بخش 1-A6.1.4.7

پله‌ها برای تخلیه‌ ساکنان پس‌ از وقوع زلزله‌ مورد نیاز بوده و حفظ‌ عملکرد آن‌ها پس‌ از زلزله‌ از اولویت‌ بالایی‌ برخوردار می‌باشد. پله‌ها به‌ دو گروه پله‌هایی‌ که‌ جزئی‌ از سازه اصلی‌ ساختمان می‌باشد و پله‌های فرار که‌ جزئی‌ از سازه اصلی‌ ساختمان نمی‌باشد تقسیم‌ می‌شوند.

در پله‌هایی‌ که‌ جزئی‌ از سازه اصلی‌ ساختمان می‌باشند، در صورت اتصال راه پله‌ها به‌ قاب سازه‌ای باید اثر آن در باربری لرزه‌ای و نیروهایی‌ که‌ به‌ تیر و ستون اطراف آن براثر این‌ باربری وارد می‌شود لحاظ شود. در این‌ حالت‌ لازم است‌ اجزای راه پله‌ شامل‌ شمشیری ها، دال بتنی‌ پله‌ و پاگردها مدلسازی شوند. در این‌ خصوص لازم است‌ یکبار سازه بدون لحاظ نمودن سختی‌ اجزای پله‌، مدل و طراحی‌ شود تا سیستم‌ باربرجانبی‌ سازه به‌ تنهایی‌ قادر به‌ تحمل‌ کل‌ نیروی زلزله‌ طرح باشد و یکبار هم‌ با مدل کردن اجزای پله‌ و در نظر گرفتن‌ تأثیر سختی‌ آن، سازه مورد بررسی‌ مجدد قرار گرفته‌ و اجزای پله‌ نیز تحت‌ نیروهای ایجاد شده در آن‌ها طراحی‌ شوند. باید توجه‌ شود در سازه‌های بتنی‌ اجرای تیر و اتصال دال راه پله‌ در تراز پاگرد میان طبقه‌ باعث‌ ایجاد ستون کوتاه در ستون‌های مجاور راه پله‌ می‌شود. جهت‌ جلوگیری از تشکیل‌ ستون کوتاه می‌ توان بجای اجرای تیر نیم‌ طبقه‌، آن را در همان تراز طبقه‌ اجرا نمود و بر روی آن دو ستونک‌ اجرا کرد. سپس‌ بر روی این‌ ستونک‌‌ها تیری اجرا می‌شود که‌ به‌ ستون‌های اطراف متصل‌ نبوده و انتهای آن با ستون‌های اطراف فاصله‌‌ای حداقل‌ به‌ اندازه 0.01 ارتفاع طبقه‌ دارد نهایتاً. دال پله‌ و پاگردها در تراز نیم‌ طبقه‌ به‌ این‌ تیر قرار گرفته‌ بر روی ستونک‌‌ها متصل‌ می‌شوند. لازم به‌ ذکر است‌ تیر نشیمن‌ قرار گرفته‌ در تراز طبقه‌ که‌ ستونک‌ها بر روی آن قرار دارند بایستی‌ تحت‌ پیچش‌ ایجاد شده ناشی‌ از بارهای ثقلی‌ و لرزه‌ای طراحی‌ شود. اعمال ضریب‌ کاهش‌ سختی‌ پیچشی‌ بر روی این‌ تیر مجاز نیست‌ (شکل‌ پ۶-۳۸) .

یک روش دیگر برای کاهش اندرکنش پله و سازه، جداسازی آن مطابق جزئیات ارائه شده در شکل‌های پ۶- ۳۹ و ۶-پ۴۰ در تراز پاگرد میان طبقه و تراز پاگرد پایین هر طبقه می‌باشد. براساس این جزئیات از ایجاد بستون کوتاه در ستون‌های مجاور راه پله و آسیب به دال راه پله به علت جذب نیروی جانبی توسط راه پله جلوگیری می‌شود (حداقل پهنا دستک پتنی برابر ۲۰ سانتی متر می‌باشد) . رمپ راه پله فقط در تراز پاگرد طبقه از طریق بالشتک فلزی بر روی دال پاگرد می‌نشیند و اتصال رمپ و دال پاگرد در تراز میان طبقه به صورت پیوسته اجرا می‌شود. این بالشتک‌های فلزی باید در داخل هسته بتنی مهار شده باشند.

*

- در پله‌های سبک، اتصالاتی با سوراخ‌های لوبیایی برای جداسازی پله از کف‌های متصل و جلوگیری از خرابی ناشی از گریز بین طبقه‌ای مفید می‌باشند.

- تأمین خروجی‌های ایمن عاملی بسیار مهم برای ایمنی راه پله‌ها در برابر زلزله است. اگر نرده پله‌ها با مصالح ترد مانند مصالح بنایی غیر مسلح، سفال کاری مجوف و ... ساخته شده باشد، می‌بایست دارای درزهای اجرایی لازم بوده تا از آوار و خطرات ناشی از سقوط مصالح در پله‌ها جلوگیری شود. لوله‌ها، چراغ‌ها، چراغ‌های اضطراری یا کانال‌ها باید دارای مهاربند باشند تا از خطر سقوط و ایجاد آوار در پله‌ها جلوگیری شود.