۶-پ۱-۴-۲ جزییات اجرایی‌ دیوارهای داخلی‌ و خارجی‌

اتصال دیوارها به‌ سازه باید به‌ نحوی انجام شود که‌ در اثر خیز تیرهای زیر و بالای دیوار، جابجایی‌ نسبی‌ طبقات و یا عوامل‌ وارد آورنده نیروی خارج از صفحه‌ از جمله‌ زلزله‌، باد و ...، قطعه‌ دیوار پایدار بماند و عملکرد آن حفظ‌ شود و از ایجاد ترک شدید در دیوار جلوگیری نماید . در این‌ بند نمونه‌ هایی‌ از اتصالات مورد قبول ارائه‌ شده است‌. جزییات مشروحتر همراه با جداول مقاطع‌ محاسبه‌ شده در «راهنمای طراحی‌ سازه‌ای و جزییات اجرایی‌ دیوارهای غیر سازه ای- ضابطه‌ شماره ۸۱۹ مرکز تحقیقات راه، مسکن‌ و شهرسازی» ارائه‌ شده است‌. دیوارهای بلوکی‌ با توجه‌ به‌ عملکرد دو طرفه‌ آن‌ها در جهت‌ افقی‌ باید با استفاده از ابزار مناسب‌ مسلح‌ شوند (شکل‌ پ۶-۱) . این‌ مسئله‌ در دیوارهای بلوکی‌ اجرا شده با ملات می‌تواند با استفاده از میلگرد بستر خرپایی‌ یا نرده بانی‌ (شکل‌ پ۶-۲) و دیوارهای اجرا شده با ملات بستر نازک (ضخامت‌ ملات کمتر از ۳ میلی‌متر) یا چسب‌های پلی‌یورتان با استفاده از بست‌های نازک فولادی منقطع‌ یا پیوسته‌ انجام شود (شکل‌ پ۶-۳ ). میلگردها و بست‌های مورد استفاده باید طبق‌ ضوابط‌ مبحث‌ هشتم‌ مقررات ملی‌ ساختمان در مواردی که‌ مورد نیاز است‌ از جنس‌ فولاد ضد زنگ‌ یا فولاد گالوانیزه و یا میلگرد آجدار سرد نورد باشند. حداقل‌ سطح‌ مقطع‌ قطعه‌ مسلح‌ کننده 0.0003 سطح‌ مقطع‌ موثر دیوار در برش خارج از صفحه‌ می‌باشد. حداکثر فاصله‌ قائم‌ قطعات مسلح‌ کننده در ارتفاع دیوار یک‌ متر می‌باشد که‌ باید قطعه‌ براساس آن طراحی‌ و محاسبه‌ شود.

تصویر
شکل‌ پ۶-۱ دیوار خارجی‌ بلوکی‌ (سفال، آجر بلوک سیمانی‌ سبک‌ و...) دارای ملات سیمانی‌ مسلح‌ شده به‌ میلگرد بستر

شکل‌ پ۶-۱ دیوار خارجی‌ بلوکی‌ (سفال، آجر بلوک سیمانی‌ سبک‌ و...) دارای ملات سیمانی‌ مسلح‌ شده به‌ میلگرد بستر

*

تصویر
 شکل‌ پ۶-۲ میلگرد بستر خرپایی‌ یا نرده بانی‌

شکل‌ پ۶-۲ میلگرد بستر خرپایی‌ یا نرده بانی‌

*

تصویر
شکل‌ پ۶-۳ بست‌های فلزی منقطع‌ در دیوارهای بلوکی‌ ساخته‌ شده از ملات بستر نازک

شکل‌ پ۶-۳ بست‌های فلزی منقطع‌ در دیوارهای بلوکی‌ ساخته‌ شده از ملات بستر نازک

۶-پ۱-۴-۲-۱ وادارها

در صورتی‌که‌ طول دیوار از مقادیر مجاز براساس طراحی‌ (حداکثر ۴ متر) بیشتر شود، از عضو قائم‌ با مقطع‌ فولادی یا بتنی‌ (وادار) به‌ عنوان تکیه‌ گاه جهت‌ مهار خارج از صفحه‌ دیوار و اجزای مسلح‌ کننده آن استفاده می‌شود. وادار باید به‌ نحو مناسبی‌ به‌ کف‌ سازه با اتصال به‌ صورت مفصلی‌ متصل‌ شو د ولی‌ اتصال آن در زیر تراز سقف‌ باید در راست‌ای داخل‌ صفحه‌ به‌ صورت کشویی‌ باشد تا امکان جابجایی‌ درون صفحه‌ دیوار فراهم‌ شود. در دیوارهای خارجی‌ روی سطح‌ وادار باید به‌ وسیله‌ پشم‌ سنگ‌ ضد رطوبت‌ برای عایق‌ بندی پوشانده شود و بر روی آن یک‌ لایه‌ مش‌ الیافی‌ یا رابیتس‌ برای جلوگیری از ترک خوردگی‌ نازک کاری اجرا شود (شکل‌ پ۶-۴) .

