الزامی، باید نرده جان پناه یا حفاظ با ارتفاع ۱۱۰ سانتی متر یا بیشتر، در بالای کف مجاور یا تراز پاگرد تعبیه شود؛

  3. پلکان و شیبراه خارجی باید حداقل ۳ متر از حدود زمین مجاور و ساختمان‌های دیگر در همان زمین فاصله داشته باشد مگر آنکه مطابق بخش ۳-۸-۳ ، دیوارهای خارجی و بازشوهای ساختمان مجاور بر اساس فاصله مجزاسازی حریق محافظت شده باشند؛

  4. در صورتی که پلکان یا شیبراه خارجی به بام بخش دیگری از بنا، یا بام بنای مجاور منتهی شود، بام مورد نظر باید دارای ساختار مقاوم حریق بوده و به راه خروج ایمن و پیوسته‌ای ارتباط داشته باشد؛

  5. پلکان خارجی خروج مستقیماً یا از طریق یک فضای باز به بیرون ساختمان تخلیه شود. در غیر این صورت باید به وسیله یک در خود بسته شو یا خودکار بسته شوی تأیید شده از فضای تخلیه جدا شود.

۱۲-۳-۳-۶-۳ گذرگاه خروج

راهروها، سرسراها، زیرگذرها، روگذرها و دیگر گذرگاه‌های اینچنین را می‌توان به عنوان بخشی از خروج محسوب و مورد استفاده قرار داد، مشروط بر آن که علاوه بر مقررات کلی، با دیگر ضوابط تصریح شده در این مقررات در مورد خروجها نیز مطابقت داشته باشند و با ساختار غیر قابل سوختن و با مقاومت لازم در برابر آتش مطابق با الزامات این مبحث مجزا شوند.

۱۳-۳-۳-۶-۳ عرض گذرگاه خروج

عرض هر گذرگاه خروج باید مطابق ظرفیت خروج در نظر گرفته شود و مطابق بخشهای ۳-۶-۵ و ۳-۶-۶ برای بیشترین تعداد متصرفانی که ممکن است از آن عبور کنند، کافی باشد. این عرض در هر حال نباید کمتر از ۱۱۰ سانتی متر باشد، به جز برای بار تصرف کمتر از ۵۰ که در این صورت می‌توان آنرا حداقل ۹۰ سانتی متر گرفت. در مواردی که گذرگاه خروج در انتهای چند خروج واقع گردد، عرض آن باید دستکم برابر مجموع پهنای الزامی تمام خروجهای منتهی به آن باشد.

۱۴-۳-۳-۶-۳ ساختار گذرگاه خروج

دوربندی گذرگاه‌های خروج باید دارای دیوارها، کف‌ها و سقفهایی با مقاومت حداقل ۱ ساعت در برابر آتش بوده و در هر حال نباید از مقاومت الزامی دوربند خروج متصل به آن کمتر باشد. دیوارهای گذرگاه‌های خروج باید مطابق با شرایط بخش ۳-۸-۵ از نوع دیوارهای مانع آتش باشد.

۱۵-۳-۳-۶-۳ بازشوها در گذرگاه خروج

بازشوی گذرگاه خروج باید مطابق با الزامات بخش ۳-۸-۱۱ محافظت شود. در گذرگاه‌های خروج، بازشوها (به جز آن بازشوهای بیرونی که در معرض خطر نیستند)، باید به تعدادی محدود شود که برای دسترس به گذرگاه خروج از فضاهای معمول تحت تصرف و نیز برای خروج از گذرگاه خروج ضروری هستند.

۱۶-۳-۳-۶-۳ منافذ در گذرگاه خروج

ایجاد هرگونه سوراخ و بازشو در گذرگاه‌های خروج ممنوع است، به جز برای درهای خروج الزامی، تجهیزات و کانال‌های لازم برای ایجاد فشار هوا، لوله کشی شبکه بارنده خودکار، لوله‌های آتش نشانی و کانال‌های برق، که از آن‌ها برای سیستم ارتباطی آتش نشانی و سیستم برق گذرگاه خروج استفاده می‌شود و به یک جعبه فولادی با حداکثر ۰/۰۱ متر مربع ختم می‌شوند. این منافذ باید مطابق بخش ۳-۸-۹ محافظت شوند. اگر در گذرگاه خروج در مجاورت یکدیگر باشند، نباید بین آن‌ها هیچ گونه سوراخ یا بازشوی ارتباطی، اعم از محافظت شده یا نشده، وجود داشته باشد.

