5-2-10 الزامات طراحی اعضا برای لنگر خمشی
۵-۲-۱۰ الزامات طراحی اعضا برای لنگر خمشی
این بخش به الزامات طراحی اعضایی میپردازد که تحت اثر خمش ساده حول هر یک از محورهای اصلی قرار دارند. در حالت خمش ساده عضو در صفحهای به موازات محورهای اصلی و مار بر مرکز برش مقطع بارگذاری شده یا در محل اعمال بار و در تکیهگاهها در مقابل پیچش نگهداری شده باشد.
مقررات این بخش تحت عناوین زیر ارائه میگردد:
جدول c-10-2-5-1: جدول ۱۰-۲-۵-۱: انتخاب بند مربوط به تعیین مقاومت خمشی اسمی
۱-۵-۲-۱۰ الزامات عمومی
۱-۱-۵-۲-۱۰
در روش LRFD مقاومت خمشی طراحی مساوی و در روش ASD مقاومت خمشی مجاز مساوی M n /Ω b است که در آن، ضریب کاهش مقاومت برابر 0.9، Ω b ضریب اطمینان برابر 1.67 و M n مقاومت خمشی اسمی بوده که باید مطابق الزامات بندهای ۱۰-۲-۵-۲ تا ۱۰-۲-۵-۱۲ تعیین شود.
تبصره ۱: دامنه کاربرد این بخش مربوط به تیرهای با جان پر بوده و برای طراحی تیرهای با جان باز (تیرهای لانه زنبوری) به پیوست شماره ۵ رجوع شود.
تبصره ۲: انتخاب بند مربوط به تعیین مقاومت خمشی اسمی اعضای خمشی برای مقاطع مختلف میتواند مطابق جدول ۱۰-۲-۵-۱ انتخاب شود.
۲-۱-۵-۲-۱۰
تمامی الزامات این بخش بر این فرض استوار هستند که از پیچش مقطع حول محور طولی عضو در نقاط تکیه گاهی اعضای خمشی جلوگیری شده است.
۳-۱-۵-۲-۱۰
برای اعضا با مقطع دارای یک محور تقارن و با انحنای ساده و خمش حول محور قوی و برای کلیه اعضا با مقطع دارای دو محور تقارن، ضریب اصلاح کمانش جانبی - پیچشی (C b ) در نمودار لنگر خمشی غیریکنواخت در حدفاصل دو مقطع مهارشده از رابطه زیر تعیین میگردد و مقدار آن نباید بزرگتر از 3.0 در نظر گرفته شود:
تبصره 1: برای تیرهای طرهای که در تکیه گاه آنها از تابیدگی مقطع جلوگیری شده و انتهای آزاد آنها فاقد مهار جانبی باشد، C b مساوی 1.0 است.
تبصره ۲: برای اعضا با مقطع دارای یک محور تقارن و با انحنای مضاعف ضریب اصلاح کمانش جانبی - پیچشی (C b ) باید براساس یک تحلیل مستدل محاسبه گردد. برای مقاطع I شکل دارای یک محور تقارن (محور y) به عنوان یک روش تقریبی حالت حدی کمانش جانبی۔ پیچشی باید به طور مجزا برای لنگرهای خمشی مثبت و منفی کنترل شوند. در این محاسبات ضریب C b به دست آمده از رابطه ۱۰-۲-۵-۱ را میتوان در ضرایب اصلاحی (برای لنگر خمشی مثبت) و (برای لنگر خمشی منفی) ضرب کرد، مشروط بر آنکه مقدار به دست آمده بزرگتر از 3.0 در نظر گرفته نشود.
تبصره 3: برای اعضای خمشی با مقطع نامتقارن، C b را میتوان به طور محافظه کارانه مساوی 1.0 در نظر گرفت.
۲-۵-۲-۱۰ مقاومت خمشی اسامی اعضای با مقطع I شکل فشرده با دو محور تقارن و اعضای با مقطع ناودانی فشرده تحت اثر خمش حول محور قوی
الزامات این پند مربوط است به تعیین مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع I شکل فشرده با دو محور تقارن و اعضای با مقطع کاردانی فشرده که تحت اثر خمش حول محور قوی قرار دارند.