تصویر
شکل‌ پ۶-۴ اجرای عایق‌ پشم‌ سنگ‌ و مش‌ الیاف یا رابیتس‌ بر روی وادار

شکل‌ پ۶-۴ اجرای عایق‌ پشم‌ سنگ‌ و مش‌ الیاف یا رابیتس‌ بر روی وادار

۶-پ۱-۴-۲-۲ اتصال به‌ وادارها

در دیوارهای غیرسازه‌ای در فواصل‌ بین‌ ستونها برای مهار خارج از صفحه‌ دیوارها بسته‌ به‌ نوع و طول دیوار، ممکن‌ است‌ نیاز به‌ وادار باشد. برای انتقال بار به‌ وادار استفاده از اتصالات جوشی‌ یا پیچی‌ و نظایر آن‌ها به‌ وادار مجاز است‌ ولی‌ نباید از مقاومت‌ اصطکاکی‌ ناشی‌ از بارهای ثقلی‌ استفاده شود. دیوار با توجه‌ به‌ بارهای وارده و شرایط‌ لبه‌های آن در بالا (زیر سقف‌) و دو لبه‌ قائم‌ دو طرف دیوار و شرایط‌ مرزی زیر (روی کف‌) کنترل شوند و بر این‌ اساس حداقل‌ طول دیوار که‌ نیاز به‌ مهار با استفاده از وادار دارد محاسبه‌ شود.

فواصل‌ وادارها را می‌توان بر پایه‌ محاسبه‌ ظرفیت‌ خمشی‌ پانل‌ دیوار با فرض شرایط‌ تکیه‌گاهی‌ لبه‌‌ها و با اعمال بار وارد بر دیوار تعیین‌ نمود. باید توجه‌ نمود که‌ جزییات ارایه‌ شده در این‌ پیوست‌ شرایط‌ مفصلی‌ را تأمین‌ می‌کند. این‌ کنترل برای دیوارهای بلوکی‌ به‌ صورت دال دو طرفه‌ براساس ضابطه‌ شماره ۸۱۹ مرکز تحقیقات راه، مسکن‌ و شهرسازی انجام می‌شود. دیوار بلوکی‌ در فاصله‌ بین‌ وادارها با میلگرد بستر یا تسمه‌های فولادی مسلح‌ می‌شود (شکل‌ پ۶-۵) .

تصویر
شکل‌ پ۶-۵ میلگرد بستر در فاصله‌ بین‌ وادارها و اتصال آن به‌ وادار

شکل‌ پ۶-۵ میلگرد بستر در فاصله‌ بین‌ وادارها و اتصال آن به‌ وادار

۶-پ۱-۴-۲-۳ اتصال وادار به‌ قاب سازه ای

در دیوارهای بلوکی‌ که‌ نیاز به‌ وادار دارند به‌ منظور تامین‌ حرکت‌ جانبی‌ داخل‌ صفحه‌ دیوارها، مجموعه‌ دیوار و وادار همزمان از آزادی در حرکت‌ جانبی‌ برخوردارند. وادارها نباید به‌ نبشی‌های تعبیه‌ شده در تیرها که‌ تنها جهت‌ جلوگیری از حرکت‌ خارج از صفحه‌ نصب‌ شده اند جوش شوند (شکل‌ پ۶-۶ الف‌) . با توجه‌ به‌ اتصال کشویی‌ وادار نیازی به‌ رعایت‌ فاصله‌ جداسازی دیوار در مجاورت وادارها نمی‌ باشد و دیوار می‌ تواند از بر وادار چیده شود.

تبصره : در دیوارهای واقع‌ در خارج قاب، وادارهای دو انتهای دیوار باید در برابر حرکت‌ جانبی‌ در هر دو جهت‌ مقید (به‌ صورت اتصال تلسکوپی‌) شوند و به‌ دیوار اجازه حرکت‌ داده شود. در این‌ حالت‌ جزییات اتصال دیوار به‌ این‌ وادارها مانند اتصال به‌ ستونها می‌باشد در این‌ فاصله‌ جداسازی ۱ % بین‌ وادار و دیوار باید رعایت‌ شود (شکل‌ پ۶-۶ ب) .