۱۷-۳-۳-۶-۳ حداقل تعداد خروج ها

هر طبقه، بر اساس بار تصرف همان طبقه، باید دارای حداقل تعداد خروج مستقل تأیید شده مطابق با جدول ۳-۶-۳-۳-۱۷ بوده و کلیه اتاق‌ها و فضاهای موجود در آن طبقه به این تعداد خروج دسترسی داشته باشند، مگر موارد استثنا که در بند ۳-۶-۳-۳-۱۸ مشخص شده است. تعداد خروج بام‌های تصرف شده نیز باید مانند طبقات محاسبه شود (مانند بامهای برخی مساجد که گاهی اوقات برای اجرای مراسم مذهبی از آن‌ها استفاده می‌شود، یا بام‌های بعضی بناها که برای پذیرایی مورد استفاده قرار گیرند). تعداد خروج‌های لازم از هر طبقه، زیر زمین یا فضاهای مستقل باید تا رسیدن به همکف یا معبر عمومی حفظ شوند.

جدول

بار تصرف طبقه

حداقل تعداد خروج

۱ - ۵۰۰

۲

۵۰۱- ۱۰۰۰

۳

بیش از ۱۰۰۰

۴

جدول ۳-۶-۳-۳-۱۷حداقل تعداد لازم خروج بر حسب بار تصرف طبقه

۱۸-۳-۳-۶-۳ ساختمان‌های با یک خروج

در ساختمان‌های زیر تنها یک خروج کافی است:

  1. ساختمان‌های شرح داده شده در جدول ۳-۶-۳-۳-۱۸ ، به شرط آنکه بیش از یک طبقه زیرزمین نداشته باشند.

  2. ساختمان‌های مسکونی آپارتمانی مطابق با شرایط بندهای ۳-۶-۱۱-۲-۳ تا ۳-۶-۱۱-۲-۵ و ساختمان‌های مسکونی یک و دو خانواری مطابق بند ۳-۶-۱۱-۴ .

جدول

تصرف

حداکثر تعداد طبقه ساختمان از تراز زمین

حداکثر متصرفان در هر طبقه و فاصله پیمایش

آ، ت، ح، ص، ک، ف

۲

۵۰ متصرف و ۲۳ متر طول مسیر پیمایش

خ

۱

۳ متصرف و ۷/۵ متر طول مسیر پیمایش

ن

۲

۳۰ متصرف و ۳۰ متر طول مسیر پیمایش

ص، ک، ن

۳

۳۰ متصرف و ۲۳ متر طول مسیر پیمایش

ح

۴

۳۰ متصرف و ۲۳ متر طول مسیر پیمایش

جدول جدول ۳-۶-۳-۳-۱۸ساختمان‌های غیر مسکونی مجاز برای داشتن تنها یک خروج

۱۹-۳-۳-۶-۳ خروج‌های افقی

خروج افقی، عبارت است از خروج از یک بنا به مکانی امن در برابر حریق واقع در بنایی دیگر، یا در همان بنا، که سطح کف آن‌ها تقریباً در یک تراز واقع شده باشد. خروج افقی می‌تواند راهی باشد که با عبور از میان موانع حریق یا با دور زدن حریق از طریق گذرگاه خروج به مکانی امن در همان بنا منتهی شود، مشروط بر آن که اولاً آن دو بخش یا مکان تقریباً هم سطح باشند و ثانیاً مکان دوم بتواند به عنوان یک فضای محافظت شده، ایمنی کافی در برابر آتش و دود ناشی از وقوع حریق در بخش دیگر و تمام بخش‌های واقع در آن بنا را تأمین کند.

۱-۱۹-۳-۳-۶-۳ ظرفیت راه خروج افقی

در طرح و محاسبه ظرفیت راه‌های خروج هربنا، خروج افقی را می‌توان به عنوان جانشین بخشی از راه خروج مورد استفاده قرار گیرد، مشروط بر آنکه ظرفیت دیگر راه‌های خروج بنا (پلکان، شیبراه و درگاه‌هایی که به بیرون بنا باز می‌شوند) از ۵۰ درصد کل ظرفیت راه خروج مورد نیاز تمام بنا کمتر نباشد.

تبصره‌ها:

  1. در تصرف گروه (د-۲)، خروج‌های افقی مجاز است که دو سوم خروج‌های لازم از ساختمان یا طبقه را شامل شود.