مقاومت خمشی لمسی (M n ) این نوع اعضا باید برابر کوچکترین مقدار محاسبه شده براساس حالتهای حدی تسلیم و کمائش جانبی- پیچشی در نظر گرفته شود.
حالت حدی تسلیم
حالت حدی کمانش جانبی - پیچشی
-۱)
اگر باشد، لزومی به در نظر گرفتن کمانش جانبی - پیچشی نیست.
-۲)
برای $L_{P}
(4-5-2-10)
ب -3) برای :(5-5-2-10)
در روابط فوق:
L b = فاصله بین دو مقطع از طول عضو که در آن مقاطع از تغییر مکان جانبی بال فشاری یا از پیچش کل مقطع جلوگیری شده است. در این بخش برای اختصار و سادگی، فاصله بین دو تکیه گاه جانبی متوالی به عنوان طول مهارنشده عضو نامیده میشود.
L p = طول مهارنشده عضو مطابق رابطه زیر که مرز بین حالت حدی تسلیم و حالت حدی کمانش جانبی - پیچشی غیر الاستیک را مشخص میکند.
(6-5-2-10)
L r = طول مهارنشده عضو مطابق رابطه زیر که مرز بین حالت حدی کمانش جانبی - پیچشی غیر الاستیک و الاستیک را مشخص میکند.(7-5-2-10)
F cr = تنش بحرانی کمانش الاستیک جانبی - پیچشی مطابق رابطه 10-2-5-8 :(8-5-2-10)
تبصره : در رابطه ۱۰-۲-۵-۸ عبارت زیر رادیکال را میتوان به طور محافظه کارانه مساوی واحد در نظر گرفت.
E = مدول الاستیسیته فولاد
J = ثابت پیچشی که مقدار آن را به طور تقریبی میتوان از طریق رابطه تعیین نمود.
S x = اساس مقطع الاستیک حول محور x (محور قوی)
h o = فاصله مرکز تا مرکز بالها
r ts = شعاع ژیراسیون مؤثر طبق رابطه زیر:
(9-5-2-10)
c = ضریبی است طبق روابط زیر:
- برای مقاطع I شکل با دو محور تقارن c=1
- برای مقاطع ناودانی
C w = ثابت تابیدگی
I y = ممان اینرسی مقطع حول محور y (محور ضعیف)
تبصره ۱: برای مقاطع I شکل دارای دو محور تقارن با بال مستطیلی، بوده و در نتیجه برای این نوع مقاطع، رابطه 10-2-5-9 به صورت زیر ساده میشود:
(10-5-2-10)
همچنین را میتوان مطابق با رابطه ۱۰-۲-۵-۱۱، به طور محافظه کارانه برابر شعاع ژیراسیون مقطعی شامل بال فشاری و یک ششم جان حول محور مار بر جان در نظر گرفت:(11-5-2-10)
t f و b f = به ترتیب ضخامت و پهنای بال فشاری مقطع
t w و h = به ترتیپ ضخامت و پهنای جان مقطع
تبصره ۲: برای مقاطع ناودانی C w را میتوان برابر در نظر گرفت که در آن b، t f ، h و t w به ترتیب عرض بال، ضخامت بال، ارتفاع و ضخامت جان ناودانی هستند.
۳-۵-۲-۱۰ مقاومت خمشی اسمی اعضای با مقطع I شکل با دو محور تقارن با بالهای غیرفشرده یا لاغر و جان فشرده حول محور قوی
الزامات این بند مربوط است به تعیین مقاومت خمشی اسامی اعضای با مقطع I شکل با دو محور تقارن با بالهای غیر فشرده یا لاغر و جان فشرده که تحت اثر خمش حول محور قوی قرار دارند.

مقاومت خمشی اسمی (M n ) این نوع اعضا باید برادر کوچکترین مقدار محاسبه شده بر اساس حالتهای حدی کمانش جانبی - پیچشی و کمانش موضعی بال فشاری در نظر گرفته شود.
حالت حدی کمانش جانبی - پیچشی
الزامات این حالت حدی عیناً مشابه الزامات بند ۱۰-۲-۵-۲-ب است.