تصویر
شکل‌ پ۶-۶ اتصال وادار به‌ سقف‌

شکل‌ پ۶-۶ اتصال وادار به‌ سقف‌

۶-پ۱-۴-۲-۴ تیرک‌ها (دیوارهای با ارتفاع بیش‌ از ۵/۳ متر)

در دیوارهای با ارتفاع بیش‌ از ۵/۳ متر باید با استفاده از عضو افقی‌ با مقطع‌ فولادی یا بتنی‌ (تیرک) ارتفاع آزاد دیوار را کاهش‌ داد. در این‌ حالت‌ برای اینکه‌ جداسازی دیوار از قاب سازه‌ای به‌ نحو مناسب‌ انجام شود، نیاز به‌ اجرای وادار انتهایی‌ برای نگه‌ داشتن‌ تیرک می‌باشد (جهت‌ عدم ایجاد مانع‌ برای تغییر شکل‌ تیر در ناحیه‌ مفصل‌ پلاستیک‌ وادار انتهایی‌ باید حداقل‌ در فاصله‌ یک‌ متری از بر ستون طبق‌ شکل‌ پ۶-۷ باشد) . نحوه اجرای تیرک به‌ این‌ صورت است‌ که‌ تیرک باید به‌ صورت کامل‌ بر روی دیوار بن شیند و بار ثقلی‌ دیوار فوقانی‌ نباید به‌ تیرک منتقل‌ شود. به‌ عنوان نمونه‌ شکل‌ پ۶-۶ نحوه اجرای تیرک و وادارها در یک‌ دیوار ۶ متری و شکل‌ پ۶-۸ جزییات اتصالات آن را نشان داده است‌. اتصال انتهای تیرک به‌ ستون نیز باید به‌ صورت نشیمن‌ با قابلیت‌ جابجایی‌ در راستای دیوار مطابق‌ شکل‌ پ۶-۸ باشد.

تصویر
شکل‌ پ۶-۷ دیوارهای بلوکی‌ با ارتفاع بیش‌ از ۵/۳ متر دارای تیرک و وادار (به‌ عنوان نمونه‌ یک‌ دیوار با ارتفاع ۶ متری)

شکل‌ پ۶-۷ دیوارهای بلوکی‌ با ارتفاع بیش‌ از ۵/۳ متر دارای تیرک و وادار (به‌ عنوان نمونه‌ یک‌ دیوار با ارتفاع ۶ متری)

*

تصویر
تصویر
شکل‌ پ۶-۸ جزییات اجرایی‌ اتصال تیرک و وادار در دیوار با ارتفاع بیش‌ از ۵/۳ متر

شکل‌ پ۶-۸ جزییات اجرایی‌ اتصال تیرک و وادار در دیوار با ارتفاع بیش‌ از ۵/۳ متر

۶-پ۱-۴-۲-۵ روش‌های اتصال دیوار به‌ اعضای قائم‌ سازه ای

اتصال لبه‌ قائم‌ دیوارها به‌ ستونها و دیوارهای برشی‌ ساختمان یا هر عضو قائم‌ سازه‌ای دیگر در سازه باید به‌ گونه‌ای باشد که‌ ممانعتی‌ در برابر جابجایی‌ نسبی‌ ایجاد نکند. در دیوارهای پانلی‌ نیازی به‌ اتصال بین‌ دیوار و ستون وجود ندارد و فواصل‌ بین‌ این‌ دو باید با مواد تراکم‌ پذیر مانند پشم‌ سنگ‌ ضد رطوبت‌ پر شود و بر روی آن در نازک کاری از یک‌ لایه‌ شبکه‌ الیاف یا رابیتس‌ استفاده شود.

الف‌- اتصال کشویی‌ با استفاده از دو نبشی‌ یا ناودانی‌

یکی‌ از روشها ی مناسب‌ برای اتصال دیوار به‌ عضو قائم‌ سازه ای، استفاده از اتصال کشویی‌ در محل‌ تماس، به‌ وسیله‌ نبشی‌ یا ناودانی‌ منقطع‌ یا پیوسته‌ می‌باشد. در این‌ حالت‌ استفاده از نبشی‌ و یا ناودانی‌های گرم نورد یا سرد نورد شده فولادی در طرفین‌ دیوار که‌ به‌ نحو مناسبی‌ به‌ عضو قائم‌ سازه‌ای اتصال داده می‌شود، توصیه‌ می‌شود (شکل‌ پ۶-۹) .

تصویر
شکل‌ پ۶-۹ مهار دیوار خارجی‌ ساخته‌ شده از بلوک به‌ ستون با استفاده از نبشی‌ یا ناودانی‌

شکل‌ پ۶-۹ مهار دیوار خارجی‌ ساخته‌ شده از بلوک به‌ ستون با استفاده از نبشی‌ یا ناودانی‌

  1. اتصال با بست‌‌های انعطاف پذیر

    U شکل‌

    از اتصالات U شکل‌ لغزشی‌ برای مهار خارج از صفحه‌ و در عین‌ حال تامین‌ آزادی حرکت‌ در درون صفحه‌ دیوار می‌توان استفاده نمود (شکل‌ پ۶-۱۰-الف‌) .

    ج-شاخک‌ انتهایی‌

    در صورت استفاده از میلگرد بستر از شاخک‌ انتهایی‌ آن جهت‌ اتصال دیوار به‌ ستون در جهت‌ خارج می‌ توان استفاده نمود و نیازی به‌ استفاده از نبشی‌ یا ناودانی‌ نمی‌باشد (شکل‌ پ۶-۱۰-ب) .