  2. در تصرف گروه (د-۳) خروج‌های افقی مجاز است که ۱۰۰ درصد خروج‌های لازم را تشکیل دهد. در این تصرف، لازم است برای کل افراد حوزه‌های مجاور، به ازای هر متصرف، در هر طرف خروج افقی، حداقل ۰/۶ متر مربع فضای قابل دسترس در نظر گرفته شود.

۲-۱۹-۳-۳-۶-۳ خروج الزامی علاوه بر خروج افقی

هر بخش از بنا و هر منطقه حریق در داخل بنا که برای آن استفاده از یک خروج افقی مرتبط منظور شده است، باید دست کم دارای یک خروج دیگر، مانند پلکان خروج یا درگاه منتهی به بیرون بنا، نیز وجود داشته باشد، در غیر اینصورت، آن منطقه حریق به عنوان بخشی از منطقه حریق مجاور که دارای پلکان یا درگاه خروج منتهی به بیرون است، محسوب خواهد شد.

۳-۱۹-۳-۳-۶-۳ راه عبور از هر دو طرف خروج افقی

خروج‌های افقی باید به گونه‌ای طرح و تنظیم شود که از هر دو طرف آن‌ها راه عبور پیوسته و قابل دسترسی تا یک پلکان خروج، یا دیگر خروج‌های منتهی به بیرون بنا در طرف دیگر فراهم باشد.

۴-۱۹-۳-۳-۶-۳ فضای پناه گرفتن خروج افقی

فضای پناه گرفتن خروج افقی باید مکانی در همان ساختمان، یا در فضاهای عمومی تصرف شده باشد و برای جای دادن بار تصرف اصلی فضای پناه گرفتن به اضافه بار تصرف برآوردشده متعلق به منطقه حریق مجاور (سمت دیگر خروج افقی)، کافی باشد. بار تصرف مورد انتظار از منطقه حریق مجاور، بر اساس ظرفیت درهای خروج افقی که به فضای پناه گرفتن باز می‌شوند برآورد می‌گردد. فضای پناه گرفتن باید با الزامات قسمت ۳-۶-۱۰-۶ منطبق باشد.

۵-۱۹-۳-۳-۶-۳ مساحت کف فضای پناه گرفتن

مساحت خالص کف فضاهای پناه گرفتن باید برابر با ۰/۲۸ متر مربع به ازای هر متصرف که در آنجا جای داده می‌شود، محاسبه گردد. فضاهای پلکان‌ها، آسانسورها و دیگر شفت ها یا حیاط‌ها، در این محاسبه منظور نمی‌شوند.

تبصره : در تصرفهای (د-۲) و (د-۳)، سطح خالص کف به ازای هر متصرف باید به شرح زیر تأمین شود:

  1. برای تصرفهای گروه (د-۳)، برابر با ۰/۶ متر مربع به ازای هر متصرف.

  2. در گروه (د- ۲)، برابر با ۱/۵ متر مربع به ازای هر بیمار که برای جابجایی به کمک نیاز دارد.

  3. در گروه (د-۲)، برابر با ۳/۰ متر مربع به ازای هر بیمار که جابجایی وی باید با تخت صورت گیرد.

۶-۱۹-۳-۳-۶-۳ اختلاف سطح در دو سمت خروج افقی

چنانچه بین کف‌های واقع در دو سمت خروج افقی، اختلاف سطح وجود داشته باشد، کف‌ها فقط باید با شیبراه به هم مربوط شوند. در این موارد طرح و اجرای پله ممنوع است.

۷-۱۹-۳-۳-۶-۳ جداسازی خروج افقی

ساختمان‌ها یا فضاهای پناه گرفتن که توسط یک خروج افقی به یکدیگر وصل شده‌اند، باید مطابق بخش ۳-۸-۵ ، با یک دیوار مانع آتش و دارای حداقل ۲ ساعت مقاومت در برابر آتش از یکدیگر جداشوند. بازشوی دیوارهای خروج افقی نیز باید مطابق بخش ۳-۸-۱۱ محافظت گردد و از نوع خود بسته شو یا خود کار بسته شوی متصل به سیستم کشف دود تأیید شده باشد.

جداسازی خروج افقی باید به صورت قائم در تمام طبقات ساختمان امتداد یابد، مگر در جایی که مجموعه کف دارای ۲ ساعت مقاومت در برابر آتش بوده و هیچ بازشوی محافظت نشده‌ای از آن عبور نکند.

دیوارهای خروج افقی که به شکل دیوار مانع آتش ساخته شده‌اند باید از یک دیوار خارجی تا دیوار خارجی دیگر پیوسته باشند، به طوری که فضای کفی را که خروج افقی در آن واقع است، به طور کامل به دو قسمت تقسیم کند.

