بخش 2-A5.2

اطلاعات تکمیلی بخش

ماده ۱۸ - نحوه عمل به ماده ۱۲ آیین نامه اجرایی و تبصره‌های آن

مقدمه: به منظور تعیین حدود صلاحیت مهندسان دارای پروانه اشتغال، فعالیت‌های مهندسی ساختمان براساس پیچیدگی عوامل و حجم کار به چهار گروه «الف»، «ب»، «ج» و «د» گروه بندی شده‌اند و همچنین به منظور تعیین حدود صلاحیت کاردانها و دیپلمه‌های فنی و معماران تجربی دارای پروانه اشتغال به کار فعالیتهای فنی در ساختمان بر اساس پیچیدگی عوامل و حجم کار، ساختمان‌ها به سه گروه «یک»، «دو» و «سه» تقسیم بندی شده‌اند.

پیچیدگی عوامل و حجم کار مذکور و متعاقب آن تقسیمات ساختمان‌ها به چهار گروه الف، ب، ج و د تابع تحلیل خدمات مهندسی مؤثر در احداث ساختمان‌ها در مراحل طراحی، نظارت و اجرای ساختمان به شیوه‌های ساختمانی متعارف و معمول در ساخت و سازهای بناها در استانهای کشور می‌باشد.

منظور از شیوه‌های ساختمانی متعارف و معمول، ساختمان‌های با سازه‌های پایه‌ای (بنایی) یا اسکلت فلزی یا بتن آرمه و یا پیش ساخته است.

پیچیدگی عوامل و حجم کارهای ساختمانی در ارتباط مستقیم با دخالت فنی هر کدام از رشته‌های مهندسی ساختمان موضوع قانون نهایتاً به این نتیجه رسیده است که عوامل اصلی مؤثر در تعیین این پیچیدگی و حجم کار در ساختمان‌ها با سه عامل سطح زیربنا، تعداد طبقات و نوع کاربری سنجیده می‌شود.

۱-۱۸

عوامل سه گانه اصلی مؤثر در پیچیدگی و حجم کار در تعیین فعالیتهای مهندسی ساختمان به شرح زیر می‌باشد:

۱-۱-۱۸

ساختمان‌ها از نظر سطح زیربنا به ترتیب از یک تا ۶۰۰ مترمربع در گروه «الف» و از ۶۰۱ تا ۲۰۰۰ مترمربع در گروه «ب» و از ۲۰۰۱ تا ۵۰۰۰ مترمربع در گروه «ج» و بیشتر از ۵۰۰۰ مترمربع در گروه «د» طبقه بندی شده‌اند.

۲-۱-۱۸

ساختمان‌ها از نظر طبقات به ترتیب ۱ و ۲ طبقه از روی شالوده در گروه «الف»، از ۳، ۴ و ۵ طبقه از روی شالوده در گروه «ب»، از ۶ لغایت ۱۰ طبقه روی شالوده در گروه «ج» و بیشتر از ۱۰ طبقه در گروه «د» تقسیم بندی شده‌اند.

۳-۱-۱۸

پیچیدگی دخالت نوع کاربری در طراحی ساختمان و خصوصیات اجرایی آن براساس حیطه عملکرد کاربری‌ها در قالب تقسیمات توزیع خدمات شهری طبقه بندی شده است و معیار کاربری قابلیت مناسبی برای طبقه بندی پیچیدگی کار ساختمان دارد. عامل کاربری عمدتاً براساس پیشنهادات تقسیمات شهری (ساختمان‌های مشمول ماده ۱۰۰ قانون شهرداری‌ها) شامل: محله (برزن)، ناحیه، منطقه و شهر می‌باشد و توزیع کاربری‌های منعکس در طرح‌های جامع، هادی و تفضیلی شهر مورد عمل شهرداریها و در مواردی هم از طریق مصوبات سازمانهای متولی کاربری مانند سازمان نوسازی و توسعه و تجهیز مدارس درباره ساختمان‌های با کاربری آموزش عمومی و یا سازمانهای ذیربط برای ساختمان‌های با کاربری بهداشتی - درمانی و موارد مشابه قابل بررسی است. ساختمان‌ها به لحاظ کاربری به شرح زیر تقسیم بندی می‌گردند:

ساختمان‌های گروه «الف»: کاربری‌ها با حیطه عملکردی محله (برزن) که عملکرد خدماتی ساختمان در محدوده کوچکی می‌باشد مانند واحدهای مسکونی، تجاری کوچک، مدارس ابتدایی، کلینیک‌ها، کودکستان‌ها، کارگاه‌ها و ...
ساختمان‌های گروه «ب»: کاربری‌های با حیطه عملکردی ناحیه مانند شعبات فرعی بانک ها، مدارس متوسطه، درمانگاه‌ها، خوابگاه‌ها، سالن‌های ورزشی ساده و ...
ساختمان‌های گروه «ج»: کاربری‌ها با حیطه عملکردی منطقه مانند فروشگاه های بزرگ، بیمارستان‌ها، مراکز فرهنگی، ایستگاه‌های فرعی مترو، ساختمان‌های: پست، پلیس، آتش نشانی، شعب اصلی بانک ها، مهمانپذیرها، هتل‌های کوچک و ...
ساختمان‌های گروه «د»: کاربری‌ها با حیطه عملکرد شهری و فراشهری مانند فرودگاه ها، استادیوم‌ها، دانشگاه‌ها، مراکز اصلی مخابرات، مراکز تحقیقاتی، ایستگاه‌های اصلی مترو، بناهای یادبود، هتل‌های بزرگ و ... .

۱-۳-۱-۱۸

در مواردی که بررسی گروه کاربری ساختمان میسر نباشد از طریق استعلام از وزارت مسکن و شهرسازی، حیطه عملکردی کاربری مورد نظر تعیین خواهد شد.

۴-۱-۱۸

هر یک از عوامل سه گانه فوق به تنهایی گروه ساختمان را برای ارائه خدمات مهندسی توسط مهندسان حقیقی در پایه‌های مختلف ساختمان تعیین می‌نماید. در خصوص ارائه خدمات مهندسی ساختمان توسط اشخاص حقوقی دو عامل طبقه و کاربری ساختمان ملاک تعیین گروه ساختمان برای ارائه خدمات مهندسی خواهد بود و عامل زیربنای ساختمان در ظرفیت اشتغال اشخاص حقوقی مؤثر می‌باشد.

۲-۱۸

حدود صلاحیت مهندسان تأسیسات مکانیکی و تأسیسات برقی در تهیه طرحهای تأسیساتی و همچنین نظارت آن برای تمام گروه‌های ساختمانی الف، ب ، ج و د به شرح جدول شماره ۱۳ می‌باشد.

۳-۱۸

انجام خدمات طراحی، نظارت و اجرای ساختمان‌های گروه «د» و «ویژه» در تمامی رشته‌های هفتگانه ساختمان، تا زمانی که پروانه اشتغال در پایه ارشد صادر نگردیده است توسط دارندگان پروانه اشتغال مهندسی پایه یک با بیش از ۱۸ سال سابقه کار و دارنده صلاحیت در آن گرایش انجام پذیرد و در این حالت ظرفیت اشتغال این گونه اشخاص در پایه ارشد محاسبه و منظور شود.

۴-۱۸

در محل‌هایی که طراحان، ناظران و مجریان اشخاص حقیقی یا حقوقی دارای پروانه اشتغال به تعداد کافی نباشد یا وجود نداشته باشد هیأت سه نفره با پیشنهاد سازمان استان، در چهارچوب تبصره‌های ۱ و ۲ ماده ۱۲ آئین نامه اجرایی قانون تصمیم گیری خواهند نمود.