    تصویر
    شکل‌ پ۶-۱۰ -روشهای مهار دیوار به‌ ستون جهت‌ نیروی خارج از صفحه‌

    شکل‌ پ۶-۱۰ -روشهای مهار دیوار به‌ ستون جهت‌ نیروی خارج از صفحه‌

۶-پ۱-۴-۲-۶ اتصال دیوار به‌ زیر سقف‌

اتصال دیوار به‌ زیر سقف‌ باید به‌ صورت اتصال لغزشی‌ بدون اتصال مستقیم‌ دیوار به‌ سقف‌ و با استفاده از مهار خارج از صفحه‌ دیوار با قطعاتی‌ از قبیل‌ نبشی‌ یا ناودانی‌ اجرا شود (شکل‌ پ۶-۱۱-الف‌) . انتخاب نوع اتصال بستگی‌ به‌ وضعیت‌ دیواری دارد که‌ بین‌ اعضای قائم‌ شامل‌ ستون، دیوار و یا وادار مهار شده است‌. در سازه‌های بتنی‌ چنانچه‌ بر اساس نوع سقف‌ امکان پیش‌بینی‌ اتصالات مناسب‌ لغزشی‌ در زمان ساخت‌ عضو سازه‌ای برای بالای دیوار نباشد می‌توان این‌ اتصال را با کاشت‌ میل‌ مهار پس‌ از اجرای تیر انجام داد. باید توجه‌ شود که‌ در این‌صورت کاشت‌ میل‌ مهار باید در هسته‌ تیر بتنی‌ انجام شود و کاشت‌ و اتصال به‌ پوشش‌ بتن‌ مجاز نمی‌باشد. حداقل‌ فاصله‌ بالای دیوار تا زیر سقف‌ برابر با بیشترین‌ دو مقدار ۲۵ میلی‌متر و حداکثر خیز دراز مدت سقف‌ در امتداد دیوار در نظر گرفته‌ شود.

لبه‌ بالایی‌ دیوار را می‌توان با استفاده از دو نبشی‌ و یا ناودانی‌ که‌ به‌ طریق‌ مناسب‌ به‌ سقف‌ سازه متصل‌ می‌شود مهار نمود. ناودانی‌ و یا نبشی‌ها نباید به‌ دیوار یا وادار پیچ‌، میخ‌ و یا جوش شوند. با این‌ اتصال امکان حرکت‌ آزادانه‌ دیوار در درون صفحه‌ تامین‌ می‌شود. فاصله‌ بالای دیوار تا سقف‌ باید در حدی باشد که‌ تیر بتواند آزادانه‌ خیز داده و اتصالی‌ با دیوار پیدا ننماید. نبشی‌ها به‌ ترتیب‌ ابتدا در یک‌ سمت‌ اجرا و پس‌ از دیوارچینی‌ و قرارگیری بالاترین‌ بلوک دیوار، نبشی‌ دوم متصل‌ می‌شود. نبشی‌ می‌تواند به‌ صورت سرد نورد یا گرم نورد و به‌ شکل‌ منقطع‌ یا پیوسته‌ باشد. می‌ توان به‌ جای مهار خارج از صفحه‌ دیوار در تراز سقف‌، آخرین‌ ردیف‌ دیوار را با جزییات بند پ۶-۱-۴-۲-۲ به‌ وسیله‌ میلگرد یا بست‌ مسلح‌ نمود. در این‌ صورت توجه‌ شود که‌ در محاسبات دیوار به‌ صورت یک‌ صفحه‌ یک‌ طرفه‌ لحاظ شود و کل‌ بار جانبی‌ وارده به‌ دیوار در طراحی‌ وادارها و المانهای مسلح‌کننده دیوار لحاظ شود (شکل‌ پ۶-۱۱-ب) .

تصویر
تصویر
شکل‌ پ۶-۱۱ جزییات اجرایی‌ در محل‌ تلاقی‌ دیوار با سقف‌

شکل‌ پ۶-۱۱ جزییات اجرایی‌ در محل‌ تلاقی‌ دیوار با سقف‌

در اجرای دیوارهای داخلی‌ به‌ خصوص در انواع سقف‌هـای دارای تیرچـه‌ یـا تیـر یـا هـر نـوع سـقف‌ مخـتلط‌ کـه‌ در آن‌ها تیری در راستای دیـوار نباشـد، ماننـد دیوارهـای خـارجی‌ مـی‌تـوان رج انتهـایی‌ دیـوار یـا رج ماقبـل‌ آنـرا با میلگرد بستر یا بست‌ مسلح‌ کرد (شکل‌ پ۶-۱۲)

تصویر
شکل‌ پ۶-۱۲ مهار دیوار به‌ صورت یک‌ طرفه‌ با استفاده از قطعه‌ مسلح‌ کننده در بالاترین‌ ردیف‌ بلوک مصالح‌ بنایی‌( اتصال وادار به‌ سقف‌ باید صورت کشویی‌ باشد)

