۲-۷ هندسه ساختمان

۱-۲-۷ ارتفاع و تعداد طبقه‌های مجاز

رعایت کلیه شرایط و محدودیت‌های زیر برای ارتفاع و تعداد طبقه ساختمان‌های مشمول این فصل الزامی است.

۱- حداکثر تعداد طبقات ساختمان بنایی، بدون احتساب زیرزمین، دو طبقه است.

۲- تراز روی بام نسبت به متوسط تراز زمین مجاور نباید از ۸ متر تجاوز کند.

3- ارتفاع طبقه، از روی کلاف افقی زیرین تا زیر سقف، نباید از ۴ متر بیشتر باشد.

۴- اگر ارتفاع طبقه از ۴ متر بیشتر باشد، علاوه بر کلاف بندی مطابق بند (۷-۹-۱) ، باید یک کلاف افقی اضافی در ارتفاع حداکثر ۴ متر از روی کلاف زیرین دیوارها تعبیه شود. در صورت اخیر می‌توان ارتفاع طبقه را تا حداکثر ۶ متر افزایش داد.

۵- زیرزمین طبقه‌ای است که تراز روی سقف آن نسبت به متوسط تراز زمین مجاور از 1.5 متر بیشتر نباشد. به علاوه، حداکثر مقدار اختلاف تراز سقف زیرزمین با تراز زمین در پایین دست ساختمان نباید از ۲ متر تجاوز کند، در غیر این صورت این طبقه نیز به عنوان یک طبقه منظور می‌شود.

۶- حداکثر تعداد طبقات زیرزمین یک طبقه است.

۲-۲-۷ پلان ساختمان

۱-۲-۲-۷ محدودیت‌های پلان

به طور کلی پلان ساختمان بنایی درهردو امتداد، باید شرایط زیر را برای تحمل یکنواخت نیروهای افقی ناشی از زلزله برآورده نماید.

1- پلان ساختمان نسبت به هر دو محور اصلی، قرینه یا نزدیک به قرینه باشد.

۲- طول ساختمان نباید از سه برابر عرض آن تجاوز کند.

۳- ابعاد پیش آمدگی در پلان ساختمان، بدون تعبیه درز انقطاع، به مقادیری که در شکل (۷-۱) مشخص شده است، محدود باشد.

چنانچه در شکل (۷-۱ - الف) dشکل (۷-۱-ب)l

شکل ۷-۱ ابعاد پیش آمدگی در پلان ساختمان

۲-۲-۲-۷ درز انقطاع

اگر پلان ساختمان واجد شرایط زیر باشد، باید با ایجاد درز انقطاع مطابق بند (۱-۶-۳) ساختمان را به قطعات مناسب‌تر مانند شکل (7-2) تقسیم کرد، به طوری که هر قطعه واجد شرایط بند (۷-۲-۲-۱) شود. در این صورت ادامه درزهای انقطاع در شالوده ساختمان الزامی نیست.

1- نسبت طول به عرض پلان ساختمان بیشتر از ۳ باشد.

۲- پلان ساختمان نامتقارن بوده و یا دارای پیش آمدگی‌هایی بیش از مقادیر مندرج در زیربند3 از بند (۷-۲-۲-۱) باشد.

تصویر
شکل ۷-۲ تقسیم ساختمان به قطعات مناسب با ایجاد درز انقطاع

شکل ۷-۲ تقسیم ساختمان به قطعات مناسب با ایجاد درز انقطاع

۳-۲-۷ مقطع قائم ساختمان

ساختمان‌های مشمول این فصل نباید در مقاطع قائم دارای پیش آمدگی باشند، ولی در شرایطی که پیش آمدگی در مقاطع قائم اجتناب ناپذیر است، باید ضوابط زیر رعایت شود:

1- طول جلو آمده طره در بالکن‌های سه طرف باز از 1.20 متر و در بالکنهای دو طرف باز از 1.50 متر بیشتر نباشد.

۲- این طره‌ها باید به خوبی در سقف طبقه مهار شوند.

۳- پیش آمدگی ساختمان در مقطع قائم به طوری که طبقه بالا به صورت طره جلوتر از طبقه پایین باشد، فقط در موارد زیر مجاز است:

  1. طول جلو آمده طره از یک متر بیشتر نباشد؛

  2. دیوارهای سازه‌ای قسمت پیش آمده نباید بار سقف یا دیوار فوقانی را تحمل کنند. چنانچه بارهای ثقلی ناشی از وزن دیوارهای قسمت پیش آمده، باید به ناگزیر توسط سقف یا کف پیش آمده منتقل شود، لازم است از طره‌هایی که به نحو مناسبی در کلاف‌های افقی همان تراز مهار شده‌اند، برای تحمل این بارها استفاده شود (شکل 7-۳) .