۸-۱۹-۳-۳-۶-۳ پلکان فرار

بر اساس این مقررات، پله‌های باز فلزی موسوم به پلکان فرار که معمولاً در خارج ساختمان نصب می‌شوند، به عنوان بخشی از یک راه خروج الزامی در ساختمان‌هایی که پس از ابلاغ این مقررات ساخته می‌شوند محسوب نمی‌شوند.

۴-۳-۶-۳ تخلیه خروج

۱-۴-۳-۶-۳ کلیات

هر خروج باید به طور مستقیم به بیرون ساختمان تخلیه شود، مگر آن که در این مقررات تحت شرایطی به گونه دیگری تصریح شده باشد. تخلیه خروج باید در تراز زمین باشد یا دسترسی مستقیم به آن را فراهم سازد. تخلیه خروج نباید دوباره به داخل ساختمان وارد شود.

تبصره‌ها:

  1. به جز تصرف (د-۳)، حداکثر ۵۰ درصد تعداد و ظرفیت دوربندهای خروج مجاز است که از میان مکان‌هایی در تراز تخلیه خروج، از ساختمان خارج شود، به شرط آن که تمام شرایط زیر رعایت شود:
    ۱-۱ دوربندهای خروج، از یک راه آزاد و بدون مانع به بیرون ساختمان خارج شوند. این راه باید از نقطه انتهایی دوربند خروج به سادگی قابل مشاهده و تشخیص باشد.
    ۲-۱ کل کف تراز تخلیه، توسط ساختاری با درجه مقاومت در برابر آتشی معادل با دوربند خروج، از فضاهای زیرین جدا شود.
    ۳-۱ کل مسیر خروج از دوربند خروج در تراز تخلیه، توسط شبکه بارنده خودکار استاندارد محافظت شده باشد. تمام بخش‌های واقع در تراز تخلیه دارای دسترس به این مسیر خروج، باید کاملاً با شبکه بارنده خودکار استاندارد محافظت شوند، یا مطابق با الزامات دوربندهای خروج از مسیر خروج جداسازی شوند.

  2. به جز تصرف های بازداشتی /تحت نظری، حداکثر ۵۰ درصد تعداد و ظرفیت دوربندهای خروج مجاز است از طریق یک دهلیز (هال یا فضای ورودی کوچک) خارج شوند، به شرط آن که تمام شرایط زیر را دارا باشند:
    ۱-۲ کل فضای دهلیز (هال یا فضای ورودی کوچک) توسط ساختاری با مقاومت در برابر آتش معادل با دوربند خروج از فضاهای زیرین جدا شده باشد.
    ۲-۲ عمق دهلیز (هال یا فضای ورودی کوچک) از بیرون ساختمان بزرگ‌تر از ۳ متر و طول آن بزرگتر از ۹ متر نباشد.
    ۳-۲ فضای دهلیز (هال یا فضای ورودی کوچک) توسط ساختاری با مقاومت ۲۰ دقیقه در برابر آتش از سایر قسمت‌های تراز تخلیه خروج جدا شده باشد.
    ۴-۲ فضای دهلیز (هال یا فضای ورودی کوچک) به طور مستقیم به بیرون منتهی شود و از آن تنها به منظور راه خروج استفاده گردد.

  3. در تصرفهای بازداشتی/ تحت نظری، تمام دوربندهای خروج مجاز است که با رعایت شرایط مندرج در این تبصره از طریق دهلیزهایی، به مکان‌های امن مطابق تبصره بند ۳-۶-۳-۴-۲ ، منتهی شود.

  4. در ساختمان‌هایی که به طور کامل دارای تصرف پارکینگ باز اتومبیل هستند و مجموع بار نهایی تصرف راه‌های خروج که باید تخلیه گردند از ۵۰ نفر بیشتر نیست، خروج‌ها می‌تواند به طبقه تراز تخلیه خروج باز شود.

۲-۴-۳-۶-۳ دسترس بدون مانع به معبر عمومی

تمام قسمت‌های تخلیه خروج، چه به صورت فضاهای داخلی و سرپوشیده و چه به صورت حیاط و محوطه باز، باید به گونه‌ای طرح و اجرا شوند که راهی ایمن، بدون مانع و قابل تشخیص به معبر عمومی برای متصرفان تأمین شود. عرض و ظرفیت تخلیه خروج نباید از مجموع عرض‌ها و ظرفیت‌های خروج‌های منتهی به آن کمتر در نظر گرفته شود.