شکل‌ پ۶-۱۲ مهار دیوار به‌ صورت یک‌ طرفه‌ با استفاده از قطعه‌ مسلح‌ کننده در بالاترین‌ ردیف‌ بلوک مصالح‌ بنایی‌( اتصال وادار به‌ سقف‌ باید صورت کشویی‌ باشد)

۶-پ۱-۴-۲-۷ اتصال دیوار‌های غیر سازه‌ای به‌ یکدیگر

در اتصال دیوارها توصیه‌ می‌شود که‌ به‌ دلیل‌ امکان بروز تنش‌های کششی‌ در درون صفحه‌ دیوارهای متقاطع‌، از بست‌های فلزی مشابه‌ آنچه‌ در مورد اتصال به‌ ستون به‌ کار برده شد استفاده شود و یا برای جداسازی دیوارها از یک‌ دیگر در محل‌ اتصال دو دیوار متقاطع‌ از وادار استفاده شود. شکل‌ پ۶-۱۳ اجرای وادار مجزا در محل‌ اجرای دو دیوار متقاطع‌ و شکل‌ پ۶-۱۴ نحوه اجرای بست‌ در محل‌ تقاطع‌ را نمایش‌ می‌دهد.

تصویر
شکل‌ پ۶-۱۳ اجرای دیوارهای متقاطع‌ و نحوه اجرای وادار در محل‌ اتصال دو دیوار

شکل‌ پ۶-۱۳ اجرای دیوارهای متقاطع‌ و نحوه اجرای وادار در محل‌ اتصال دو دیوار

*

تصویر
شکل‌ پ۶-۱۴ اجرای دیوار متقاطع‌ با استفاده از بست‌ انعطاف پذیر

شکل‌ پ۶-۱۴ اجرای دیوار متقاطع‌ با استفاده از بست‌ انعطاف پذیر

۶-پ۱-۴-۲-۸ اجرای نعل‌ درگاه و نصب‌ پنجره

در شرایطی‌ که‌ دیوارها دارای درب یا پنجره باشند، اجرای نعل‌ درگاه و نصب‌ پنجره یا درب باید با رعایت‌ جزئیات مشابه‌ شکل‌های پ۶-۱۵ و ۶-پ۱۶ انجام شود. برای بازشوهای بزرگتر از 2.5 متر، نیاز به‌ اجرای وادار و نعل‌ درگاه در کنار بازشو می‌باشد. در بازشوهای کوچکتر از این‌ اندازه، در صورتی‌که‌ از چهارچوب فلزی مناسب‌ که‌ پاسخگوی بارهای وارده باشد استفاده شود و المانهای مسلح‌ کننده دیوار به‌ قاب متصل‌ شوند (می‌توانند جوش داده شوند.)، احتیاجی‌ به‌ تعبیه‌ وادار در کنار بازشو نمی‌باشد، در غیر این‌صورت باید برای این‌ دهانه‌ها نیز وادار تعبیه‌ نمود.

تصویر
شکل‌ پ۶-۱۵ نحوه اجرای فریم‌ و نعل‌ درگاه در اطراف بازشو

شکل‌ پ۶-۱۵ نحوه اجرای فریم‌ و نعل‌ درگاه در اطراف بازشو

*

تصویر
شکل‌ پ۶-۱۶ نحوه اجرای وادار در دو طرف بازشو در صورت نیاز

شکل‌ پ۶-۱۶ نحوه اجرای وادار در دو طرف بازشو در صورت نیاز

۶-پ۱-۴-۲-۹ اجرای دیوار در دهانه‌های مهاربندی

در دهانه‌های مهاربندی در تمام ساختمان‌ها ، دیوار باید در جهت‌ داخل‌ صفحه‌ از قاب سازه‌ای جداسازی شود. اجرای دیوار در محور مهاربند یا با هرگونه‌ تماس یا اتصال به‌ مهاربند با توجه‌ به‌ اینکه‌ مانع‌ از عملکرد صحیح‌ و رفتار مناسب‌ مهاربند می‌شود ممنوع می‌باشد دیوار باید خارج از محور مهاربند و با جزییات جداسازی ارائه‌ شده در این‌ پیوست‌ اجرا شود. در صورت نیاز می‌توان برای عدم نمایان بودن مهاربند از دو دیوار در دو سمت‌ مهاربند که‌ فاقد هر گونه‌ اتصال و درگیری با مهاربند می‌باشند استفاده کرد.