  3. دیوارهای قسمت پیش آمده به وسیله کلاف‌های قائم فولادی و یا بتن آرمه با اتصال مناسب و مطمئن نگهداشته شوند و دو سر کلاف‌ها در عناصر سازه‌ای کف و سقف مهار شوند.

  4. کلاف بندی مربوط به دیوارهای قسمت پیش آمدگی باید به نحوی انجام شود که اولاً هر کلاف حداکثر ۲ متر از دیوار را نگهدارد، ثانیاً دو طرف پنجره‌های با عرض بیشتر از ۲ متر نیز دارای کلاف باشد. حداقل مقطع و آرماتوربندی این کلافهای قائم باید، مانند کلاف‌های قائم ساختمان، مطابق بندهای (۷-۹-۲-۱) و (۷-۹-۲-۲) باشد.

    تصویر
    شکل ۷-۳ نمونه‌ای از نحوه مهار کردن تیر بالکن یا پیش آمدگی در کلاف افقی وسقف

    شکل ۷-۳ نمونه‌ای از نحوه مهار کردن تیر بالکن یا پیش آمدگی در کلاف افقی وسقف

۴-۲-۷ اختلاف تراز

از اختلاف تراز در یک طبقه ساختمان باید حتی الامکان پرهیز شود. در صورت وجود اختلاف تراز بیش از ۶۰ سانتی متر باید دیوارهای حد فاصل دو قسمتی که اختلاف تراز دارند با کلاف بندی اضافی مناسب تقویت شوند و یا اینکه دو قسمت ساختمان به وسیله درز انقطاع از یکدیگر جدا شوند (شکل ۷-۴) .

رعایت اندازه مجاز بازشوها در تمام دیوارها مطابق با بند (7-3) الزامی است. بین دو قسمت از درز انقطاع باید مطابق شکل (۷-۴-الف) ناحیه فوقانی پر شود و ضوابط بازشوها در قسمت زیرین رعایت شود...

تصویر
شکل ۷-۴ رعایت ضوابط مربوط به زمین دارای شیب طبیعی

شکل ۷-۴ رعایت ضوابط مربوط به زمین دارای شیب طبیعی

۵-۲-۷ شالوده‌ها

شالوده‌ها باید حتی المقدور در یک تراز افقی ساخته شوند. در صورتی که به علت شیب زمین یا علل دیگر احداث شالوده در یک تراز مسیر نباشد، باید هر قسمت آن در یک تراز افقی و با محدودیتهای شکل (7-5) اجرا شود.

تصویر
شکل ۷-۵ رعایت ضوابط مربوط به زمین دارای شیب طبیعی

شکل ۷-۵ رعایت ضوابط مربوط به زمین دارای شیب طبیعی

اگر از کلاف‌های افقی به عنوان شالوده استفاده شود، باید کلاف‌های افقی بر روی کرسی چینی با مصالح بنایی مانند شکل‌های (۷-۶) و (۷-۷) اجرا شود. در این حالت رعایت موارد زیر الزامی است:

۱- عرض کرسی چینی زیر دیوار یا کلاف افقی نباید از ضخامت دیوار یا عرض کلاف افقی به اضافه ۱۰ سانتی متر کمتر باشد.

۲- عرض کرسی چینی بر روی بتن مگر یا شفته آهک تسطیح، نباید از مقادیر جدول (۷-۱) کمتر باشد.

۳- کرسی چینی سنگی یا آجری را می‌توان به صورت پله‌ای (با نسبت ۱ به ۲) یا غیر پله‌ای ساخت.

۴- میزان بیرون زدگی هر پله زیرین نسبت به پله روی آن نباید از ارتفاع پله زیرین بیشتر باشد.

۵- ارتفاع شالوده مصالح بنایی (h) نباید از مقادیر جدول (۷-۱ ) منهای عرض کلاف افقی کمتر باشد. برای مقدار مقاومت بین مقادیر جدول (۷-۱) می‌توان از درون یابی خطی استفاده کرد.

جدول

نوع خاک محل ساخت

تعداد طبقات

1

2

3

عرض کرسی چینی مصالح بنایی (سانتی متر)

خاک‌هایی که مقاومت مجاز آن‌ها در حدود ۲ تا 2.5 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع باشد.