حالت حدی کمانش موضعی بال فشاری
-۱)
برای مقطع با بالهای غیرفشرده:
-۲)
برای مقطع با بالهای لاغر:
۴-۵-۲-۱۰ مقاومت خمشی اسمی سایر اعضای با مقطع I شکل با یک یا دو محور تقارن با بالهای فشرده یا غیر فشرده یا لاغر و جان فشرده یا غیرفشرده تحت اثر خمش حول محور قوی
الزامات این بند مربوط است به تعیین مقاومت خمشی اسمی سایر اعضای با مقطع I شکل با یک یا دو محور تقارن که جان به وسط ورق بال متصل شده و دارای بالهای فشرده یا غیرفشرده یا لاغر و جان فشرده یا غیرفشرده هستند که تحت اثر خمش حول محور قوی قرار دارند.

مقاومت خمشی اسمی (M n ) این نوع اعصا باید برابر کوچکترین مقدار محاسبه شده بر اساس حالتهای حدی تسلیم بال فشاری، کمانش جانبی - پیچشی، کمانش موضعی بال فشاری و تسلیم بال کششی در نظر گرفته شود.
تبصره: مقاومت خمشی اسمی این نوع اعضا را بطور محافظه کارانه میتوان بر اساس ضوابط بند 10-2-5-5 نیز تعیین نمود.
تسلیم بال فشاری
R pc = ضریب پلاستیک جان مقطع بر اساس حالت حدی بال فشاری مطابق روابط زیر :
- اگر و باشد:
- اگر و باشد:
- اگر باشد:
کمانش جانبی - پیچشی
-۱)
اگر باشد لزومی به در نظر گرفتن کمانش جانبی - پیچشی نیست.
ب-۲) برای $L_{p}
(18-5-2-10)
ب -3) برای :(19-5-2-10)
در روابط فوق:
C b = ضریب اصلاح کمانش جانبی - پیچشی مطابق الزامات بند ۱۰-۲-۵-۱-۳
M yc , R Pc و S xc = مشابه تعاریف قسمت (الف) بند ۱۰-۲-۵-۴
L b = طول مهارنشده عضو
L p = طول مهارنشده عضو مطابق رابطه زیر که مرز بین حالت حدی تسلیم و حالت حدی کمانش جانبی - پیچشی غیر الاستیک را مشخص میکند:
(20-5-2-10)
L r = طول مهارنشده عضو مطابق رابطه زیر که مرز بین حالت حدی کمانش جانبی- پیچشی غیر الاستیک و الاستیک را مشخص میکند:(21-5-2-10)
F cr = تنش بحرانی کمانش الاستیک جانبی - پیچشی مطابق رابطه زیر:(22-5-2-10)
E = مدول الاستیسیته فولاد
J = ثابت پیچشی مقطع که در حالت I yc / Iy ≤0.23 مقدار آن صفر منظور میشود.
h o = فاصله مرکز تا مرکز بالها
F L = تنش اسمی بال فشاری که مرز کمانش الاستیک و غیر الاستیک را نشان میدهد و از طریق روابط زیر تعیین میشود:
- اگر باشد:
(23-5-2-10)
- اگر باشد:(24-5-2-10)
S xt =اساس مقطع الاستیک نسبت به بال کششی حول محور x
r t = شعاع ژیراسیون مؤثر برای کمانش جانبی پیچشی مطابق روابط زیر:- برای مقاطع I شکل با بال فشاری مستطیلی به طور محافظه کارانه:
(25-5-2-10)
یا به طور محافظه کارانه تر:(26-5-2-10)
- برای مقاطع I شکل با بال فشاری غیرمستطیلی نظیر بالهای تقویت شده با ورق یا ناودانی، r t برابر با شعاع ژیراسیون قسمتی از مقطع شامل مجموع بال فشاری و اجزای تقویت کننده آن به همراه یک سوم ناحیه فشاری جان حول محور مار بر جان تیر (محور y) که در آن:(27-5-2-10)
t fc و b fc = به ترتیب ضخامت و پهنای بال فشاری مقطع
t w و h c = مطابق تعاریف بند ۱۰-۲-۵-۴ - الف
h o = فاصله مراکز دو بال
d= ارتفاع کل مقطع
h = ارتفاع جان برابر با فاصله خالص بین دو بال
کمانش موضعی بال فشاری