۶-پ۱-۴-۲-۱۰ جزییات اجرای دیوار در بیمارستان ها

در بیمارستانها جهت‌ جلوگیری از ایجاد هر گونه‌ ترک در دیوار در هنگام زلزله‌ و خارج نشدن فضاهای استریل‌ از سرویس‌ دهی‌ ضروری است‌ که‌ در مجاورت تیر و ستون از قطعات ناودانی‌ سرتاسری، که‌ داخل‌ آن به‌ اندازه یک‌ درصد ارتفاع طبقه‌ از مواد تراکم‌ پذیر نظیر پشم‌ سنگ‌ ضد رطوبت‌ پر شده است‌، مطابق‌ شکل‌ پ۶-۱۷ و شکل‌ پ۶-۱۸ استفاده شود. این‌ جزییات برای هر دو نوع دیوارهای بلوکی‌ و پانلی‌ لازم الاجرا می‌ باشد.

تصویر
شکل‌ پ۶-۱۷ اجرای ناودانی‌ سرتاسری در مجاورت تیر و ستون در دیوارهای بیمارستانی‌

شکل‌ پ۶-۱۷ اجرای ناودانی‌ سرتاسری در مجاورت تیر و ستون در دیوارهای بیمارستانی‌

*

تصویر
شکل‌ پ۶-۱۷ جزییات اتصال ناودانی‌ سرتاسری به‌ تیر و ستون

شکل‌ پ۶-۱۷ جزییات اتصال ناودانی‌ سرتاسری به‌ تیر و ستون

۶-پ۱-۴-۲-۱۱ روشهای نوین‌ مهار دیوار

۶-پ۱-۴-۲-۱۱-۱ مسلح‌ کردن دیوار با شبکه‌ الیاف

یک‌ روش مهار لرزه‌ای دیوارها مسلح‌کردن آن با شبکه‌ الیاف می‌باشد. در این‌ روش خمش‌ دیوار، یک‌ طرفه‌ و در راستای قائم‌ می‌باشد بنابراین‌ دیوار نیازی به‌ وادار ندارد و محدودیتی‌ در طول دیوار وجود ندارد. توجه‌ شود که‌ در این‌ حالت‌ در لبه‌های دیوار و کنار بازشوها باید بر روی دیوار از نوار شبکه‌ الیاف استفاده نمود. در این‌ روش نوارهای شبکه‌ ساخته‌ شده از الیاف کربن‌ یا شیشه‌ بر روی دیوار قرار داده شده و نازک کاری بر روی آن به‌ صورت دستی‌ پاشیده می‌ شود. بعد از انجام لایه‌ اول پاشش‌ باید نبشی‌ مهار خارج صفحه‌ دیوار در بالا و پایین‌ دیوار اجرا شده و لایه‌ نهایی‌ نازککاری دیوار بر روی نبشی‌ اجرا شود (توجه‌ شود که‌ نباید پاشش‌ بر روی نبشی‌ اجرا شود و از حرکت‌ داخل‌ صفحه‌ دیوار جلوگیری نماید). در صورت وجود حداقل‌ ۵۰ میلی‌متر کف‌سازی که‌ پایین‌ دیوار در داخل‌ آن قرار گیرد نیازی به‌ اجرای نبشی‌ پایینی‌ نمی‌باشد. در این‌ روش، درصورتی‌که‌ نازککاری روی دیوار از جنس‌ سیمان انتخاب شده باشد، الیاف شیشه‌ مقاوم به‌ قلیا (AR-Glass) با مقاومت‌ تسلیم‌ بیش‌ از MPa ۱۰۰۰ مناسب‌ بوده و در صورتی‌که‌ نازککاری از جنس‌ گچ‌ منظور شده باشد، استفاده از الیاف شیشه‌ E-Glass نیز با همان مقاومت‌ تسلیم‌ مجاز می‌باشد ( شکل‌های پ۶-۱۹ و ۶-پ۲۰ ). در هر دو صورت، مقدار الیاف مورد نیاز با توجه‌ به‌ مشخصات آن‌ها در حالت‌ استفاده به‌ صورت نواری حداقل‌ gr/m 2 ۱۰۰ و در حالت‌ استفاده به‌ صورت سرتاسری gr/m 2 ۵۰ (در هر سمت‌ دیوار) می‌باشد. از شبکه‌ الیاف کربن‌ با مقاومت‌ تسلیم‌ بیش‌ از MPa ۳۰۰۰ نیز می‌ توان به‌ عنوان جایگزین‌ الیاف شیشه‌ استفاده نمود . این‌ روش با توجه‌ به‌ حذف وادارها می‌تواند نسبت‌ به‌ سایر روشها از هزینه‌ کمتری برخوردار بوده و برای ساختمان‌های موجود نیز قابل‌ کاربرد می‌باشد.