30

40

60

خاک‌هایی که مقاومت مجاز آن‌ها بیش از 1.5 و کمتر از ۲ کیلوگرم بر سانتی متر مربع باشد.

35

50

70

خاک‌هایی که مقاومت مجاز آن‌ها بیش از 1 و کمتر از 1.5 کیلوگرم بر سانتی متر مربع باشد.

40

70

100

خاک‌هایی که مقاومت مجاز آن‌ها در حدود ۱ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع باشد.

50

100

150

جدول c-7-1جدول ۷-۱ مقدار عرض کرسی چینی بر روی بتن تسطیح یا شفته آهک تسطیح

اگر دیوار مصالح بنایی مستقیماً روی شالوده مصالح بنایی (آجری یاسنگی) قرار داده شود، باید کلاف قائم را به نحو مناسبی مانند موارد شکل (۷-۸) در داخل کرسی چینی مهار کرد.

۱- اگر کلاف قائم بتن آرمه باشد، با خم کردن میلگردهای طولی در درون کرسی چینی، مانند شکل (۷-۸ الف) .

۲- اگر کلاف قائم فولادی باشد، با جوش دادن میلگردهای [ شکل به انتهای کلاف قائم، مانند شکل (۷-۸ ب) .

3- اگر کلاف قائم چوبی باشد، با متصل کردن مفتول‌های فولادی یا قطعه‌های چوبی، مانند شکل (۷-۸ ج) .

تصویر
شکل ۷-۶ شالوده متشکل از مجموع کلاف افقی زیر دیوار و کرسی چینی آجرچینی

شکل ۷-۶ شالوده متشکل از مجموع کلاف افقی زیر دیوار و کرسی چینی آجرچینی

*

تصویر
شکل ۷-۷ شالوده متشکل از مجموع کلاف افقی زیر دیوار و کرسی چینی سنگی

شکل ۷-۷ شالوده متشکل از مجموع کلاف افقی زیر دیوار و کرسی چینی سنگی

*

تصویر
شکل ۷-۸ جزئیات مهار کلاف قائم در شالوده مصالح بنایی

شکل ۷-۸ جزئیات مهار کلاف قائم در شالوده مصالح بنایی

به جای استفاده از کلاف افقی با کرسی چینی مصالح بنایی می‌توان از شالوده بتن آرمه با رعایت شرایط مندرج در جدول (7-2) استفاده کرد.

در این حالت رعایت موارد زیر الزامی است:

۱- مقاومت مشخصه بتن مورد استفاده در شالوده باید حداقل ۲۰ مگاپاسکال باشد.

۲- مقاومت تسلیم میلگرد مورد استفاده در شالوده باید حداقل ۲۴۰ مگاپاسکال باشد.

۳- فولاد عرضی باید به میزان فولاد خمشی در نظر گرفته شود.

۴- بتن مگر زیر شالوده با ضخامت ۱۰ سانتی متر بیشتر از عرض شالوده و حداقل ضخامت ۵ تا ۱۰ سانتی متر باشد.

جدول

نوع خاک محل ساخت

تعداد طبقات

1

2

3

فولاد خمشی مورد نیاز شالوده در هر سفره

خاک‌هایی که مقاومت آن‌ها در حدود ۲ تا 2.5 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع باشد.

2Φ102 \Phi 10

2Φ122 \Phi 12

2Φ122 \Phi 12

خاک‌هایی که مقاومت آن‌ها بیش از 1.5 و کمتر از ۲ کیلوگرم بر سانتی متر مربع باشد.

3Φ103 \Phi 10

3Φ123 \Phi 12

3Φ123 \Phi 12

خاک‌هایی که مقاومت آن‌ها بیش از 1 و کمتر از 1.5 کیلوگرم بر سانتی متر مربع باشد.

3Φ123 \Phi 12

4Φ124 \Phi 12

4Φ124 \Phi 12

خاک‌هایی که مقاومت آن‌ها در حدود ۱کیلوگرم بر سانتیمتر مربع باشد.

3Φ123 \Phi 12

4Φ144 \Phi 14

6Φ146 \Phi 14

جدول c-7-2جدول ۷-۲ شرایط استفاده از شالوده بتن آرمه در زیر دیوار

*

تصویر
شکل ۷-۹ شالوده بتن آرمه مورد نیاز در زیر دیوار مصالح بنایی

شکل ۷-۹ شالوده بتن آرمه مورد نیاز در زیر دیوار مصالح بنایی


نظرات (0)

برای ثبت نظر، لطفا وارد شوید یا ثبت‌نام کنید.

در حال بارگذاری نظرات...