جدول

صلاحیت گروه ساختمانها	تهیه طرح تأسیسات مکانیکی توسط:	تهیه طرح تأسیسات برقی توسط:	نظارت بر طرح تأسیسات مکانیکی توسط:	نظارت بر طرح تأسیسات برقی توسط:
گروه «الف»	مهندس مکانیک پایه ۳ یا بالاتر	مهندس برق پایه ۳ یا بالاتر	مهندس مکانیک پایه ۳ یا بالاتر	مهندس برق پایه ۳ یا بالاتر
گروه «ب»	مهندس مکانیک پایه ۲ یا بالاتر	مهندس برق پایه ۲ یا بالاتر	مهندس مکانیک پایه ۳ یا بالاتر	مهندس برق پایه ۳ یا بالاتر
گروه «ج»	مهندس مکانیک پایه ۱ یا بالاتر	مهندس برق پایه ۱ یا بالاتر	مهندس مکانیک پایه ۲ یا بالاتر	مهندس برق پایه ۲ یا بالاتر
گروه «د»	مهندس مکانیک ارشد	مهندس برق ارشد	مهندس مکانیک پایه ۱ یا بالاتر	مهندس برق پایه ۱ یا بالاتر

جدول شماره ۱۳ : طبقه بندی صلاحیت مهندسان تأسیسات مکانیکی و تأسیسات برقی برای هر یک از گروه‌های ساختمان

۵-۱۸

حدود صلاحیت مهندسان شهرساز در تهیه طرح‌های شهرسازی به شرح جدول شماره ۱۴ می‌باشد.

جدول

31 سطر × 7 ستون

ماده	تهیه انواع طرح‌ها		پایه ۳	پایه ۲	پایه ۱	ارشد	شهرسازی
ماده	تهیه انواع طرح‌ها		پایه ۳	پایه ۲	پایه ۱	ارشد	شهرسازی	برنامه ریزی شهری	طراحی شهری
۱	طرح کالبد ملی		-	-	-	+	*	*
۲	طرح کالبدی منطقه‌ای	با هر مقیاس	-	-	+	+	*	*
۳	طرح جامع ناحیه (یک یا چند شهرستان)	تا ۴۰۰ هزار جمعیت	+	+	+	+	*	*
		تا یک میلیون نفر جمعیت و شهرستان فراگیر شهر مرکز استان	-	+	+	+	*	*
		بیشتر از یک میلیون نفر جمعیت	-	-	+	+	*	*
۴	طرح ساماندهی مجموعه روستایی	با هر مقیاس	+	+	+	+	*	*
۵	طرح‌های راهبردی و مکان یابی	با هر مقیاس	-	+	+	+	*	*
۶	طرح جامع مجموعه شهری	با هر مقیاس	-	-	+	+	*	*	*
۷	طرح جامع شهر	جمعیت تا ۲۰۰ هزار نفر و شهرهای مرکز استان	+	+	+	+	*	*	*
		جمعیت تا یک میلیون نفر	-	+	+	+	*	*	*
		جمعیت بیش از یک میلیون نفر	-	-	+	+	*	*	*
۸	طرح جامع (شهر جدید)	تا ۱۰۰/۰۰۰ نفر جمعیت	+	+	+	+	*	*	*
		تا ۲۰۰/۰۰۰ نفر جمعیت	-	+	+	+	*	*	*
		بیش از ۲۰۰/۰۰۰ نفر جمعیت	-	-	+	+	*	*	*
۹	طرح هادی شهر یا روستا	با هر مقیاس	+	+	+	+	*	*	*
۱۰	طرح تفصیلی شهرها (موجود و جدید)	جمعیت تا ۲۰۰ هزار نفر	+	+	+	+	*	*	*
		جمعیت تا یک میلیون نفر	-	+	+	+	*	*	*
		جمعیت بیش از یک میلیون نفر	-	-	+	+	*	*	*
۱۱	طرح شهرک (مسکونی، صنعتی، توریستی و ...)	با هر مقیاس	+	+	+	+	*	*	*
۱۲	طرح‌های نوسازی، بازسازی و بهسازی بافت‌های قدیمی و فرسوده	در شهرهای تا ۲۰۰ هزار نفر جمعیت	+	+	+	+	*	*	*
		در شهرهای تا یک میلیون نفر جمعیت	-	+	+	+	*	*	*
		در شهرهای بیش از یک میلیون نفر جمعیت	-	-	+	+	*	*	*
۱۳	طرح اماده سازی توسعه‌های جدید شهری	تا مساحت ۵۰ هکتار	+	+	+	+	*	*	*
		تا مساحت ۱۵۰ هکتار	-	+	+	+	*	*	*
		بیش از ۱۵۰ هکتار	-	-	+	+	*	*	*
۱۴	برنامه ریزی انطباق کاربری اراضی شهری	با هر مقیاس	-	+	+	+	*	*	*
۱۵	طرح جزییات شهرسازی	با هر مقیاس	+	+	+	+	*		*
۱۶	طرح تفکیک اراضی شهری	تا مساحت یک هکتار	+	+	+	+	*		*
		تا مساحت پنج هکتار	-	+	+	+	*		*
		مساحت بیش از پنج هکتار	-	-	+	+	*		*