تصویر
شکل‌ پ۶-۱۹ مسلح‌ کردن دیوارها با استفاده از نوارهای شبکه‌ الیاف شیشه‌ یا کربن

شکل‌ پ۶-۱۹ مسلح‌ کردن دیوارها با استفاده از نوارهای شبکه‌ الیاف شیشه‌ یا کربن

*

تصویر
شکل‌ پ۶-۲۰-جزییات مسلح‌سازی دیوار با شبکه‌ الیاف

شکل‌ پ۶-۲۰-جزییات مسلح‌سازی دیوار با شبکه‌ الیاف

شبکه‌ الیاف یک‌ ساختار شبکه‌ای متشکل‌ از نخ‌‌های متعدد است‌ که‌ به‌ یکدیگر متصل‌ شده اند. شبکه‌ الیاف می‌تواند دارای ساختار یک‌ جهته‌ یا دو جهته‌ باشد. ساختار یک‌ جهته‌ به‌ معنای این‌ است‌ که‌ نخ‌ها در یک‌ راستا از مقاومت‌ کششی‌ مناسبی‌ برخوردار هستند اما در جهت‌ دیگر مقاومت‌ کمتری داشته‌ و نخ‌های ضعیف‌ تر تنها برای اتصال و کنار هم‌ نگهداشتن‌ نخ‌های قویتر استفاده شده اند؛ لذا در طراحی‌ و کاربرد باید جهت‌ قوی ملاک باربری باشد. در مش‌ دوطرفه‌ در هر دو جهت‌ نخ‌ها از مقاومت‌ کششی‌ بالایی‌ برخوردار می‌باشند. فاصله‌ بین‌ چشمه‌ها (یک‌ نخ‌ تا نخ‌ مجاور) در ساختار شبکه‌‌ای بنا به‌ طراحی‌ می‌ تواند متفاوت باشد. اما این‌ فاصله‌ نباید از ۵ میلی‌متر کمتر باشد.

همچنین‌ حداکثر اندازه سنگدانه‌ مورد استفاده در ملات، برای اتصال شبکه‌ الیافی‌ باید از نصف‌ فاصله‌ باز بین‌ چشمه‌ها بیشتر نباشد.

ژئوگریدهایی‌ که‌ ساختار شبکه‌‌ای پلیمری داشته‌ و از نخ‌ و الیاف تشکیل‌ نشده اند و همچنین‌پارچه‌ الیافی‌ که‌ عموماً در ساختارهای کامپوزیت‌ FRP مورد استفاده قرار می‌گیرد، نباید به‌ عنوان شبکه‌ الیافی‌ مورد استفاده قرار گیرند. شکل‌ پ۶-۲۱ نمونه‌ای از شبکه‌های الیافی‌ را نمایش‌ می‌دهد.

تصویر
شکل‌ پ۶-۲۱ نمونه‌ای از شبکه‌ الیافی‌

شکل‌ پ۶-۲۱ نمونه‌ای از شبکه‌ الیافی‌

لازم به‌ ذکر است‌ الیاف شیشه‌ مورد استفادهدر محیط‌ سیمانی‌ حتماً باید از الیاف شیشه‌ مقاوم به‌ قلیا باشند، به‌ علت‌ اینکه‌ در محیط‌ سیمانی‌ (با pH>12/5 )، الیاف شیشه‌ تحت‌ تأثیر قلیایی‌ محیط‌ پیرامون خود قرار می‌گیرند و کاهش‌ مقاومت‌ پیدا می‌کنند. در نهایت‌ فرآیند خوردگی‌ در محلول قلیایی‌ با گذشت‌ زمان می‌تواند تا تخریب‌ کامل‌ شبکه‌ ادامه‌ پیدا کند و به‌ این‌ ترتیب‌ طول عمر الیاف لایه‌ تقویت‌ کاهش‌ می‌یابد. کاهش‌ مقدار قلیای سیمان و ایجاد یک‌ لایه‌ سد محافظتی‌ روی الیاف در برابر اثرات شیمیایی‌ محیط‌، هرچند راهکارهای موثری در بهبود خوردگی‌ الیاف شیشه‌ می‌باشند اما کافی‌ نیست‌ و حتماً لازم است‌ از الیاف شیشه‌ مقاوم به‌ قلیا استفاده نمود. الیاف شیشه‌ مقاوم به‌ قلیا باید دارای حداقل‌ ۱۶ درصد زیرکونیا (ZrO 2 ) باشد.

تعیین‌ سطح‌ مقطع‌ نخ‌، دانسیته‌، مقاومت‌ کششی‌ و مدول الاستیسیته‌، تعیین‌ درصد زیرکونیا در الیاف و آزمون مقاومت‌ به‌ قلیا از جمله‌ آزمونهای ضروری برای شناخت‌ ویژگی‌های مش‌ شیشه‌ می‌باشند.

تعیین‌ سطح‌ مقطع‌ نخ‌، دانسیته‌، مقاومت‌ کششی‌ و مدول الاستیسیته‌، تعیین‌ درصد کربن‌ یا گرفتن‌ طیف‌ مادون قرمز FTIR از نمونه‌ از جمله‌ آزمونهای ضروری برای شناخت‌ ویژگی‌های مش‌ کربنی‌ می‌باشند.