تبصره : در مواردی مانند تصرفهای بازداشتی /تحت نظری که تأمین یک دسترس آزاد بدون مانع به معبر عمومی امکان نداشته باشد، باید یک فضای ایمن دارای تمام شرایط زیر فراهم گردد:

  1. گنجایش کافی برای جای دادن افراد مورد نظر، حداقل به میزان ۰/۲۸ متر مربع به ازای هر نفر را داشته باشد.

  2. در همان ملک و در فاصله حداقل ۱۵ متر از ساختمانی که نیاز به خروج دارد، قرار داشته باشد.

  3. همواره به طور مرتب حفظ و نگهداری شده و به عنوان یک مکان ایمن برای پناه گرفتن از حریق مشخص شده باشد.

  4. یک مسیر تردد ایمن و بدون مانع از ساختمان داشته باشد.

۳-۴-۳-۶-۳ محل تخلیه خروج

بالکن‌های بیرونی، پلکان‌ها و شیب راه‌ها باید حداقل ۳ متر از مرز زمین مجاور و ساختمان‌های دیگر در همان زمین فاصله داشته باشند، مگر آن که مطابق بخش ۳-۸-۴ ، دیوارهای خارجی و بازشوهای ساختمان مجاور، بر اساس فاصله مجزاسازی حریق، محافظت شده باشند.

۴-۴-۳-۶-۳ باز بودن اجزای تخلیه خروج

اجزای تخلیه خروج باید به اندازه مناسب به بیرون باز باشند تا تجمع دود و گازهای سمی به کمترین حد ممکن برسد.

۵-۴-۳-۶-۳ حیاط یا محوطه خروج

محوطه، صحن یا حیاط خروج، که در سیستم راه‌های خروج به عنوان بخشی از تخلیه خروج به کار می‌روند، باید با تمام الزامات این بند(۳-۶-۳-۴) مطابقت داشته باشند.

۶-۴-۳-۶-۳ پهنای حیاط یا محوطه خروج

پهنای صحن یا حیاط خروج باید مطابق بخش ۳-۶-۶ تعیین گردد، اما این پهنا، جز در مواردی که در این بخش مشخص شده است، نباید کمتر از ۱۱۰ سانتی متر باشد. حیاط‌های خروج مربوط به گروه (ف) نباید دارای عرض کمتر از ۹۰ سانتی متر باشند. در پهنای الزامی صحن یا حیاط خروج، نباید تا ارتفاع ۲۱۰ سانتی متر هیچ مانعی وجود داشته باشد.

تبصره: درها هنگامی که به طور کامل باز باشند و همین طور میله‌های دستگرد نباید پهنای لازم را بیش از ۱۸ سانتی متر کاهش دهند. درها در هر وضعیتی نباید بیش از نصف عرض لازم را کاهش دهند. سایر پیش آمدگی‌های غیر سازه‌ای، از قبیل نقش بری‌ها و تزئینات مشابه مجاز است از هر طرف ۴۰ میلی متر به درون پهنای لازم پیشروی داشته باشند.

در جایی که پهنای حیاط یا صحن خروج از حداقل پهنای لازم بیشتر باشد، و در امتداد مسیر تردد خروج کاهش یابد، این کاهش باید تدریجی باشد. پهنا باید به وسیله یک حفاظ با حداقل ۹۰ سانتی متر ارتفاع تغییر کند و نباید زاویه‌ای بزرگتر از ۳۰ درجه نسبت به محور حیاط یا صحن خروجی در امتداد مسیر تردد خروج ایجاد کند. در هیچ حالتی نباید پهنای حیاط خروج کمتر از پهنای حداقل الزامی شود.

در جایی که صحن یا حیاط خروج مربوط به کل ساختمان یا بخشی از آن کمتر از ۳/۰ متر پهنا داشته باشد، دیوارهای خارجی حیاط خروج باید مطابق شرایط بخش ۳-۸-۴ ، تا ارتفاع حداقل ۳/۰ متر بالای کف حیاط دارای حداقل ۱ ساعت مقاومت در برابر آتش باشند و بازشوهای موجود در آن باید به سیستم‌های محافظ بازشو، از نوع خود بسته شو به میزان ۴۵ دقیقه مجهز باشند.

تبصره : حیاط‌های خروج مربوط به بار تصرف کمتر از ۱۰ نفر.


نظرات (0)

برای ثبت نظر، لطفا وارد شوید یا ثبت‌نام کنید.

در حال بارگذاری نظرات...