جدول شماره ۱۴: حدود صلاحیت مهندسان شهرساز در تهیه طرح‌های شهرسازی

۱-۵-۱۸

کلیه طرحهای فوق باید زیر نظر و با مسوولیت مهندسان شهرساز و واجد صلاحیت تهیه شود و در صورتی که این طرح‌ها توسط اشخاص حقوقی تهیه گردند بایستی حداقل یکی از مهندسان فوق با توجه به حدود صلاحیت خود در تهیه طرح مشارکت عملی داشته و طرح به تأیید وی برسد.

۲-۵-۱۸

در مواردی که صلاحیتهای مشترک برای برنامه ریزی و طراحی شهری (ردیف ۶ تا ۱۴) تعیین شده است مشارکت عملی هر دو گرایش و تأیید طرح توسط آن‌ها الزامی است.

۶-۱۸

حدود صلاحیت مهندسان نقشه بردار در تهیه طرح‌های شهرسازی به شرح جدول شماره ۱۵ می‌باشد.

۷-۱۸

حدود صلاحیت مهندسان ترافیک در تهیه طرح‌های شهرسازی به شرح جدول شماره ۱۶ می‌باشد.

۸-۱۸

حدود صلاحیت مهندسان نقشه برداری در امور ساختمان سازی به شرح جدول شماره ۱۷ می‌باشد.

۹-۱۸

صلاحیت‌های موضوع جدول ۱۷ نافی صلاحیت‌های سایر مهندسان و مسوولیت‌های ناشی از آن برای انجام پاره‌ای از امور فوق که به موجب جدول حدود صلاحیت مندرج در تبصره ۲ ماده ۱۲ آیین نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان در انجام امور نظارت و اجرا تعیین شده است نمی‌باشد، این توضیح در مورد سایر رشته‌های ساختمان نیز صادق است.