۶-پ۱-۴-۲-۱۱-۲ مسلح‌ کردن دیوار با FRP

یک‌ روش دیگر برای پایدارسازی دیوار در جهت‌ خارج از صفحه‌، استفاده از نوارهای قائم‌ FRP می‌باشد. جزییات این‌ روش در نشریه‌ ض-۶۹۱ مرکز تحقیقات راه، مسکن‌ و شهرسازی ارائه‌ شده است‌ و جزییات اتصال آن به‌ تیر و ستون مشابه‌ بند ۱-۴-۲-۱۱-۱ می‌باشد. این‌ روش با توجه‌ به‌ هزینه‌ بالاتر FRP ممکن‌ است‌ در بسیاری از حالات غیر اقتصادی شود.

۶-پ۱-۴-۲-۱۲ جلوگیری از آسیب‌ به‌ سازه‌های بتنی‌ درحین‌ اجرای اتصالات مهار دیوارها

کلیه‌ اتصالات به‌ سازه‌های بتنی‌ یا با استفاده از میخ‌ و پیچ‌ انجام می‌شود و یا در هنگام اجرای اسکلت‌ سازه بتنی‌ صفحات دارای گل‌میخ‌ یا میلگرد جوش شده دارای خم‌ انتهایی‌ در مکان‌ها و مقاطع‌ مورد نظر جایگذاری می‌شوند (شکل‌ پ۶-۲۲) .

محل‌ میخ‌ یا پیچ‌ در لبه‌ قطعات باید به‌ فاصله‌‌ای از لبه‌ اجرا شود که‌ موجب‌ قلوهکن‌ شدن پوشش‌ بتنی‌ اعضای سازه نشود.

استفاده از میخ‌‌های کاشت‌ به‌ صورت ضربه‌‌ای ممنوع می‌ باشد و می‌ توان از روش کاشت‌ چرخشی‌ استفاده نمود. -الزاماً زاویه‌ نصب‌ پیچ‌ یا میخ‌ در اجرای اتصالات بر سطوح اعضای سازه به‌ صورت قائم‌ می‌باشد.

پیشنهاد می‌شود محل‌ قرارگیری پیچ‌ و یا میخ‌ بر روی قطعات اتصال توسط‌ مته‌ مناسب‌ و با یک‌ شماره کمتر، از قبل‌ سوراخ شود.

تصویر
شکل‌ پ۶-۲۲ جزییات نحوه قرارگرفتن‌ صفحات انتظار جهت‌ اتصال مهار دیوار در تیر و ستون بتنی‌

شکل‌ پ۶-۲۲ جزییات نحوه قرارگرفتن‌ صفحات انتظار جهت‌ اتصال مهار دیوار در تیر و ستون بتنی‌

۶-پ۱-۴-۲-۱۳ دیوارهای پانلی‌

در دیوار پانلی‌ ساختار پانل‌ باید به‌ گونه‌ای باشد که‌ قابلیت‌ تحمل‌ بارهای لرزه ای، باد و ضربه‌ را با عملکرد و رفتار یک‌ طرفه‌ در راستای قائم‌ داشته‌ باشد. در این‌ حالت‌ پانل‌ فقط‌ باید در جهت‌ خارج از صفحه‌ در بالا و پایین‌ دیوار به‌ وسیله‌ نبشی‌ مهار شود (شکل‌ پ۶-۲۳) . در صورتی‌ که‌ پایین‌ پانل‌ در حداقل‌ ۵۰ میلی‌متر کف‌سازی قرار گیرد یا برای پایین‌ پانل‌ در سقف‌ ریشه‌ اجرا شده باشد نیازی به‌ اجرایی‌ نبشی‌ در پایین‌ پانل‌ نمی‌باشد (شکل‌ پ۶-۲۴) . در این‌ حالت‌ نبشی‌های مهار به‌ سقف‌ که‌ پس‌ از اجرای دیوار نصب‌ می‌شود باید به‌ سمت‌ خارج دیوار باشد و سایر جزییات نیز می‌تواند مشابه‌ دیوارهای بلوکی‌ اجرا شود.

تصویر
شکل‌ پ۶-۲۳ جزییات نحوه مهار دیوار پانلی‌ در قسمت‌ فوقانی‌

شکل‌ پ۶-۲۳ جزییات نحوه مهار دیوار پانلی‌ در قسمت‌ فوقانی‌

*

تصویر
شکل‌ پ۶-۲۴ مهار خارج از صفحه‌ قسمت‌ فوقانی‌ دیوار دارای ریشه‌ کاشت‌ در پایین‌ دیوار توسط‌ نبشی‌ یا ناودانی

شکل‌ پ۶-۲۴ مهار خارج از صفحه‌ قسمت‌ فوقانی‌ دیوار دارای ریشه‌ کاشت‌ در پایین‌ دیوار توسط‌ نبشی‌ یا ناودانی


نظرات (0)

برای ثبت نظر، لطفا وارد شوید یا ثبت‌نام کنید.

در حال بارگذاری نظرات...