جدول

21 سطر × 8 ستون

ردیف	نوع خدمات	روش	پایه ۳	پایه ۲	پایه ۱	ارشد	گرایش
ردیف	نوع خدمات	روش	پایه ۳	پایه ۲	پایه ۱	ارشد	ژئودزی	فتوگرامتری	هیدروگرافی	GISLIS
۱	طراحی و ایجاد شبکه نقاط کنترل اصلی و فرعی (مسطحاتی و ارتفاعی) در سیستم مختصات کشوری (U.T.M)	زمینی	-	+	+	+	+
۱		فتوگرامتری	-	+	+	+		+
۲	تهیه نقشه توپوگرافی	زمینی	+	+	+	+
		فتوگرامتری						+
		ژنرالیزه کردن
۳	تهیه نقشه توپوگرافی مسیر موجود (راه، راه آهن، کانال، خط انتقال نیرو) شامل تهیه نقشه توپوگرافی از باند مورد درخواست، تهیه مقاطع طولی و عرضی مسیر موجود و زمین طبیعی	زمینی
۳		فتوگرامتری						+
۴	اندازه گیری و محاسبه حجم عملیات توده‌های خاکی (مثل دپوها، گودها، .............)
۵	تهیه نقشه مسیر زیر زمینی (مترو، تونل، فاضلاب)
۶	تهیه نقشه کاداستر									+
۷	تهیه نقشه هیدروگرافی								+
۸	پیاده کردن طرح‌ها شامل طرح تفصیلی و آماده سازی، مسیرهای زمینی و زیرزمینی و تفکیک اراضی شهری و سازه‌های ساحلی
۹	تبدیل سیستم مختصات و سیستم تصویر نقشه‌ها به یکدیگر		-	+	+	+
۱۰	تهیه نقشه وضع موجود کاربری اراضی		+	+	+	+
۱۱	تهیه نقشه‌های عکسی از عکسهای هوایی و تصاویر ماهواره‌ای		-	+	+	+		+
۱۲	اندازه گیری و محاسبه تغییر شکل و جابجایی سازه‌های بلند و سنگین و ابنیه فنی شهری ماننده پل، تونل و سد						+
۱۳	رفتار سنجی گسل‌ها						+
۱۴	ایجاد سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS)		+	+	+	+				+
۱۵	تهیه نقشه نمای ابنیه تاریخی و مهم با روش فتوگرامتری برد کوتاه		-	+	+	+		+
۱۶	نظارت بر بندهای ۱ تا ۱۴		-	+	+	+	ودارا بودن گرایش مربوطه

جدول شماره ۱۵: حدود صلاحیت مهندسان نقشه بردار در تهیه طرح‌های شهرسازی

جدول

38 سطر × 7 ستون

ردیف	انواع فعالیت‌های برنامه ریزی، طراحی و نظارت	طبقه بندی مهندسان مقیاس	پایه ۳	پایه ۲	پایه ۱	پایه ارشد
۱	طرح مطالعات ترابری طرح جامع (ساماندهی) ملی و منطقه‌ای	با هر مقیاس	-	-	+	+
۲	مطالعات ترابری طرح جامع (ساماندهی) ناحیه (یک یا چند شهرستان)	تا ۱۰۰ هزار نفر جمعیت	+	+	+	+
		تا ۵۰۰ هزار نفر جمعیت	-	+	+	+
		تا یک میلیون نفر جمعیت	-	-	+	+
		بیش از یک میلیون نفر جمعیت	-	-	-	+
۳	طرح‌های راهبردی و مکانیابی تسهیلات	با هر مقیاس	-	-	+	+
۴	مطالعات ترابری طرح جامع (ساماندهی) روستایی	با هر مقیاس	+	+	+	+
۵	مطالعات ترابری طرح جامع (ساماندهی) مجموعه شهری	با هر مقیاس	-	-	+	+
۶	مطالعات ترابری طرح جامع (ساماندهی) جدید	تا ۵۰ هزار نفر جمعیت	+	+	+	+
		تا ۱۰۰ هزار نفر جمعیت	-	+	+	+
		تا ۲۰۰ هزار نفر جمعیت	-	-	+	+
		بیش از ۲۰۰ هزار نفر جمعیت	-	-	-	+
۷	مطالعات ترابری طرح هادی شهر یا روستا	با هر مقیاس	+	+	+	+
۸	مطالعات ترابری طرح جامع (ساماندهی) شهرها	تا ۱۰۰ هزار نفر جمعیت	+	+	+	+
		تا ۵۰۰ هزار نفر جمعیت	-	+	+	+
		تا یک میلیون نفر جمعیت	-	-	+	+
		بیش از یک میلیون نفر جمعیت	-	-	-	+
۹	مطالعات ترابری طرح تفضیلی شهرها (موجود و جدید)	تا ۱۰۰ هزار نفر جمعیت	-	+	+	+
		تا ۵۰۰ هزار نفر جمعیت	-	+	+	+
		تا یک میلیون نفر جمعیت	-	-	+	+
		بیش از یک میلیون نفر جمعیت	-	-	-	+
۱۰	مطالعات ترابری طرح شهرک (صنعتی، مسکونی، توریستی)	با هر مقیاس	+	+	+	+
۱۱	مطالعات ترابری طرح‌های ساماندهی مرکز شهر و بافتهای قدیمی	در شهرهای تا ۱۰۰ هزار نفر جمعیت	+	+	+	+
		در شهرهای تا ۵۰۰ هزار نفر جمعیت	-	+	+	+
		در شهرهای تا یک میلیون نفر جمعیت	-	-	+	+
		در شهرهای بیش از یک میلیون نفر جمعیت	-	-	-	+
۱۲	مطالعات ترابری طرح‌های آماده سازی توسعه‌های جدید شهری	تا مساحت ۱۰ هکتار	+	+	+	+
		تا مساحت ۵۰ هکتار	-	+	+	+
		تا مساحت ۱۵۰ هکتار	-	-	+	+
		مساحت بیش از ۱۵۰ هکتار	-	-	-	+
۱۳	طرحی جزییات فنی و هندسی معابر (پلان، پروفیل طولی و عرضی و حجم عملیات خاکی)	با هر مقیاس	+	+	+	+
۱۴	طراحی فنی و هندسی گذربندی تفکیک اراضی	با هر مقیاس	+	+	+	+
۱۵	طرح تسهیلات و تجهیزات تفرایک	تا مساحت یک هکتار	+	+	+	+
		تا مساحت ۵ هکتار	-	+	+	+
		تا مساحت ۱۵ هکتار	-	-	+	+
		مساحت بیش از ۱۵ هکتار	-	-	-	+
۱۶	ارزیابی ایمنی و تصادفات	با هر مقیاس	-	-	+	+
۱۷	نظارت بر اجرای موارد ۱ تا ۱۶	مطابق مقیاس و طبقه بندی مهندسان در هر مورد

جدول شماره ۱۶: حدود صلاحیت مهندسان ترافیک در تهیه طرح‌های شهرسازی

جدول

ردیف	نوع خدمات	گروه‌های ساختمانی	پایه ۳	پایه ۲	پایه ۱	پایه ارشد
۱	۱-۱ تعیین موقعیت ملک بر روی نقشه هوایی یا ... مورد درخواست ۲-۱-مشخص کردن (پیاده کردن) محل دقیق ملک بر روی زمین ۳-۱- تعیین مساحت املاک و تعیین ابعاد و مختصات دقیق آن و تطبیق با حدود مشخصات اسناد مالکیت ۴-۱- تهیه نقشه توپوگرافی بزرگ مقیاس در سیستم مختصات و سیستم تصویر از زمین مورد نظر ۵-۱- تهیه مقاطع طولی و عرضی از معابر ۶-۱- تعیین بر و کف و علامت گذاری تراز صفر ساختمان و ثبت آن در محل مناسب	تمامی گروه‌های ساختمانی (الف - ب - ج - د)	+	+	+	+
۲	۱-۲- کنترل استقرار درست ساختمان در سطوح قایم و افقی ۲-۲ کنترل شیب بندی محوطه‌ها و پارکینگ‌ها	تمامی گروه‌های ساختمانی (الف - ب - ج - د)	+	+	+	+
۲	۳-۲- کنترل جابجایی نشت و تغییر شکل ساختمان و زمین‌های مجاور آن در حین ساخت و بعد از آن ناشی از عوامل و حوادث طبیعی و انسانی	تمامی گروه‌های ساختمانی (الف - ب - ج - د)	-	+	+	+
۳	تهیه نقشه‌های لازم برای تفکیک واحدهای موجود در مجتمع‌های ساختمانی	تمامی گروه‌های ساختمانی (الف - ب - ج - د)	+	+	+	+

جدول شماره ۱۷ : حدود صلاحیت مهندسان نقشه برداری در امور ساختمان سازی

نظرات (0)

برای ثبت نظر، لطفا وارد شوید یا ثبت‌نام کنید.

در حال بارگذاری نظرات...